Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

01 Ιουνίου 2026

ρέω

 

ῥέω


Δεν γνωρίζουμε αν ο Ηράκλειτος χρησιμοποίησε ποτέ την πασίγνωστη έκφραση τὰ πάντα ῥεῖ. Την πληροφορία αυτή μας την δίνει ο Πλάτων: «Λέει κάπου ο Ηράκλειτος ότι πάντα χωρεῖ καὶ οὐδὲν μένει, και παρομοιάζοντας τα υπάρχοντα πράγματα με τη ροή ενός ποταμού λέει ότι δεν μπορείς να μπεις στο ίδιο ποτάμι δυο φορές» (Κρατύλος 402a).


1. Ερμηνεία

  • ῥέω: ρέω # τρέχω # χύνομαι # διαδίδομαι (για φήμη) # χύνομαι αφθόνως # ρέω αφθόνως # κυλώ (για λόγο) με ευχέρεια # κυλώ προς μια κατεύθυνση # σχηματίζω ρεύμα # χιμώ # πέφτω # διαρρέω # διαλύομαι # κάνω να ρεύσει # προκαλώ ροή

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ῥέω

ῥέω

ῥέοιμι

ῥεῖ

ῥεῖν

ῥέων, ουσα,ον

Π

ἔρρεον

Μ

ῥυήσομαι

ῥυησοίμην

ῥυήσεσθαι

ῥυησόμενος, η,ον

Α

ἐρρύην

ἔρρευσα

ῥυῶ

ῥεύσω

ῥυείην

ῥεύσαιμι

ῥύηθι

ῥεῦσον

ῥυῆναι

ῥεῦσαι

ῥυείς, εῖσα,έν

ῥεύσας, ασα,αν

Π

ἐρρύηκα

ἐρρυηκώς ὦ

 ἐρρυηκώς εἴην

ἐρρυηκώς ἴσθι

ἐρρυηκέναι

ἐρρυηκώς, υῖα,ός

Υ

ἐρρυήκειν


ΠΡΟΣΟΧΗ:

  • Τα ρήματα με χαρακτήρα –ε- και μονοσύλλαβο θέμα, συναιρούν μόνο τους τύπους, στους οποίους ακολουθεί –ε- ή –ει- σε –ει-. Οι υπόλοιποι τύποι μένουν ασυναίρετοι
    • π.χ. πλέ-ω >  πλέω
    • πλέ-εις > πλεῖς
    • πλέ-ει > πλεῖ
    • πλέο-μεν > πλέομεν
    • πλέ-ετε > πλεῖτε
    • πλέ-ουσι > πλέουσι κλπ
  • Ο αόριστος β΄ ἐρρύην κλίνεται κατά τους αορίστους β΄ των ρημάτων β΄  συζυγίας (βλ. γραμματική)

4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • ροή → η κίνηση υγρού, η πορεία, η συνέχεια (π.χ. ροή ποταμού, ροή χρόνου)
  • ρεύμα → μάζα υγρού ή αέρα σε κίνηση, ηλεκτρικό ρεύμα, ρεύμα γνώμης
  • ρευστό → κάθε υγρό ή αέριο σώμα που ρέει
  • ρύση (λόγιο) → η ενέργεια του ρέω, η εκροή
  • ρεύση (αρχ.) → η ροή, η κίνηση υγρού
  • ρυτός (αρχ.) → αγωγός, αυλάκι, οχετός
  • ρύαξ (αρχ.) → χείμαρρος, ρεύμα (σπάνιο)
  • απόρροια → το αποτέλεσμα, η συνέπεια («αυτό που προκύπτει ως ροή από κάτι»)
  • εκροή → η ροή προς τα έξω
  • εισροή → η ροή προς τα μέσα
  • διαρροή → η διαφυγή υγρού ή πληροφορίας
  • κατάρροη (λόγιο) → η ροή προς τα κάτω, συνάχι (ιατρ.)
  • περίρροια → η ροή γύρω, η κυκλοφορία (π.χ. περίρροια υγρού)
  • σύρροια (λόγιο) → η συρροή, η συγκέντρωση ροής
  • επίρροια (λόγιο, σπάνιο) → επίδραση, ροή προς τα πάνω
  • ρεολογία (νεολ.) → η επιστήμη της ροής των υλικών
  • ρεόστατο (νεολ.) → διάταξη ελέγχου ηλεκτρικού ρεύματος (ρέω + στάσις)

Επίθετα

  • ρευστός → που ρέει, που έχει ιδιότητες ρευστού
  • ρόιμος (λόγιο, σπάνιο) → που ρέει εύκολα
  • ρευματικός → που σχετίζεται με ρεύμα
  • αένναος (λόγιο) → που ρέει αιώνια (για νερό πηγής)
  • διάρροος → που έχει διάρροια, που ρέει διαμέσου
  • εύρους (σπάνιο) → που ρέει καλά

Ρήματα

  • ρέω → ρέω, κυλώ, τρέχω (ως υγρό)
  • διαρρέω → ρέω διαμέσου, διαφεύγω (και για πληροφορίες)
  • εκρέω → ρέω προς τα έξω, εκβάλλω
  • εισρέω → ρέω προς τα μέσα, εισχωρώ
  • απορρέω → προέρχομαι, πηγάζω (μεταφορικά)
  • συρρέω → ρέω μαζί, συγκεντρώνομαι
  • καταρρέω (λόγιο) → ρέω προς τα κάτω (σπάνιο), αλλά καταρρέω (=καταρρίπτομαι) είναι άλλη ρίζα
  • περιρρέω → ρέω γύρω
  • υπερρέω → ξεχειλίζω, ρέω υπερβολικά
  • παραρρέω (λόγιο) → ρέω παράλληλα, παρέρχομαι

Παράγωγα σε ευρωπαϊκές γλώσσες

  • Αγγλικά         rheum (ιατρ. όρος)     βλέννα, υγρό έκκριμα (< αρχ. ῥεῦμα)
    • rheumatic        ρευματικός (< ῥευματικός)
    • rheology          ρεολογία (< ῥέω + λόγος)
    • rheostat           ρεόστατο (< ῥέω + στάτης)
    • catarrh κατάρροη (< κατάρροια)
    • diarrhea          διάρροια (< διά + ῥέω)
  • Γαλλικά          rhume κρυολόγημα, συνάχι (< ῥεῦμα)
    • rhumatisme     ρευματισμός
    • rhéostat           ρεόστατο
    • diarrhée          διάρροια
  • Γερμανικά      Rheuma          ρευματισμός (ιατρ.)
    • Katarrh           κατάρροη, συνάχι
  • Ιταλικά           reuma  ρεύμα (ιατρ., λόγιο)
    • reumatismo     ρευματισμός
  • Ισπανικά        reuma  ρευματισμός
  • Ρωσικά           ревматизм (revmatizm)         ρευματισμός
    • диарея (diareja)          διάρροια

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.