φημί
1. Ερμηνεία
- φημί: λέγω # μιλώ # διηγούμαι # δηλώνω # νομίζω # φρονώ # θεωρώ # πιστεύω # υποθέτω # ισχυρίζομαι # διατείνομαι # καταφάσκω # λέω ναι # βεβαιώνω # διαβεβαιώνω # συναινώ # συγκατανεύω # ομολογώ # συμφωνώ
2. Σύνταξη
- Με αιτιατική
- Με ειδικό απαρέμφατο
- Με ειδική πρόταση
- Με δοτική και τελικό απαρέμφατο
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
φημί |
φῶ |
φαίην |
φάθι |
φάναι |
φάσκων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔφην |
|||||
|
Μ |
φήσω λέξω ἐρῶ |
φήσοιμι λέξοιμι ἐροίην |
φήσειν λέξειν ἐρεῖν |
φήσων, ουσα,ον λέξων, ουσα,ον ἐρῶν, οῦσα,οῦν |
||
|
Α |
ἔφησα ἔλεξα εἶπον |
φήσω λέξω εἴπω |
φήσαιμι λέξαιμι εἴποιμι |
φῆσον λέξον εἰπέ |
φῆσαι λέξαι εἰπεῖν |
φήσας, ασα,αν λέξας, ασα,αν εἰπών, οῦσα,όν |
|
Π |
εἴρηκα |
εἰρήκω εἰρηκώς ὦ |
εἰρήκοιμι εἰρηκώς εἴην |
εἰρηκώς ἴσθι |
εἰρηκέναι |
εἰρηκώς, υῖα,ός |
|
Υ |
εἰρήκειν |
4. Παράγωγα
1. φημί (το κύριο
ρήμα — δηλώνω, ισχυρίζομαι, λέγω με έμφαση)
- φήμη → ο λόγος που κυκλοφορεί, η φήμη — αλλά και η θεϊκή φωνή στους αρχαίους
- φημίζω → διαδίδω φήμη, κάνω γνωστό
- φημισμένος → αυτός που έχει φήμη, ο γνωστός
- βλασφημία → κυριολεκτικά «βλαβερός λόγος» — η ύβρις εναντίον θείου ή προσώπου
- βλάσφημος → αυτός που εκστομίζει βλασφημία
- βλασφημώ → εκστομίζω βλασφημία
- ευφημία → ο καλός, ήπιος λόγος
- ευφημισμός → η χρήση ήπιας έκφρασης αντί σκληρής
- εύφημος → αυτός που χρησιμοποιεί καλά λόγια
- ευφημώ → χρησιμοποιώ ήπιο λόγο
- δυσφημία → η κακή φήμη, η συκοφαντία
- δυσφήμηση → η πράξη δυσφήμησης
- δύσφημος → αυτός που χρησιμοποιεί κακά λόγια
- δυσφημώ → διαδίδω κακή φήμη, συκοφαντώ
- προφήτης → κυριολεκτικά «αυτός που μιλά για λογαριασμό [θεού]»
- προφητεία → ο χρησμός, η πρόβλεψη
- προφητικός → αυτός που αφορά προφητεία
- προφητεύω → μιλώ ως προφήτης, προβλέπω
2. φάσκω (επαναληπτικό
του φημί — λέγω επανειλημμένα, ισχυρίζομαι, υποστηρίζω)
- φάσις (αρχαίο/λόγιο) → η δήλωση, η εκδήλωση — αλλά και η καταγγελία στα αρχαία
- φάση → η εκδήλωση σταδίου, η φάση σελήνης ή εξέλιξης
- φάσμα → αυτό που εμφανίζεται, το φάντασμα — αλλά και το φάσμα του φωτός!
- απόφαση → αυτό που αποφαίνεται, η κρίση
- απόφανση → η επίσημη δήλωση (λόγιο)
- αποφαίνομαι → εκφέρω γνώμη, αποφασίζω
- αποφατικός → αυτός που αποφαίνεται αρνητικά — θεολογικός/φιλοσοφικός όρος
- κατάφαση → η καταφατική απάντηση, το «ναι»
- καταφατικός → αυτός που αποφαίνεται θετικά
- καταφάσκω → απαντώ καταφατικά, λέω ναι
- πρόφαση → η δικαιολογία — κυριολεκτικά «αυτό που λέγεται μπροστά»
- διάφαση (σπάνιο/λόγιο) → η διαφορετική γνώμη, η αντίθεση
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες
- symphony (αγγλικά) → από τη συμφωνία — αυτούσιο
- blasphemy (αγγλικά) → από τη βλασφημία — αυτούσιο
- prophet (αγγλικά) → από τον προφήτη — αυτούσιο
- euphemism (αγγλικά) → από τον ευφημισμό — αυτούσιο
- aphasia (ιατρική)
→ από α + φάσις — η απώλεια λόγου — αυτούσιο παγκοσμίως!
- dysphasia (ιατρική) → από δυσ + φάσις — η δυσκολία στον λόγο
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.