Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

21 Μαΐου 2026

δοκώ / δοκεί - δοκούμαι

 

δοκῶ / δοκεῖ - δοκοῦμαι 








1. Ερμηνεία

δοκέω-ῶ: φαίνομαι ότι είμαι # φαίνομαι φανερά # μου φαίνεται # νομίζω # πιστεύω # σκοπεύω # αν δεν κάνω λάθος # αν δεν απατώμαι

δοκεῖ: μου φαίνεται εύλογο # αποφασίζω # ορίζω # ψηφίζω, έκφραση επί αποφάσεων του δήμου και της βουλής

δοκέομαι-οῦμαι: νομίζομαι # θεωρούμαι, ρήμα παθητικό του δοκέω

2. Σύνταξη

  • Με αιτιατική
  • Με γενική της αιτίας
  • Με αιτιατική του πράγματος και γενική του προσώπου
  • Με γενική του προσώπου και μετοχή
  • Με δοτική
  • Με γενική του προσώπου και εξαρτημένη πρόταση (ὅτι, διότι)

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

δοκῶ

δοκεῖ

δοκῶ

δοκοῖμι

δόκει

δοκεῖν

δοκῶν, οῦσα,οῦν

Π

ἐδόκουν

ἐδόκει

Μ

δόξω

δόξει

δόξοιμι

δόξειν

δόξων, ουσα,ον

Α

ἔδοξα

ἔδοξε

δόξω

δόξαιμι

δόξον

δόξαι

δόξας, ασα,αν

Π

δεδόκηκα

δέδοχα

δέδοκται

δεδοκηκώς ὦ

δεδοχώς ὦ

δεδοκηκώς εἴην

δεδοχώς εἴην

δεδοκηκώς ἴσθι

δεδοχώς ἴσθι

δεδοκηκέναι

δεδοχέναι

δεδοκηκώς, υῖα,ός

δεδοχώς, υῖα,ός

Υ

ἐδεδοκήκειν

ἐδεδόχειν

ἐδέδοκτο


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

δοκοῦμαι

δοκῶμαι

δοκοίμην

δοκοῦ

δοκεῖσθαι

δοκούμενος, η,ον

Α

ἐδοκήθην

ἐδόχθην

δοκηθῶ

δοκηθείην

-

δοκηθῆναι

δοκηθείς, εῖσα,έν

(κατα)δοχθείς, εῖσα, έν

Π

δέδοκται

δεδογμένος ὦ

δεδογμένος εἴην

-

δεδόχθαι

δεδογμένος, η,ον

Υ

ἐδέδοκτο


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • δόγμα → η επίσημη πεποίθηση ή απόφαση (αρχικά: «αυτό που φαίνεται σωστό σε κάποιον»).
  • δόξα → η γνώμη που έχουν οι άλλοι για εμάς (φήμη), αλλά και η λαμπρότητα.
  • δοκιμή → η εξέταση για να φανεί αν κάτι είναι καλό ή αληθινό.
  • δοκιμασία → η δύσκολη εξέταση ή η ταλαιπωρία που ελέγχει τις αντοχές μας.
  • δοκίμιο → σύντομο κείμενο που εκθέτει τις απόψεις του συγγραφέα.
  • δοκιμαστής → αυτός που ελέγχει την ποιότητα (π.χ. δοκιμαστής κρασιών).
  • δοκησίσοφος → αυτός που νομίζει ότι είναι σοφός, ενώ δεν είναι.
  • παράδοξο → κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την κοινή λογική/δόξα.
  • ορθοδοξία → η ορθή δόξα (πίστη).
  • ευδοκία → η καλή θέληση, η ευχαρίστηση.
  • προσδοκία → η ελπίδα ή η αναμονή για κάτι που νομίζουμε ότι θα έρθει.

Επίθετα

  • δόκιμος, -η, -ο → αυτός που έχει περάσει τη δοκιμή και θεωρείται κατάλληλος/έγκυρος (π.χ. δόκιμος αξιωματικός, δόκιμος όρος).
  • αδόκιμος, -η, -ο → αυτός που δεν είναι κατάλληλος ή σωστός (π.χ. αδόκιμη έκφραση).
  • δογματικός, -ή, -ό → αυτός που εμμένει αλύγιστα στις απόψεις του.
  • έκδοξος / ένδοξος → αυτός που έχει μεγάλη δόξα.
  • παράδοξος, -η, -ο → ο περίεργος, ο απροσδόκητος.
  • δοκησίχρηστος → αυτός που φαίνεται χρήσιμος.
  • ευδόκιμος, -η, -ο → αυτός που έχει επιτυχή πορεία (π.χ. ευδόκιμη υπηρεσία).
  • απροσδόκητος, -η, -ο → αυτός που δεν τον περιμέναμε (δεν τον «προσδοκούσαμε»).

Ρήματα

  • δοκεί (απρόσωπο) → φαίνεται σωστό (π.χ. «κατά το δοκούν» = όπως φαίνεται σωστό στον καθένα).
  • δοκιμάζω / δοκιμάζομαι → εξετάζω την ποιότητα, πειράζω κάτι για να δω αν δουλεύει, ή περνώ βάσανα.
  • προσδοκώ → περιμένω κάτι να συμβεί, ελπίζω.
  • ευδοκώ → έχω την καλή διάθεση να κάνω κάτι (κυρίως για τον Θεό ή ανώτερους).
  • ευδοκιμώ → προοδεύω, αναπτύσσομαι καλά (π.χ. «τα φυτά ευδοκιμούν σε υγρό κλίμα»).
  • καταδοκιμάζω → εγκρίνω πλήρως (αρχαίο).
  • δοξάζω → αποδίδω τιμές σε κάποιον, ή (αρχαία) νομίζω/πιστεύω.
  • αποδοκιμάζω → εκφράζω την αντίθεσή μου, κρίνω κάτι ως κακό.

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.