τίνω - τίνομαι
- τίω τιμώ, σέβομαι ανενεργό (αρχαίο)
- τίνω πληρώνω, εξοφλώ ελάχιστη (κυρίως εκτίω, αποτίνω σε λόγιες φράσεις)
- τιμωρώ επιβάλλω ποινή πλήρως παραγωγικό
- τίω τιμώ, σέβομαι ανενεργό (αρχαίο)
- τίνω πληρώνω, εξοφλώ ελάχιστη (κυρίως εκτίω, αποτίνω σε λόγιες φράσεις)
- τιμωρώ επιβάλλω ποινή πλήρως παραγωγικό
1. Ερμηνεία
- τίνω: αποζημιώνω # πληρώνω πρόστιμο # πληρώνω # καταβάλλω χρήματα # αποδίδω # εξοφλώ # αποπληρώνω # εκπληρώνω # ξεχρεώνω # ξοφλώ # ανταποδίδω
- τίνομαι & τίνυμαι: πληρώνομαι # αποζημιώνομαι # αναγκάζω κάποιον να με αποζημιώσει # εκδικούμαι # γδικιέμαι # εκδικιέμαι # ξεδικιούμαι # ξεδικούμαι # ξεπληρώνω # τιμωρώ # ανταποδίδω
2. Σύνταξη
- Με αιτιατική
- Με αιτιατική και γενική της αιτίας
- Με αιτιατική και δοτική
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
τίνω |
τίνω |
τίνοιμι |
τίνε |
τίνειν |
τίνων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔτινον |
|||||
|
Μ |
τίσω |
τίσοιμι |
τίσειν |
τίσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔτισα |
τίσω |
τίσαιμι |
τίσον |
τίσαι |
τίσας, ασα,αν |
|
Π |
τέτικα |
τετίκω τετικώς ὦ |
τετίκοιμι τετικώς εἴην |
τετικώς ἴσθι |
τετικέναι |
τετικώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐτετίκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
τίνομαι / τίνυμαι |
τίνωμαι |
τινοίμην |
τίνου |
τίνεσθαι |
τινόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐτινόμην |
|||||
|
Μ |
τίσομαι |
τισοίμην |
τίσεσθαι |
τισόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐτισάμην ἐτίσθην |
τίσωμαι τισθῶ |
τισαίμην τισθείην |
τίσαι τίσθητι |
τίσασθαι τισθῆναι |
τισάμενος, η,ον τισθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
τέτισμαι |
τετισμένος ὦ |
τετισμένος εἴην |
τέτισο |
τετίσθαι |
τετισμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐτετίσμην |
- Ο τύπος τίνυμαι κλείνεται κατά το δείκνυμαι (Β΄ συζυγία, συμφωνόληκτο).
4. Παράγωγα
1. ΤΙΩ: τιμώ,
εκτιμώ, σέβομαι, αποδίδω αξία
Ουσιαστικά
- τιμή → αξία, εκτίμηση, σεβασμός, γέρας, χρηματική αξία
- τίμα (ιωνικός
τύπος) → τιμή (σπάνιο)
Επίθετα
- τίμιος → αυτός που έχει τιμή, έντιμος, πολύτιμος
- τίσιμος (λόγιο, σπάνιο) → αξιότιμος, άξιος τιμής
Ρήματα
- τίω → τιμώ, εκτιμώ, σέβομαι
2. ΤΙΝΩ - ΤΙΝΟΜΑΙ:
πληρώνω, εξοφλώ, καταβάλλω αντίτιμο, (τίνω δίκην = τιμωρούμαι)
Ουσιαστικά
- τίση (λόγιο, σπάνιο) → η πράξη του τίνω, η εξόφληση
- αντίτιμο → αντάλλαγμα, αξία που πληρώνεται (αντί + τίνω)
- ἔκτιση (λόγιο) → έκτιση ποινής (από το ἐκτίνω)
- ἀποτίση (αρχ., σπάνιο) → απόδοση, καταβολή
Επίθετα
- τίσιμος (λόγιο) → που μπορεί να πληρωθεί, αποπληρωτέος
- ἀτίσιμος (σπάνιο) → που δεν μπορεί να πληρωθεί
- ἐκτιστέος (λόγιο,
ρηματικό επίθ.) → που πρέπει να εκτιθεί (π.χ. εκτιστέα ποινή)
Ρήματα
- τίνω → πληρώνω, εξοφλώ, καταβάλλω αντίτιμο
- τίνομαι
(μέσο/παθητικό) → πληρώνομαι (σπάνιο)
- ἀποτίνω (αρχ., λόγιο) → αποδίδω, πληρώνω στο ακέραιο
- ἐκτίνω (αρχ., νεοελλ. λόγιο) → πληρώνω εξ ολοκλήρου, εκτίω ποινή
- ἐκτίνομαι → εκτίομαι
- προτίνω (αρχ.) → προκαταβάλλω
- ὑποτίνω (αρχ., σπάνιο) → πληρώνω από κάτω
- παρατίνω (αρχ., σπάνιο) → πληρώνω επιπλέον
- συντίνω (αρχ., σπάνιο) → συμπληρώνω πληρωμή
3. ΤΙΜΩΡΩ - ΤΙΜΩΡΟΥΜΑΙ:
επιβάλλω ποινή, σωφρονίζω, εκδικούμαι (αποκαθιστώντας την τιμή)
Ουσιαστικά
- τιμωρία → η ποινή, η κύρωση, η επιβολή δυσάρεστης συνέπειας
- τιμωρός → αυτός που τιμωρεί (προστάτης της τιμής, εκδικητής)
- τιμώρηση (σπάνιο) → η ενέργεια του τιμωρώ
- ατιμωρησία → έλλειψη τιμωρίας, ασυδοσία
- αυτοτιμωρία → τιμωρία του εαυτού (ψυχολογική)
- ἀντιτιμωρία (σπάνιο, νομ.) → αντίποινο
Επίθετα
- τιμωρητικός → που αποσκοπεί στην τιμωρία (π.χ. τιμωρητικό μέτρο, τιμωρητική διάθεση)
- τιμωρητέας (λόγιο, ρηματικό επίθ.) → που πρέπει να τιμωρηθεί
- τιμωρημένος → μετοχή, που έχει τιμωρηθεί
- ἀτιμώρητος → που δεν τιμωρήθηκε
- αὐτοτιμωρούμενος (ψυχολ.) → που τιμωρεί τον εαυτό του
Ρήματα
- τιμωρώ → επιβάλλω ποινή, σωφρονίζω, εκδικούμαι
- τιμωρούμαι → υφίσταμαι τιμωρία
- αὐτοτιμωρούμαι → τιμωρώ τον εαυτό μου
- ἀντιτιμωρώ (σπάνιο, νομ.) → τιμωρώ ως αντίποινο
- προτιμωρώ (σπάνιο) → τιμωρώ προκαταβολικά
- μετατιμωρώ (σπάνιο) → τιμωρώ εκ των υστέρων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.