φθάνω
1. Ερμηνεία
- φθάνω: προφταίνω # προλαβαίνω # προκάνω # προφταίνω # προλαμβάνω # προφθάνω
2. Σύνταξη
- Με αιτιατική
- Με κατηγορηματική μετοχή
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
φθάνω |
φθάνω |
φθάνοιμι |
φθάνε |
φθάνειν |
φθάνων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔφθανον |
|||||
|
Μ |
φθάσω φθήσομαι |
φθάσοιμι φθησοίμην |
φθάσειν φθήσεσθαι |
φθάσων, ουσα,ον φθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἔφθασα ἔφθην |
φθάσω φθῶ |
φθάσαιμι φθαίην |
φθάσον |
φθάσαι φθῆναι |
φθάσας, ασα,αν φθάς, ᾶσα,άν |
|
Π |
ἔφθακα ἀφῖγμαι |
ἀφιγμένος ὦ |
ἀφιγμένος εἴην |
ἀφῖξο |
ἀφῖχθαι |
ἀφιγμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐφθάκειν ἀφίγμην |
ΠΡΟΣΟΧΗ:
- Ο αόριστος β΄ ἔφθην κλίνεται κατά τους αορίστους β΄ των ρημάτων β΄ συζυγίας (βλ. γραμματική).
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- φθάσιμο (λαϊκό, προφορικό) → το αποτέλεσμα του φθάνω, η άφιξη
- φθάση (σπάνιο,
λόγιο) → η πράξη του φθάνω (κατ’ αναλογία προς άλλα ρήματα σε -άνω)
- πρόφταση (λαϊκό) → η ενέργεια του προφταίνω, το προλαβαίνω
Επίθετα
- πρόφταστος (λαϊκό) → αυτός που προφταίνει, που είναι γρήγορος
- άφθαστος (σπάνιο,
λόγιο) → αυτός που δεν έχει φθάσει ακόμη (π.χ. άφθαστη επιστολή)
- φθαστός (σπάνιο) → που έχει φθάσει (συνήθως σε σύνθετα: αυτόφθαστος = ακαριαίος)
Ρήματα
- φθάνω → φτάνω, προλαβαίνω (φθάνω εγκαίρως), είμαι έγκαιρος, (απρόσωπο: φθάνει = αρκεί, είναι αρκετό)
- φθάνομαι (παθητικό, σπάνιο) → φθάνομαι = με φθάνουν
- προφθάνω (αρχ., λόγιο) → προλαβαίνω, φθάνω πρώτος, είμαι ταχύτερος
- προφταίνω (νεοελλ., λαϊκός τύπος) → προλαβαίνω, είμαι έγκαιρος
- καταφθάνω (λόγιο, συχνό σε ειδήσεις) → φτάνω (σε ένα μέρος), καταφθάνω εγκαίρως ή απροσδόκητα
- υπερφθάνω
(μαθηματικά) → υπερβαίνω, ξεπερνώ (σπάνιο)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.