ῥήγνυμι / ῥηγνύω - ῥήγνυμαι
1. Ερμηνεία
- ῥήγνυμι & ῥηγνύω: συντρίβω # σπάζω # σχίζω # σκίζω # ξεσκίζω # διαρρηγνύω # διαρρήχνω # δημιουργώ ρωγμή # ανοίγω βιαίως # διασκορπίζω # διέρχομαι διαχωρίζοντας # αρχίζω να πρωτομιλώ # μιλώ ελεύθερα # καταρρίπτω # καταβάλλω
- ῥήγνυμαι: συντρίβομαι # σπάζω # διασπώμαι # ξεσπώ # θραύομαι # κατασυντρίβομαι # σωριάζομαι # διαλύομαι
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ῥήγνυμι / ῥηγνύω |
ῥηγνύω |
ῥηγνύοιμι |
ῥήγνυ |
ῥηγνύναι |
ῥηγνύς, ῦσα,ύν |
|
Π |
ἐρρήγνυν/ ἐρρήγνυον |
|||||
|
Μ |
ῥήξω |
ῥήξοιμι |
ῥήξειν |
ῥήξων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔρρηξα |
ῥήξω |
ῥήξαιμι |
ῥῆξον |
ῥῆξαι |
ῥήξας, ασα,αν |
|
Π |
ῥήξας ἔχω ἔρρωγα |
ἐρρωγώς ὦ |
ἐρρωγώς εἴην |
- |
ἐρρωγέναι |
ἐρρωγώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ῥήξας εἶχον |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ῥήγνυμαι |
ῥηγνύωμαι |
ῥηγνυοίμην |
ῥήγνυσο |
ῥήγνυσθαι |
ῥηγνύμενος, η,ον |
|
Π |
ἐρρηγνύμην |
|||||
|
Μ |
ῥήξομαι ῥαγήσομαι |
ῥηξοίμην ῥαγησοίμην |
ῥήξεσθαι ῥαγήσεσθαι |
ῥηξόμενος, η,ον ῥαγησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐρρηξάμην ἐρράγην ἐρρήχθην |
ῥήξωμαι ῥαγῶ ῥηχθῶ |
ῥηξαίμην ῥαγείην ῥηχθείην |
ῥῆξαι ῥάγηθι ῥήχθητι |
ῥήξασθαι ῥαγῆναι ῥηχθῆναι |
ῥηξάμενος, η,ον ῥαγείς, εῖσα,έν ῥηχθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
ἔρρηγμαι |
ἐρρηγμένος ὦ |
ἐρρηγμένος εἴην |
ἔρρηξο |
ἐρρῆχθαι |
ἐρρηγμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐρρήγμην |
Το ρήμα κλίνεται
στον ενεστώτα και παρατατικό ενεργητικής και μέσης φωνής κατά το δείκνυμι και
δείκνυμαι (Β΄ συζυγία, συμφωνόληκτο).
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- ρήγμα → το σπάσιμο, η θραύση, η ρωγμή, η χάραξη (π.χ. σεισμικό ρήγμα, ρήγμα στο έδαφος)
- ραγή (λόγιο) → η πράξη του σπασίματος, η ρωγμή
- ραγάδα → η σχισμή στο δέρμα ή σε επιφάνεια
- ραγισματιά → η γραμμή ραγίσματος
- ράγισμα → το αποτέλεσμα του ραγίζω, η θραύση
- άρρηκτος → αυτό που δεν σπάει (ως ουσιαστικό, σπάνιο)
- ρήκτης (αρχ.) → αυτός που σπάζει, θραύστης
- ρήξις (λόγιο) / ρήξη → η θραύση, η διάρρηξη (ιατρ.: ρήξη μηνίσκου, ρήξη ανευρύσματος)
- διάρρηξη → η θραύση με τη βία (π.χ. διάρρηξη πόρτας, χρηματοκιβωτίου)
- διαρρήκτης → αυτός που διαρρηγνύει, κλέφτης που σπάζει πόρτες
- κατάρρηξη (λόγιο, σπάνιο) → το σπάσιμο προς τα κάτω, η καταστροφή
- θραύση (διαφορετική ρίζα, αλλά συγγενής σημασιολογικά)
- ρήγος (αρχ., σπάνιο) → σχίσιμο, ράγισμα
Επίθετα
- ραγισμένος → που έχει ραγίσει
- άρρηκτος → που δεν σπάζει, άθραυστος
- άρραγος → που δεν έχει ραγίσει (σπάνιο)
- ευάρρηκτος (λόγιο, σπάνιο) → που σπάζει εύκολα
- ρηκτικός (λόγιο) → που μπορεί να σπάσει, θραυστικός
Ρήματα
- ρήγνυμι (αρχ.) → σπάζω, θραύω
- ρήγνυμαι (αρχ.) → σπάζομαι, θραύομαι
- ραγίζω (νεοελλ.) → προκαλώ ρωγμή, σπάζω επιφανειακά
- ραγιάζω (λαϊκό, ιδιωματικό) → ραγίζω, θραύομαι
- διαρρηγνύω (λόγιο) → σπάζω διαλύοντας, παραβιάζω
- καταρρηγνύω (λόγιο, σπάνιο) → συντρίβω, σπάζω ολοσχερώς
- περιρρηγνύω (αρχ., σπάνιο) → σπάζω γύρω
- συρρηγνύω (αρχ., σπάνιο) → σπάζω μαζί, συντρίβω
- απορρηγνύω (αρχ.) → αποσπώ με βία, σπάζω και χωρίζω
Παράγωγα σε
ευρωπαϊκές γλώσσες
- Αγγλικά rhegma (γεωλογία, ιατρική) ρήγμα, θραύση
- rhexis (ιατρ.) ρήξη (< ῥῆξις)
- arrhrectomy (ιατρ., σπάνιο) εκτομή ρήγματος
- rhagades (ιατρ. όρος) ραγάδες, σχισμές δέρματος (< ῥαγάδες)
- Γαλλικά rhagade (ιατρ.) ραγάδα
- rhéxis ρήξη (ιατρ.)
- Γερμανικά Rhexis (ιατρ.) ρήξη
- Rhagade ραγάδα
- Ιταλικά ragade (ιατρ.) ραγάδα
- Ισπανικά ragadia (σπάνιο) ραγάδα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.