Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

03 Ιουνίου 2026

χωρώ - χωρούμαι

 

χωρέω-ῶ - χωρέομαι-οῦμαι







1. Ερμηνεία

  • χωρέω-ῶ - χωρέομαι-οῦμαι: δίνω χώρο # υποχωρώ # παραμερίζω # πάω # προχωρώ # κινούμαι # μετατοπίζομαι # βαδίζω # πηγαίνω # κυλώ (για καιρό) # περνώ # είμαι σε πέραση # προοδεύω # προκόβω # πετυχαίνω # συμβαίνω # γίνομαι # χωρώ # περιέχω # περιλαμβάνω
  • συγχωρῶ - συγχωροῦμαι: συμβαδίζω # συμπορεύομαι # συνέρχομαι στον ίδιο τόπο # ενώνομαι # πλησιάζω μαζί # συναντιέμαι # υποχωρώ # ενδίδω # συμφωνώ # συγκατανεύω # συναινώ # συγχωρώ # επιτρέπω # αποδέχομαι # παραχωρώ

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

χωρῶ

χωρῶ

χωροίην / -οῖμι

χώρει

χωρεῖν

χωρῶν, οῦσα,οῦν

Π

ἐχώρουν

Μ

χωρήσομαι

χωρησοίμην

χωρήσεσθαι

χωρησόμενος, η,ον

Α

ἐχώρησα

χωρήσω

χωρήσαιμι

χώρησον

χωρῆσαι

χωρήσας, ασα,αν

Π

κεχώρηκα

κεχωρήκω

κεχωρηκώς ὦ

κεχωρήκοιμι

κεχωρηκώς εἴην

κεχωρηκώς ἴσθι

κεχωρηκέναι

κεχωρηκώς, υῖα,ός

Υ

ἐκεχωρήκειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

συγχωροῦμαι

συγχωρῶμαι

συγχωροίμην

συγχωροῦ

συγχωρεῖσθαι

συγχωρούμενος, η,ον

Π

συνεχωρούμην

Μ

συγχωρηθήσομαι

συγχωρηθησοίμην

συγχωρηθή-σεσθαι

συγχωρηθησόμενος,

η,ον

Α

συνεχωρήθην

συγχωρηθῶ

συγχωρηθείην

συγχωρήθητι

συγχωρηθῆναι

συγχωρηθείς, εῖσα,έν

Π

συνκεχώρημαι

συνκεχωρη-μένος ὦ

συνκεχωρημέ-νος εἴην

συνκεχώρησο

συνκεχωρῆσθαι

συνκεχωρημένος,

η,ον

Υ

συνεκεχωρήμην


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • χώρος → ο τόπος, ο ανοιχτός χώρος — αλλά και ο χώρος ως έννοια στη φυσική και φιλοσοφία
  • χώρα → η περιοχή, η γη, η πατρίδα — αλλά και η ύπαιθρος («πάω στη χώρα»)
  • χωριό → ο μικρός οικισμός — κυριολεκτικά «το μικρό χώρο/τόπο»
  • χωρικός → ο κάτοικος χωριού, ο αγρότης
  • χωρητικότητα → η ικανότητα να χωράει, ο όγκος που χωράει
  • χωρισμός → η πράξη του χωρισμού, η αποχώρηση
  • χώρισμα → το διαχωριστικό στοιχείο, ο τοίχος που χωρίζει
  • αποχώρηση → η πράξη του να φεύγει κανείς, η αποχώρηση
  • αποχωρητήριο → ο τόπος αποχώρησης — ευφημισμός για την τουαλέτα!
  • χωρητήριο (λόγιο) → ο χώρος υποδοχής, αυτός που χωράει
  • διαχώρηση → η πράξη διαχωρισμού
  • διαχωρισμός → η ξεχωριστή τοποθέτηση, η κατηγοριοποίηση
  • διαχωριστής → αυτός ή αυτό που διαχωρίζει
  • αναχώρηση → η αναχώρηση, το φεύγιμο — «αναχωρήσεις» στο αεροδρόμιο!
  • εκχώρηση → η παραχώρηση δικαιώματος ή εδάφους
  • παραχώρηση → η εκούσια παράδοση δικαιώματος ή πράγματος
  • συγχώρηση → η άφεση — κυριολεκτικά «το να δίνεις χώρο» στον άλλον!
  • συγχωρητικότητα → η ιδιότητα του συγχωρητικού
  • κατακχώρηση → η καταγραφή σε αρχείο (βλ. και χώννυμι)
  • χωροταξία → η οργάνωση του χώρου (χώρος + τάξις)
  • χωροταξικός → αυτός που αφορά χωροταξία
  • χωρόσημο → το σημείο αναγνώρισης χώρου, το τοπόσημο

Επίθετα

  • χωρικός → αυτός που αφορά τον χώρο — αλλά και ο κάτοικος χωριού
  • χωριστός → αυτός που έχει χωριστεί, ο ξεχωριστός
  • χωριστά → επίρρημα: ξεχωριστά, σε διαφορετικό τόπο
  • χωρητικός → αυτός που μπορεί να χωρέσει πολύ
  • αχώρητος → αυτός που δεν χωράει — «αχώρητος ο πόνος»!
  • ευρύχωρος → αυτός που έχει μεγάλο χώρο, ο ανοιχτός
  • στενόχωρος → αυτός που έχει μικρό χώρο — αλλά και ο θλιμμένος!
  • συγχωρητικός → αυτός που συγχωρεί εύκολα
  • ασυγχώρητος → αυτός που δεν μπορεί να συγχωρεθεί
  • διαχωριστικός → αυτός που διαχωρίζει
  • αδιαχώρητος → αυτός που δεν μπορεί να διαχωριστεί — αλλά και «αδιαχώρητος κόσμος» = ασφυκτικά γεμάτος!
  • πολύχωρος → αυτός που έχει πολύ χώρο
  • ολόχωρος (λαϊκό) → αυτός που έχει πλήρη χώρο, ο άνετος
  • υπερχωρητικός → αυτός που χωράει παραπάνω από το κανονικό

Ρήματα

  • χωρέω / χωράω → χωράω, έχω χώρο, αλλά και προχωράω (αρχαία)
  • χωρίζω → διαχωρίζω, αποχωρίζω, αποχωρίζομαι
  • αποχωρώ → αναχωρώ, φεύγω
  • αναχωρώ → αναχωρώ, ξεκινώ ταξίδι
  • εκχωρώ → παραχωρώ δικαίωμα ή έδαφος
  • παραχωρώ → δίνω εκούσια κάτι που μου ανήκει
  • συγχωρώ → αφήνω, δίνω χώρο, απαλλάσσω από ευθύνη
  • διαχωρίζω → χωρίζω σε κατηγορίες, ξεχωρίζω
  • στενοχωρώ → προκαλώ στενοχώρια, λυπώ
  • στενοχωριέμαι → λυπάμαι, αγχώνομαι

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.