Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

21 Μαΐου 2026

δείκνυμι - δείκνυμαι

 

δείκνυμι - δείκνυμαι







1. Ερμηνεία

δείκνυμι & δεικνύω: δεικνύω # δείχνω # φέρνω στα φανερά # κάνω ορατό # παριστάνω (σε άγαλμα ή εικόνα) # φανερώνω # γνωστοποιώ # διδάσκω # αποδεικνύω # καταγγέλλω # μηνύω # οδηγώ # δείχνω σε κάποιον

δείκνυμαι: δεικνύω # δείχνω # φανερώνω # γνωστοποιώ # χαιρετώ, ρήμα μέσον

2. Σύνταξη

  • Με αιτιατική
  • Με αιτιατική και δοτική
  • Με κατηγορηματική μετοχή
  • Με ειδική ή πλάγια ερωτηματική πρόταση

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

δείκνυμι

δεικνύω

δεικνύω

δεικνύοιμι

δείκνυ

δεικνύναι

δεικνύς, ῦσα,ύν

Π

ἐδείκνυον

ἐδείκνυν

Μ

δείξω

δείξοιμι

δείξειν

δείξων, ουσα,ον

Α

ἔδειξα

δείξω

δείξαιμι

δεῖξον

δεῖξαι

δείξας, ασα,αν

Π

δέδειχα

δεδείχω

δεδειχώς ὦ

δεδείχοιμι

δεδειχώς εἴην

δεδειχώς  ἴσθι

δεδειχέναι

δεδειχώς, υῖα,ός

Υ

ἐδεδείχειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

δείκνυμαι

δεικνύωμαι

δεικνυοίμην

δείκνυσο

δείκνυσθαι

δεικνύμενος, η,ον

Π

ἐδεικνύμην

Μ

δείξομαι

δειχθήσομαι

δειξοίμην

δειχθησοίμην

δείξεσθαι

δειχθήσεσθαι

δειξόμενος, η,ον

δειχθησόμενος, η,ον

Α

ἐδειξάμην

ἐδείχθην

δείξωμαι

δειχθῶ

δειξαίμην

δειχθείην

δεῖξαι

δείχθητι

δείξασθαι

δειχθῆναι

δειξάμενος, η,ον

δειχθείς, εῖσα,έν

Π

δέδειγμαι

δεδειγμένος ὦ

δεδειγμένος εἴην

δέδειξο

δεδείχθαι

δεδειγμένος, η,ον

Υ

ἐδεδείγμην


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • δείγμα → ένα μικρό μέρος που φανερώνει την ποιότητα του όλου (από το δείκ-μα > δείγμα).
  • δείκτης → το δάχτυλο με το οποίο δείχνουμε, ή το σύμβολο/σημάδι που φανερώνει μια τιμή (π.χ. «ο δείκτης του ρολογιού», «οικονομικοί δείκτες»).
  • δείξη (στη γλωσσολογία) → η λειτουργία των λέξεων που δείχνουν κάτι στο χώρο ή το χρόνο (π.χ. «αυτός», «εκεί»).
  • ένδειξη → το σημάδι που φανερώνει την ύπαρξη κάποιου πράγματος.
  • απόδειξη → το στοιχείο ή το επιχείρημα που φανερώνει την αλήθεια (αλλά και το χαρτί της συναλλαγής).
  • υπόδειξη → η συμβουλή ή η κατεύθυνση που δίνει κάποιος.
  • επίδειξη → η προβολή κάποιου πράγματος ή ικανότητας με σκοπό τον εντυπωσιασμό.
  • παράδειγμα → η περίπτωση που χρησιμοποιείται για να εξηγήσει ή να στηρίξει έναν κανόνα.
  • δειγματοληψία → είναι «η λήψη (το πάρσιμο) δειγμάτων» με σκοπό τον έλεγχο, την έρευνα ή τη στατιστική μελέτη.
  • δειγματολήπτης → το πρόσωπο ή το ειδικό εργαλείο που κάνει τη λήψη του δείγματος.

Επίθετα

  • δεικτικός, -ή, -ό → αυτός που χρησιμεύει για να δείχνει κάτι (π.χ. δεικτικές αντωνυμίες), αλλά και αυτός που περιέχει ειρωνεία/κοροϊδία (π.χ. «δεικτικό σχόλιο»).
  • δειγματικός, -ή, -ό → αυτός που γίνεται ως πρότυπο, ο υποδειγματικός.
  • αποδεικτικός, -ή, -ό → αυτός που χρησιμεύει για να αποδείξει κάτι (π.χ. «αποδεικτικά στοιχεία»).
  • υποδειγματικός, -ή, -ό → ο τέλειος, αυτός που μπορεί να χρησιμεύσει ως παράδειγμα προς μίμηση.
  • δειγματοληπτικός, -ή, -ό → αυτός που σχετίζεται με τη διαδικασία αυτή (π.χ. «δειγματοληπτικός έλεγχος των αρχών»).

3. Ρήματα (Σύνθετα με προθέσεις)

  • αποδείκνυω → φανερώνω την αλήθεια με επιχειρήματα ή στοιχεία.
  • ενδείκνυται (απρόσωπο) → κρίνεται κατάλληλο, συνιστάται (π.χ. «αυτό το φάρμακο ενδείκνυται για τον πονοκέφαλο»).
  • επιδείκνυω → φανερώνω με υπερηφάνεια ή αλαζονεία.
  • καταδείκνυω → φανερώνω κάτι ολοκάθαρα, το αποδεικνύω περίτρανα.
  • παραδείχομαι / παραδειγματίζω → τιμωρώ κάποιον για να γίνει παράδειγμα προς αποφυγήν για τους άλλους.
  • προδικάζω → (Σύνθετο: αρχικά σήμαινε βγάζω απόφαση πριν από τη δίκη, ετυμολογικά συνδέεται με τη ρίζα *deik- μέσω της λέξης δίκη).
  • υποδεικνύω → προτείνω μια λύση, δείχνω τον τρόπο.
  • δειγματίζω / δειγματισμός → η παρουσίαση δειγμάτων εμπορευμάτων σε πελάτες.

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.