Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

01 Ιουνίου 2026

τίνω - τίνομαι

 

τίνω - τίνομαι


  • τίω      τιμώ, σέβομαι ανενεργό (αρχαίο)
  • τίνω    πληρώνω, εξοφλώ     ελάχιστη (κυρίως εκτίω, αποτίνω σε λόγιες φράσεις)
  • τιμωρώ           επιβάλλω ποινή        πλήρως παραγωγικό



1. Ερμηνεία

  • τίνω: αποζημιώνω # πληρώνω πρόστιμο # πληρώνω # καταβάλλω χρήματα # αποδίδω # εξοφλώ # αποπληρώνω # εκπληρώνω # ξεχρεώνω # ξοφλώ # ανταποδίδω
  • τίνομαι & τίνυμαι: πληρώνομαι # αποζημιώνομαι # αναγκάζω κάποιον να με αποζημιώσει # εκδικούμαι # γδικιέμαι # εκδικιέμαι # ξεδικιούμαι # ξεδικούμαι # ξεπληρώνω # τιμωρώ # ανταποδίδω

2. Σύνταξη

  • Με αιτιατική
  • Με αιτιατική και γενική της αιτίας
  • Με αιτιατική και δοτική

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

τίνω

τίνω

τίνοιμι

τίνε

τίνειν

τίνων, ουσα,ον

Π

ἔτινον

Μ

τίσω

τίσοιμι

τίσειν

τίσων, ουσα,ον

Α

ἔτισα

τίσω

τίσαιμι

τίσον

τίσαι

τίσας, ασα,αν

Π

τέτικα

τετίκω

τετικώς ὦ

τετίκοιμι

τετικώς εἴην

τετικώς ἴσθι

τετικέναι

τετικώς, υῖα,ός

Υ

ἐτετίκειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

τίνομαι / τίνυμαι

τίνωμαι

τινοίμην

τίνου

τίνεσθαι

τινόμενος, η,ον

Π

ἐτινόμην

Μ

τίσομαι

τισοίμην

τίσεσθαι

τισόμενος, η,ον

Α

ἐτισάμην

ἐτίσθην

τίσωμαι

τισθῶ

τισαίμην

τισθείην

τίσαι

τίσθητι

τίσασθαι

τισθῆναι

τισάμενος, η,ον

τισθείς, εῖσα,έν

Π

τέτισμαι

τετισμένος ὦ

τετισμένος εἴην

τέτισο

τετίσθαι

τετισμένος, η,ον

Υ

ἐτετίσμην


ΠΡΟΣΟΧΗ: 

  • Ο τύπος τίνυμαι κλείνεται κατά το δείκνυμαι (Β΄ συζυγία, συμφωνόληκτο).

4. Παράγωγα

1. ΤΙΩ: τιμώ, εκτιμώ, σέβομαι, αποδίδω αξία

Ουσιαστικά

  • τιμή → αξία, εκτίμηση, σεβασμός, γέρας, χρηματική αξία
  • τίμα (ιωνικός τύπος) → τιμή (σπάνιο)

Επίθετα

  • τίμιος → αυτός που έχει τιμή, έντιμος, πολύτιμος
  • τίσιμος (λόγιο, σπάνιο) → αξιότιμος, άξιος τιμής

Ρήματα

  • τίω → τιμώ, εκτιμώ, σέβομαι

 

2. ΤΙΝΩ - ΤΙΝΟΜΑΙ: πληρώνω, εξοφλώ, καταβάλλω αντίτιμο, (τίνω δίκην = τιμωρούμαι)

Ουσιαστικά

  • τίση (λόγιο, σπάνιο) → η πράξη του τίνω, η εξόφληση
  • αντίτιμο → αντάλλαγμα, αξία που πληρώνεται (αντί + τίνω)
  • ἔκτιση (λόγιο) → έκτιση ποινής (από το ἐκτίνω)
  • ἀποτίση (αρχ., σπάνιο) → απόδοση, καταβολή

Επίθετα

  • τίσιμος (λόγιο) → που μπορεί να πληρωθεί, αποπληρωτέος
  • ἀτίσιμος (σπάνιο) → που δεν μπορεί να πληρωθεί
  • ἐκτιστέος (λόγιο, ρηματικό επίθ.) → που πρέπει να εκτιθεί (π.χ. εκτιστέα ποινή)

Ρήματα

  • τίνω → πληρώνω, εξοφλώ, καταβάλλω αντίτιμο
  • τίνομαι (μέσο/παθητικό) → πληρώνομαι (σπάνιο)
  • ἀποτίνω (αρχ., λόγιο) → αποδίδω, πληρώνω στο ακέραιο
  • ἐκτίνω (αρχ., νεοελλ. λόγιο) → πληρώνω εξ ολοκλήρου, εκτίω ποινή
  • ἐκτίνομαι → εκτίομαι
  • προτίνω (αρχ.) → προκαταβάλλω
  • ὑποτίνω (αρχ., σπάνιο) → πληρώνω από κάτω
  • παρατίνω (αρχ., σπάνιο) → πληρώνω επιπλέον
  • συντίνω (αρχ., σπάνιο) → συμπληρώνω πληρωμή

 

3. ΤΙΜΩΡΩ - ΤΙΜΩΡΟΥΜΑΙ: επιβάλλω ποινή, σωφρονίζω, εκδικούμαι (αποκαθιστώντας την τιμή)

Ουσιαστικά

  • τιμωρία → η ποινή, η κύρωση, η επιβολή δυσάρεστης συνέπειας
  • τιμωρός → αυτός που τιμωρεί (προστάτης της τιμής, εκδικητής)
  • τιμώρηση (σπάνιο) → η ενέργεια του τιμωρώ
  • ατιμωρησία → έλλειψη τιμωρίας, ασυδοσία
  • αυτοτιμωρία → τιμωρία του εαυτού (ψυχολογική)
  • ἀντιτιμωρία (σπάνιο, νομ.) → αντίποινο

Επίθετα

  • τιμωρητικός → που αποσκοπεί στην τιμωρία (π.χ. τιμωρητικό μέτρο, τιμωρητική διάθεση)
  • τιμωρητέας (λόγιο, ρηματικό επίθ.) → που πρέπει να τιμωρηθεί
  • τιμωρημένος → μετοχή, που έχει τιμωρηθεί
  • ἀτιμώρητος → που δεν τιμωρήθηκε
  • αὐτοτιμωρούμενος (ψυχολ.) → που τιμωρεί τον εαυτό του

Ρήματα

  • τιμωρώ → επιβάλλω ποινή, σωφρονίζω, εκδικούμαι
  • τιμωρούμαι → υφίσταμαι τιμωρία
  • αὐτοτιμωρούμαι → τιμωρώ τον εαυτό μου
  • ἀντιτιμωρώ (σπάνιο, νομ.) → τιμωρώ ως αντίποινο
  • προτιμωρώ (σπάνιο) → τιμωρώ προκαταβολικά
  • μετατιμωρώ (σπάνιο) → τιμωρώ εκ των υστέρων

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.