χώννυμι / χωννύω / χόω-ῶ
1. Ερμηνεία
- χώννυμι & χωννύω & χόω-ῶ: σωριάζω # επισωρεύω # επιχωματώνω # οχυρώνω # σκεπάζω με χώμα # θάβω
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
χώννυμι χῶ χωννύω |
χωννύω |
χωννύοιμι |
χώννυ |
χωννύναι χοῦν |
χωννύς, υῖα,ύν χῶν, οῦσα,οῦν |
|
Π |
ἔχουν ἔχώννυν |
|||||
|
Μ |
χώσω |
χώσοιμι |
χώσειν |
χώσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔχωσα |
χώσω |
χώσαιμι |
χῶσον |
χῶσαι |
χώσας, ασα,αν |
|
Π |
κέχωκα |
κεχωκώς ὦ |
κεχωκώς εἴην |
κεχωκώς ἴσθι |
κεχωκέναι |
κεχωκώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐκεχώκειν |
ΠΡΟΣΟΧΗ:
- Το ρήμα κλίνεται στον ενεστώτα και παρατατικό (χώννυμι / ἐχώννυν) ενεργητικής και μέσης φωνής κατά το δείκνυμι και δείκνυμαι (Β΄ συζυγία, συμφωνόληκτο).
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- χώμα → το χώμα, το υλικό που χώνεται/σκάβεται — αλλά και ο τάφος στους αρχαίους
- χωματερή → ο χώρος απόθεσης χώματος και σκουπιδιών
- χωματόδρομος → ο δρόμος από χώμα, ο χωματένιος δρόμος
- χωμάτινος → αυτός που είναι φτιαγμένος από χώμα
- χώρος → (συγγενής ρίζα) ο τόπος, ο ανοιχτός χώρος
- εκχωμάτωση → η αφαίρεση χώματος από έδαφος
- επίχωση → η συσσώρευση χώματος, η κάλυψη με χώμα
- κατάχωση → η κάλυψη με χώμα, η θήκη εγγράφων
- χωριό → (συγγενής) ο τόπος, ο οικισμός
Επίθετα
- χωμάτινος → αυτός που είναι από χώμα
- κατάχωστος → αυτός που έχει καταχωθεί, ο θαμμένος
- επίχωστος (λόγιο) → αυτός που έχει καλυφθεί με χώμα
Ρήματα
- χώννυμι / χώνω → θάβω με χώμα, σκεπάζω — αλλά και «χώνω» με τη σύγχρονη σημασία του εισχωρώ!
- καταχώνω → θάβω βαθιά, κρύβω εντελώς
- καταχωρώ → καταγράφω σε αρχείο — κυριολεκτικά «βάζω στη θέση του»
- εκχωματώνω → αφαιρώ χώμα από έδαφος
- επιχώνω → καλύπτω με χώμα, γεμίζω με χώμα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.