Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

02 Ιουνίου 2026

χρίω - χρίομαι

 

χρίω - χρίομαι


  • Νόμισμα του Πτολεμαίος Γ΄ Ευεργέτης (βασιλεία: 246-222 π.Χ.), Æ Τριόβολος.
  • Νομισματοκοπείο: Αλεξάνδρεια.
  • Εμπρόσθια όψη: Κεφαλή Δία-Άμμωνα με διάδημα δεξιά.
  • Οπίσθια όψη: Αετός με κλειστά φτερά που στέκεται αριστερά πάνω σε κεραυνό. Στο πλάι το κέρας της Αμάλθειας αριστερά. Ανάμεσα στα πόδια του το Χριστόγραμμα (ΧΡ = κεχρισμένος βασιλιάς).





1. Ερμηνεία

  • χρίω: χρίω # χρίζω # επαλείφω # επιχρίω # αλείφω # αλείβω # πασαλείβω # γρατσουνίζω # μυρώνω # ασπρίζω # σοβατίζω # επιχρίω τοίχο με σοβά # σοβαντίζω # σουβαντίζω
  • χρίομαι: ρήμα μέσο: χρίω # χρίζω # επαλείφω # επιχρίω # αλείφω # αλείβω # πασαλείβω
  • ρήμα παθητικό: χρίομαι # αλείφομαι

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

χρίω

χρίω

χρίοιμι

χρῖε

χρίειν

χρίων, ουσα,ον

Π

ἔχριον

Μ

χρίσω

χρίσοιμι

χρίσειν

χρίσων, ουσα,ον

Α

ἔχρισα

χρίσω

χρίσαιμι

χρῖσον

χρῖσαι

χρίσας, ασα,αν

Π

κέχρικα

κεχρικώς ὦ

κεχρικώς εἴην

κεχρικώς ἴσθι

κεχρικέναι

κεχρικώς, υῖα,ός

Υ

ἐκεχρίκειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

χρίομαι

χρίωμαι

χριοίμην

χρίου

χρίεσθαι

χριόμενος, η,ον

Π

ἐχριόμην

Μ

χρίσομαι

χρισθήσομαι

χρισοίμην

χρισθησοίμην

χρίσεσθαι

χρισθήσεσθαι

χρισόμενος, η,ον

χρισθησόμενος, η,ον

Α

ἐχρισάμην

ἐχρίσθην

χρίσωμαι

χρισθῶ

χρισαίμην

χρισθείην

χρῖσαι

χρίσθητι

χρίσασαι

χρισθῆναι

χρισάμενος, η,ον

χρισθείς, εῖσα,έν

Π

κέχριμαι

κεχριμένος ὦ

κεχριμένος εἴην

κέχρισο

κεχρῖσθαι

κεχριμένος, η,ον

Υ

ἐκεχρίμην


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • χρίσμα → η αλοιφή, το λάδι που χρησιμοποιείται στη χρίση, και (θρησκ.) το μυστήριο του χρίσματος, η χάρη
  • χρίση (λόγιο, σπάνιο) → η πράξη του χρίω, η άλειψη
  • χριστός (ουσιαστικοποιημένο επίθ.) → ο κεχρισμένος, ο Μεσσίας (Ιησούς Χριστός)
  • χριστιανός → ο οπαδός του Χριστού
  • χριστιανισμός → η χριστιανική θρησκεία
  • χριστιανοσύνη (λόγιο) → η χριστιανική οικουμένη, το σύνολο των χριστιανών
  • χριστουγεννιάτικα (ουδ. πληθ. ως ουσ.) → τα έθιμα, τα δώρα των Χριστουγέννων
  • χριστούγεννα → η γιορτή της γέννησης του Χριστού
  • αντίχριστος → ο εχθρός του Χριστού, ο ψευδομεσσίας (στην Αποκάλυψη)
  • κεχρισμένος (μετοχή ως ουσ., λόγιο) → αυτός που έχει χριστεί (βασιλιάς, ιερέας)
  • χρίσμα (μεταφορικά) → η ικανότητα, το ταλέντο (το χρίσμα του ηγέτη)

Επίθετα

  • χριστιανικός → σχετικός με τον χριστιανισμό
  • χριστώνυμος (λόγιο) → αυτός που φέρει το όνομα του Χριστού (χριστώνυμο έθνος)
  • χριστουγεννιάτικος → σχετικός με τα Χριστούγεννα
  • χριστός → (ως επίθ.) κεχρισμένος
  • αντίχριστος (ως επίθ.) → αντίθετος στον Χριστό

Ρήματα

  • χρίω (αρχ., λόγιο) → αλείφω, επαλείφω, χρίω
  • χρίομαι (παθητικό) → χρίομαι = αλείφομαι, δέχομαι χρίσμα
  • χρίζω (νεοελλ., λαϊκό, σπάνιο) → αλείφω, πασαλείβω
  • χρίζομαι → (λαϊκό) αλείφομαι

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες

  • Christ  αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά         Χριστός (< χρίω)
  • Christian         αγγλικά          χριστιανός
  • Christianity     αγγλικά          χριστιανισμός
  • Christmas        αγγλικά          Χριστούγεννα (Christ + mass)
  • chrism (θρησκ.)          αγγλικά          χρίσμα (το άγιο μύρο)
  • chrismation     αγγλικά          χρίσμα (μυστήριο)
  • antichrist         αγγλικά          αντίχριστος

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.