Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

01 Ιουνίου 2026

τέμνω - τέμνομαι

 

τέμνω - τέμνομαι






1. Ερμηνεία

  • τέμνω: τέμνω # κόβω # πληγώνω # τραυματίζω # αποκόβω # ξεχωρίζω # αποχωρίζω # απονέμω # αποφασίζω # αποκόπτω # διακόπτω # διαχωρίζω # κλαδεύω # σχίζω # τεμαχίζω # κομματιάζω # διαμελίζω # χειρουργώ # σφάζω # θυσιάζω # εκτέμνω # ευνουχίζω # διαιρώ # διασχίζω
  • τέμνομαι: κόβω για δική μου χρήση # θυσιάζω προς επικύρωση όρκου # ορκίζομαι επίσημα, ρήμα μέσον / κόβομαι # θυσιάζομαι, ρήμα παθητικό

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

τέμνω

τέμνω

τέμνοιμι

τέμνε

τέμνειν

τέμνων, ουσα,ον

Π

ἔτεμνον

Μ

τεμῶ

τεμοίην

τεμεῖν

τεμῶν, οῦσα,οῦν

Α

ἔτεμον

ἔταμον

τέμω

τάμω

τέμοιμι

τάμοιμι

τέμε

τάμε / τάμον

τεμεῖν

ταμεῖν

τεμών, οῦσα,οῦν

ταμών, οῦσα,οῦν

Π

τέτμηκα

τετμήκω

τετμηκώς ὦ

τετμήκοιμι

τετμηκώς εἴην

τετμηκώς ἴσθι

τετμηκέναι

τετμηκώς, υῖα,ός

Υ

ἐτετμήκειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

τέμνομαι

τέμνωμαι

τεμνοίμην

τέμνου

τέμνεσθαι

τεμνόμενος, η,ον

Π

ἐτεμνόμην

Μ

τμηθήσομαι

τεμοῦμαι

τμηθησοίμην

τεμοίμην

τμηθήσεσθαι

τεμεῖσθαι

τμηθησόμενος, η,ον

τεμούμενος, η,ον

Α

ἐτμήθην

ἐτεμόμην

ἐταμόμην

τμηθῶ

τέμωμαι

τάμωμαι

τμηθείην

τεμοίμην

ταμοίμην

τμήθητι

τεμοῦ

ταμοῦ

τμηθῆναι

τεμέσθαι

ταμέσθαι

τμηθείς, εῖσα,έν

τεμόμενος, η,ον

ταμείς, εῖσα,έν

Π

τέτμημαι

τετμημένος ὦ

τετμημένος εἴην

τέτμησο

τετμῆσθαι

τετμημένος, η,ον

Υ

ἐτετμήμην


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • τομή → η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του τέμνω, η κοπή, η διατομή (χειρουργική, γεωμετρία)
  • τμήμα → το μέρος που προκύπτει από τομή, κομμάτι, υποδιαίρεση (σχολικό, διοικητικό)
  • τέμενος → ιερός χώρος, κομμένος και αφιερωμένος χώρος (π.χ. αρχαίο ιερό, τζαμί)
  • τόμος → κομμένο κομμάτι, τόμος βιβλίου (αρχικά πάπυρος τυλιγμένος σε τμήμα), και στον πληθυντικό «τόμοι» = όγκοι
  • τμήση (λόγιο, μαθημ.) → η πράξη του τέμνω, διατομή (π.χ. κωνική τμήση)
  • ταμίας → αυτός που κόβει (μεταφορικά: αυτός που κατανέμει, που «κόβει» τα μερίδια, από το τέμνω + -ίας)
  • ταμείο → το κουτί ή ο χώρος όπου φυλάσσονται χρήματα, το ίδρυμα
  • αποταμίευση → η ενέργεια του αποταμιεύω, η συγκέντρωση χρημάτων
  • αποταμίευμα → το χρηματικό ποσό που έχει αποταμιευτεί
  • ταμιευτήριο → τραπεζικό ίδρυμα για αποταμιεύσεις (π.χ. Ταμιευτήριο Παρακαταθηκών και Δανείων)
  • άτομο → το αδιαίρετο (α- στερητικό + τομή = αυτό που δεν τέμνεται περαιτέρω) → η μικρότερη μονάδα ύλης, ο άνθρωπος ως μονάδα
  • ατομικότητα → η ιδιότητα του ατόμου, η μοναδικότητα
  • ανατομία → η επιστήμη που τέμνει σώματα για μελέτη, η διάρθρωση
  • ανατομείο → ο χώρος όπου γίνονται ανατομές, το νεκροτομείο
  • ανατομική (ως ουσ. η ανατομική επιστήμη)
  • έντομο → ζώο με «τομές» στο σώμα (εντέμνω = κάνω τομή, + -ον → αυτό που έχει εγκοπές/διαιρέσεις στο σώμα)
  • εντομοκτόνο → φάρμακο που σκοτώνει έντομα (έντομο + κτείνω = σκοτώνω)
  • εντομολογία → η μελέτη των εντόμων (έντομο + λόγος)
  • εντομολόγος → ο επιστήμονας που μελετά τα έντομα
  • κατατομή → η λεπτομερής περιγραφή, η διάταξη, η δομή (κατατέμνω = κόβω σε λεπτομέρειες)
  • κατάτμηση → η διαδικασία διαίρεσης σε μικρά τμήματα
  • περιτομή → η κυκλική τομή, ειδικά η χειρουργική αφαίρεση ακροποσθίας
  • επιτομή → σύνοψη, περίληψη (επιτέμνω = κόβω επιφανειακά → συνοψίζω)
  • προτομή → γλυπτό που αναπαριστά το κεφάλι και το στήθος (η τομή γίνεται στο ύψος του στήθους)
  • διχοτόμηση → η διαίρεση στα δύο (δίχα = στα δύο + τομή)
  • διχοτόμος (ως ουσ. η διχοτόμος γωνίας) → η ημιευθεία που τέμνει γωνία σε δύο ίσα μέρη
  • καρατόμηση → η αποκεφάλιση (καρατομώ < κεφαλή + τομή)
  • καρατόμος (σπάνιο) → δήμιος, αυτός που καρατομεί
  • λαιμητόμος → η μηχανή αποκεφαλισμού, η γκιλοτίνα (λαιμός + τέμνω)
  • συντομία → η ιδιότητα του σύντομου, η λιτότητα
  • σύντομη (ως ουσ. η σύντομη έκθεση/αναφορά)
  • τεμαχισμός → η ενέργεια του τεμαχίζω, η διαίρεση σε τεμάχια
  • τεμάχιο → μικρό κομμάτι, τεμάχιο προϊόντος
  • απότμηση (γεωλ.) → η αποκοπή τμήματος εδάφους
  • εντομή (αρχιτ., ζωολ.) → εγκοπή, βαθιά χαραγή
  • παρατομή (μαθημ.) → τομή παράλληλη ή πλάγια

Επίθετα

  • τμηματικός → αυτός που γίνεται κατά τμήματα
  • τμηματάρχης → επικεφαλής τμήματος
  • ατομικός → αυτός που ανήκει ή αναφέρεται στο άτομο (π.χ. ατομική ιδιοκτησία, ατομική βόμβα)
  • ατομιστικός → σχετικός με τον ατομισμό (φιλοσοφική θεωρία)
  • αδιαίρετος → αυτός που δεν μπορεί να τμηθεί (συνώνυμο του ατόμου ετυμολογικά)
  • ανατομικός → σχετικός με την ανατομία (π.χ. ανατομικό θέατρο, ανατομικό σχέδιο)
  • εντομολογικός → σχετικός με την εντομολογία
  • εντομοκτόνος → που σκοτώνει έντομα (εντομοκτόνο σπρέι)
  • κατατομικός (σπάνιο) → σχετικός με κατατομή
  • περιτμημένος → μετοχή, που έχει υποστεί περιτομή
  • διχοτομικός → σχετικός με διχοτόμηση
  • διχοτόμος (επίθ.) → που χωρίζει στα δύο (π.χ. διχοτόμος γραμμή, διχοτόμος επιλογή)
  • σύντομος → λίγος σε χρόνο ή έκταση, περιεκτικός (συν + τέμνω = κομμένος μαζί, συμπυκνωμένος)
  • συντομότερος → συγκριτικός βαθμός
  • τεμαχιακός (τεχν.) → που αναφέρεται σε τεμάχια (π.χ. τεμαχιακός κωδικός)
  • τεμαχιστής (ως επίθ. ή ουσ.) → μηχάνημα που τεμαχίζει
  • άτμητος → που δεν έχει τμηθεί, ακέραιος
  • τμητός → που μπορεί να τμηθεί

Ρήματα

  • τέμνω → κόβω, χωρίζω, διαιρώ
  • τέμνομαι → χωρίζομαι, διαιρούμαι, τέμνομαι με άλλο σχήμα (γεωμετρία)
  • ανατέμνω → κόβω σε όλο το βάθος, κάνω ανατομή (νεκρό, φυτό, ιστό)
  • ανατέμνομαι → υποβάλλομαι σε ανατομή
  • εντέμνω → κάνω τομή προς τα μέσα, χαράζω σε βάθος
  • εντέμνομαι → χαράζομαι, εγκοπή
  • κατατέμνω → κόβω σε πολλά μικρά κομμάτια, κατακερματίζω
  • κατατέμνομαι → διαμελίζομαι, κατακερματίζομαι
  • περιτέμνω → κόβω κυκλικά, κάνω περιτομή
  • περιτέμνομαι → υποβάλλομαι σε περιτομή
  • επιτέμνω → κόβω επιφανειακά, συνοψίζω (επιτομή)
  • επιτέμνομαι → συνοψίζομαι
  • υποτέμνω (μαθημ., γεωλ.) → κόβω από κάτω, διαβρώνω βάση
  • προτέμνω (σπάνιο) → κόβω προς τα εμπρός
  • συντέμνω → κόβω μαζί, συμπυκνώνω, κάνω σύντομο (λόγιο, αντί του συντομεύω)
  • συντομεύω (νεότερος τύπος) → κάνω κάτι σύντομο, μειώνω διάρκεια
  • συντομεύομαι → γίνομαι σύντομος
  • τεμαχίζω → χωρίζω σε τεμάχια, κατακερματίζω
  • τεμαχίζομαι → διασπώμαι σε τεμάχια
  • αποταμιεύω → «κόβω από το πλευρό», φυλάσσω χρήματα (από + ταμείο)
  • αποταμιεύομαι (σπάνιο) → αποθηκεύομαι
  • εισταμιεύω (σπάνιο) → βάζω στο ταμείο, καταθέτω
  • εκταμιεύω → βγάζω χρήματα από το ταμείο, δαπανώ
  • εκταμιεύομαι → εκταμιεύομαι = δαπανώμαι
  • διχοτομώ → χωρίζω στα δύο
  • διχοτομούμαι → διαιρούμαι στα δύο
  • καρατομώ → κόβω το κεφάλι (κεφαλή + τομή), αποκεφαλίζω
  • καρατομούμαι → αποκεφαλίζομαι
  • πλαγιοτομώ (ιατρ.) → κάνω πλάγια τομή
  • μικροτομώ (βιολ.) → κόβω σε πολύ λεπτές φέτες (μικροτόμος = όργανο)
  • υδατοτέμνω (σπάνιο) → κόβω νερό, υδροτομή

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες

  • tome    αγγλικά, γαλλικά     από τον τόμο
  • tomography    αγγλικά          τομογραφία (τόμος + γράφω)
  • anatomy          αγγλικά          ανατομία
  • anatomical      αγγλικά          ανατομικός
  • atom    αγγλικά, γαλλικά     άτομο (το αδιαίρετο)
  • atomic αγγλικά          ατομικός
  • entomology     αγγλικά          εντομολογία
  • dichotomy       αγγλικά          διχοτομία (διχοτόμηση)
  • dichotomous   αγγλικά          διχοτόμος
  • epitome           αγγλικά          επιτομή

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.