ὁρίζω - ὁρίζομαι
1. Ερμηνεία
- ὁρίζω: χωρίζω με σύνορα # οροθετώ # οριοθετώ # προσδιορίζω σύνορα # προσδιορίζω # αποφασίζω # ετοιμάζω # διευθετώ # θέτω # καθορίζω # κανονίζω # προδιαγράφω
- ὁρίζομαι: χωρίζω με σύνορα και καταπατώ γη # προσδιορίζω για μένα # ορίζω ως δικό μου
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ὁρίζω |
ὁρίζω |
ὁρίζοιμι |
ὅριζε |
ὁρίζειν |
ὁρίζων, ουσα,ον |
|
Π |
ὥριζον |
|||||
|
Μ |
ὁριῶ |
ὁρίσοιμι |
ὁριεῖν |
ὁριῶν, οῦσα,οῦν |
||
|
Α |
ὥρισα |
ὁρίσω |
ὁρίσαιμι |
ὅρισον |
ὁρίσαι |
ὁρίσας, ασα,αν |
|
Π |
ὥρικα |
ὡρίκω |
ὡρίκοιμι |
ὡρικώς ἴσθι |
ὡρικέναι |
ὡρικώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ὡρίκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ὁρίζομαι |
ὁρίζωμαι |
ὁριζοίμην |
ὁρίζου |
ὁρίζεσθαι |
ὁριζόμενος, η,ον |
|
Π |
ὡριζόμην |
|||||
|
Μ |
ὁριοῦμαι ὁρισθήσομαι |
ὁριοίμην ὁρισθησοίμην |
ὁριεῖσθαι ὁρισθήσεσθαι |
ὁριούμενος, η,ον ὁρισθησόμενος,η,ον |
||
|
Α |
ὡρισάμην ὡρίσθην |
ὁρίσωμαι ὁρισθῶ |
ὁρισαίμην ὁρισθείην |
ὅρισαι ὁρίσθητι |
ὁρίσασθαι ὁρισθῆναι |
ὁρισάμενος, η,ον ὁρισθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
ὥρισμαι |
ὡρισμένος ὦ |
ὡρισμένος εἴην |
ὥρισο |
ὡρίσθαι |
ὡρισμένος, η,ον |
|
Υ |
ὡρίσμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- ορίζοντας - η γραμμή όπου φαίνεται να ενώνεται η γη με τον ουρανό (το φυσικό όριο του βλέμματος)
- ορισμός - η σαφής επεξήγηση της σημασίας μιας λέξης ή έννοιας (ο καθορισμός των ορίων της)
- όριο - η διαχωριστική γραμμή, το σημείο όπου τελειώνει κάτι
- οριοθέτηση - ο καθορισμός και η χάραξη των ορίων μιας περιοχής ή έννοιας
- καθορισμός - η ακριβής περιγραφή ή απόφαση για κάτι
- προσδιορισμός - η εύρεση ή η καταγραφή των ειδικών χαρακτηριστικών κάποιου πράγματος
- αφορισμός - η σύντομη γνωμική φράση (και στην εκκλησία: η αποκοπή, ο αποκλεισμός από τα όρια της εκκλησίας)
- περιορισμός - η επιβολή ορίων, η μείωση της ελευθερίας κινήσεων
- διαχωρισμός - ο χωρισμός πραγμάτων ή ομάδων με βάση κάποια κριτήρια
- προορισμός - ο τόπος στον οποίο κατευθύνεται κάποιος (ή ο σκοπός της ζωής κάποιου)
Επίθετα
- οριστικός - αυτός που είναι τελεσίδικος, που βάζει τέλος (π.χ. οριστική απόφαση, οριστική έγκριση)
- αόριστος - αυτός που δεν έχει σαφή όρια ή δεν έχει καθοριστεί (και ο χρόνος της γραμματικής)
- καθοριστικός - αυτός που έχει τη δύναμη να κρίνει ή να αποφασίσει μια εξέλιξη (π.χ. καθοριστική σημασία)
- περιορισμένος - αυτός που έχει στενά όρια, ο λίγος (π.χ. περιορισμένος χρόνος)
- απεριόριστος - αυτός που δεν έχει όρια, ο απέραντος (π.χ. απεριόριστη εμπιστοσύνη)
- αδιόριστος - αυτός που δεν έχει πάρει θέση εργασίας
- οριζόντιος - αυτός που είναι παράλληλος με τον ορίζοντα, ο επίπεδος
Ρήματα
- ορίζω - καθορίζω, παίρνω απόφαση, διατάζω (και παλαιότερα: είμαι κυρίαρχος, εξουσιάζω)
- αφορίζω - καταδικάζω με αφορισμό (και μεταφορικά: απορρίπτω κάτι τελείως)
- καθορίζω - προσδιορίζω με ακρίβεια τις λεπτομέρειες ή τα όρια ενός πράγματος
- περιορίζω - βάζω όρια, κρατώ κάποιον ή κάτι μέσα σε ορισμένα πλαίσια
- προσδιορίζω - βρίσκω και αναφέρω με ακρίβεια τι είναι κάτι
- προορίζω - καθορίζω από πριν τη χρήση, τον σκοπό ή το μέλλον κάποιου
- διορίζω - τοποθετώ κάποιον σε μια δημόσια ή ιδιωτική θέση εργασίας
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες:
- horizon - ο ορίζοντας (αγγλικά, γαλλικά κ.λπ.)
- horizontal - ο οριζόντιος
- aphorism - ο αφορισμός (η σύντομη αποφθεγματική φράση)
- horopter - (στην οπτική/οφθαλμολογία) ο ορόπτερας, μια ειδική γραμμή ορίων της όρασης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.