τρέπω - τρέπομαι
1. Ερμηνεία
- τρέπω: δίνω τροπή # τρέπω # στρέφω # γυρίζω # διευθύνω # κατευθύνω # απευθύνω # οδηγώ # μεταστρέφω # αλλάζω # μεταβάλλω # φυγαδεύω # διώκω # αναγκάζω σε άτακτη φυγή # κατατροπώνω # τρέπω σε φυγή # απομακρύνω # αποκρούω # εμποδίζω # ανατρέπω
- τρέπομαι: ρήμα μέσο: δίνω τροπή # τρέπω # στρέφω # γυρίζω # διευθύνω # κατευθύνω # απευθύνω # οδηγώ # μεταστρέφω # αλλάζω # μεταβάλλω # καταγίνομαι # ασχολούμαι
- ρήμα παθητικό: τρέπομαι # στρέφομαι # αλλάζω κατεύθυνση # κλίνω # μεταβάλλομαι # καταγίνομαι
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
τρέπω |
τρέπω |
τρέποιμι |
τρέπε |
τρέπειν |
τρέπων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔτρεπον |
|||||
|
Μ |
τρέψω |
τρέψοιμι |
τρέψειν |
τρέψων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔτρεψα ἔτραπον |
τρέψω τράπω |
τρέψαιμι τράποιμι |
τρέψον τράπε |
τρέψαι τραπεῖν |
τρέψας, ασα,αν τραπών, οῦσα,όν |
|
Π |
τέτροφα |
τετρόφω τετροφώς ὦ |
τετρόφοιμι τετροφώς εἴην |
τετροφώς ἴσθι |
τετροφέναι |
τετροφώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐτετρόφειν |
- Προσέξτε τον τύπο τέτροφα / ἐτετρόφειν, που είναι κοινός στα ρήματα τρέπω και τρέφω.
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
τρέπομαι |
τρέπωμαι |
τρεποίμην |
τρέπου |
τρέπεσθαι |
τρεπόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐτρεπόμην |
|||||
|
Μ |
τρέψομαι |
τρεψοίμην |
τρέψεσθαι |
τρεψόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐτρεψάμην ἐτραπόμην ἐτράπην |
τρέψωμαι τράπωμαι τραπῶ |
τρεψαίμην τραποίμην τραπείην |
τρέψαι τραποῦ τράπηθι |
τρέψασθαι τραπέσθαι τραπῆναι |
τρεψάμενος, η,ον τραπόμενος, η,ον τραπείς, εῖσα,έν |
|
Π |
τέτραμμαι |
τετραμμένος ὦ |
τετραμμένος εἴην |
τέτραψο |
τετράφθαι |
τετραμμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐτετράμμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- τρόπος → ο τρόπος ενέργειας, η συμπεριφορά, η μέθοδος
- τροπή → η αλλαγή κατεύθυνσης, η μεταβολή — αλλά και τροπή του εχθρού σε φυγή!
- τροπάριο → το λειτουργικό άσμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας (από τον μουσικό τρόπο)
- τρόπαιο → το σύμβολο νίκης — κυριολεκτικά «αυτό που στήνεται εκεί που ο εχθρός τράπηκε σε φυγή»!
- τροπολογία → η τροπολογία νόμου — η πρόταση αλλαγής κειμένου
- ευτρεπισμός → η προετοιμασία, ο καλλωπισμός
- ανατροπή → η ανατροπή εξουσίας ή κατάστασης
- ανατροπέας → αυτός που ανατρέπει
- προτροπή → η παρότρυνση, η σύσταση
- υποτροπή → η υποτροπή ασθένειας ή κακής συνήθειας — κυριολεκτικά «η επιστροφή στην ίδια τροπή»
- έκτροπα → οι παρεκτροπές, τα άτοπα συμβάντα
- παρεκτροπή → η απόκλιση από τον σωστό δρόμο
- περιτροπή → η εναλλαγή, η αντιστροφή («εκ περιτροπής»)
- αποτροπή → η αποτροπή κινδύνου, η αποθάρρυνση
- αποτροπιασμός → η έντονη αηδία, η απέχθεια
- επιτροπή → η ομάδα που έχει επιτραπεί να αποφασίζει — κυριολεκτικά «αυτοί στους οποίους επιτρέπεται»!
- εντροπή → η ντροπή (λόγιο), αλλά και η θερμοδυναμική εντροπή — η τάση προς αταξία!
- ντροπή → η αίσθηση ντροπής (από το εντροπή μέσω φωνητικής εξέλιξης)
- ντρόπιασμα → η ταπείνωση, η δημόσια έκθεση σε ντροπή
- ξεδιαντροπιά → η παντελής έλλειψη ντροπής
- νοοτροπία → ο τρόπος σκέψης, η νοητική κατεύθυνση (νους + τρόπος)
- τεχνοτροπία → το καλλιτεχνικό ύφος, ο τρόπος τέχνης
- ιδιοτροπία → η εκκεντρική συμπεριφορά, η ιδιαίτερη τροπή χαρακτήρα
- δυστροπία → η δύσκολη, δύστροπη διάθεση
- εντροπία → (φυσική, χημεία) το μέτρο της άχρηστης ή διεσπαρμένης ενέργειας που δεν μπορεί να παράγει έργο σε ένα θερμοδυναμικό σύστημα όταν αυτό εξελίσσεται προς κατάσταση αταξίας, (θεωρία της πληροφορίας) ο βαθμός ανταγωνισμού δύο δυνατών απαντήσεων σε ένα ζητούμενο, (κατ’ επέκταση) η τάση προς αταξία, αποσύνθεση και αποδιοργάνωση, η ροπή προς την εξάντληση της ενέργειας, την παύση της ζωής
Επίθετα
- τροπικός → αυτός που αφορά τροπή — γεωγραφικά (τροπικός κύκλος) ή γλωσσολογικά (τροπικό σχήμα)
- ευτρεπής → αυτός που είναι έτοιμος, προετοιμασμένος, σε καλή κατάσταση
- ευτράπελος → αυτός που «τρέπεται εύκολα» — ο πνευματώδης, ο αστείος, ο ευφυολόγος
- ανατρεπτικός → αυτός που ανατρέπει, ο ριζοσπαστικός
- ανατρέψιμος → αυτός που μπορεί να ανατραπεί
- υποτροπικός → αυτός που βρίσκεται κάτω από τους τροπικούς
- αποτρόπαιος → αυτός που προκαλεί αποτροπιασμό, ο φρικτός, ο αποκρουστικός
- αποτροπαϊκός → αυτός που αποτρέπει το κακό — αποτροπαϊκά σύμβολα, φυλαχτά
- ιδιότροπος → αυτός που έχει ιδιαίτερο τρόπο, ο εκκεντρικός
- δύστροπος → αυτός που δύσκολα τρέπεται, ο ανυποχώρητος, ο δύσκολος
- κακότροπος → αυτός που έχει κακό τρόπο, ο κακόβουλος
- καλότροπος → αυτός που έχει καλό τρόπο, ο ευγενικός
- πολύτροπος → αυτός που έχει πολλούς τρόπους, ο πολυμήχανος — ο Οδυσσέας!
- ποικιλότροπος → αυτός που εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους
- αδιάντροπος → αυτός που δεν έχει εντροπή, ο αναίσχυντος
- ντροπαλός → αυτός που ντρέπεται εύκολα, ο συνεσταλμένος
Ρήματα
- τρέπω → στρέφω, αλλάζω κατεύθυνση, τρέπω σε φυγή
- τρέπομαι → στρέφομαι, αλλάζω κατεύθυνση
- τροποποιώ → αλλάζω, μετατρέπω μερικώς
- τροπολογώ → υποβάλλω τροπολογία, προτείνω αλλαγή
- ευτρεπίζω → προετοιμάζω, καλλωπίζω, τακτοποιώ
- ανατρέπω → αναποδογυρίζω, καταλύω, ακυρώνω
- προτρέπω → παροτρύνω, συστήνω, ωθώ προς κάτι
- υποτροπιάζω → επανέρχομαι σε ασθένεια ή κακή συνήθεια
- εκτρέπω → παρεκκλίνω, οδηγώ εκτός πορείας
- παρεκτρέπομαι → αποκλίνω από τον σωστό δρόμο
- αποτρέπω → εμποδίζω, αποθαρρύνω, απομακρύνω από κίνδυνο
- αποτροπιάζω → νιώθω ή προκαλώ έντονη αηδία
- επιτρέπω → δίνω άδεια, εξουσιοδοτώ
- ντρέπομαι → αισθάνομαι εντροπή (από το εν + τρέπομαι = στρέφομαι μέσα μου)
- κατατροπώνω → συντρίβω, νικώ παταγωδώς — κυριολεκτικά «τρέπω ολοκληρωτικά σε φυγή»
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες
- tropic (αγγλικά) → από τον τροπικό — εκεί που ο ήλιος «τρέπεται» στο ηλιοστάσιο!
- trope (αγγλικά) → από τον τρόπο — το ρητορικό σχήμα
- entropy (αγγλικά) → από την εντροπή — αυτούσιο στη φυσική παγκοσμίως
- heliotrope (αγγλικά) → από ήλιος + τρόπος — το φυτό που «τρέπεται» προς τον ήλιο
- trophy (αγγλικά) → από το τρόπαιο — το κύπελλο νίκης
- psychotropic
(αγγλικά) → από ψυχή + τρόπος — αυτό που «τρέπει» την ψυχή, τα ψυχοτρόπα!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.