δουλόω-ῶ - δουλόομαι-οῦμαι
1. Ερμηνεία
δουλόω-ῶ -
δουλόομαι-οῦμαι: σκλαβώνω # υποτάσσω # υποδουλώνω # εξανδραποδίζω # ανδραποδίζω
# καθυποτάσσω # αιχμαλωτίζω
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
δουλῶ |
δουλῶ |
δουλοῖμι |
δούλου |
δουλοῦν |
δουλῶν, οῦσα,οῦν |
|
Π |
ἐδούλουν |
|||||
|
Μ |
δουλώσω |
δουλώσοιμι |
δουλώσειν |
δουλώσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἐδούλωσα |
δουλώσω |
δουλώσαιμι |
- |
δουλῶσαι |
δουλώσας, ασα,αν |
|
Π |
δεδούλωκα |
δεδουλώκω δεδουλωκώς ὦ |
δεδουλώκοιμι δεδουλωκώς εἴην |
δεδουλωκώς ἴσθι |
δεδουλωκέναι |
δεδουλωκώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐδεδουλώκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
δουλοῦμαι |
δουλῶμαι |
δουλοίμην |
δουλοῦ |
δουλοῦσθαι |
δουλούμενος, η,ον |
|
Π |
ἐδουλούμην |
|||||
|
Μ |
δουλώσομαι |
δουλωσοίμην |
δουλώσεσθαι |
δουλωσόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐδουλωσάμην ἐδουλώθην |
δουλώσωμαι δουλωθῶ |
δουλωσαίμην δουλωθείην |
δούλωσαι δουλώθητι |
δουλώσασθαι δουλωθῆναι |
δουλωσάμενος, η,ον δουλωθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
δεδούλωμαι |
δεδουλωμένος ὦ |
δεδουλωμένος εἴην |
δεδούλωσο |
δεδουλῶσθαι |
δεδουλωμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐδεδουλώμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- δούλος / δούλη → ο άνθρωπος που στερείται ελευθερίας, ο υποταγμένος.
- δουλεία → η κατάσταση του δούλου, ο θεσμός της κατοχής ανθρώπων.
- δούλεψη → (λαϊκότερο) η εργασία, η υπηρεσία σε κάποιον.
- δούλεμα → (μεταφορικά) η κοροϊδία, ο εμπαιγμός.
- δούλωση / δούλωμα → η πράξη της υποταγής ενός λαού ή ατόμου.
- δουλοπρέπεια → η συμπεριφορά που ταιριάζει σε δούλο, η έλλειψη αξιοπρέπειας.
- δουλειά → η εργασία (η λέξη προέρχεται από τη δουλεία, δείχνοντας πώς η εργασία στην αρχαιότητα ταυτιζόταν με τον μόχθο του δούλου).
- δουλέμπορος / δουλεμπορία → αυτός που εμπορεύεται ανθρώπους.
- δουλοπάροικος → ο αγρότης που στην εποχή της φεουδαρχίας ήταν δεμένος με τη γη του αφέντη.
Επίθετα
- δουλωμένος, -η, -ο → αυτός που έχει χάσει την ελευθερία του, ο υποδουλωμένος.
- δουλοπρεπής, -ής, -ές → αυτός που συμπεριφέρεται με υπερβολική ταπεινότητα και δειλία.
- υπόδουλος, -η, -ο → αυτός που βρίσκεται κάτω από ξένη κυριαρχία (π.χ. «το υπόδουλο γένος»).
- καταδουλωμένος, -η, -ο → αυτός που έχει υποταχθεί πλήρως.
- δουλεύσιμος, -η, -ο → αυτός που είναι κατάλληλος για εργασία (π.χ. «δουλεύσιμη μέρα»).
Ρήματα
- δουλώ / δουλώνω → υποτάσσω, στερώ την ελευθερία από κάποιον.
- δουλεύω → εργάζομαι, υπηρετώ, αλλά και (μεταφορικά) κοροϊδεύω κάποιον.
- υποδουλώνω → φέρνω κάποιον (συνήθως έναν λαό) σε κατάσταση δουλείας.
- καταδουλώνω → υποτάσσω κάποιον ολοκληρωτικά, τον συνθλίβω.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.