δέχομαι
1. Ερμηνεία
δέχομαι: παίρνω #
δέχομαι # λαβαίνω # προσδέχομαι # υποδέχομαι # καλωσορίζω # προαπαντώ #
προϋπαντώ # φιλοξενώ # δέχομαι σεξουαλική επαφή (γυναίκα) # αποδέχομαι #
εγκολπώνομαι # εγκρίνω # συγκατατίθεμαι # συμμερίζομαι # συμφωνώ # παραδέχομαι
# αναγνωρίζω # συνομολογώ # σημαίνω # ανθίσταμαι # περιμένω
2. Σύνταξη
- Με αιτιατική
- Με δύο αιτιατικές η μία κατηγορούμενο της άλλης
- Με αιτιατική και δοτική
- Με τελικό απαρέμφατο
3. Κλίση ρημάτων
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
δέχομαι |
δέχωμαι |
δεχοίμην |
δέχου |
δέχεσθαι |
δεχόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐδεχόμην |
|||||
|
Μ |
δέξομαι δεχθήσομαι |
δεξοίμην δεχθησοίμην |
δέξεσθαι δεχθήσεσθαι |
δεξόμενος, η,ον δεχθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐδεξάμην ἐδέχθην |
δέξωμαι δεχθῶ |
δεξαίμην δεχθείην |
δέξαι δέχθητι |
δέξασθαι δεχθῆναι |
δεξάμενος, η,ον δεχθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
δέδεγμαι |
δεδεγμένος ὦ |
δεδεγμένος εἴην |
δέδεξο |
δεδέχθαι |
δεδεγμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐδεδέγμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- δέκτης → αυτός ή αυτό που λαμβάνει (π.χ. ραδιοφωνικός δέκτης).
- δεξαμενή → η κατασκευή που δέχεται και αποθηκεύει υγρά.
- δεξίωση → η επίσημη συγκέντρωση/γιορτή για την υποδοχή καλεσμένων.
- αποδοχή → η έγκριση, το να κάνει κανείς κάτι δεκτό.
- αποδέκτης → ο παραλήπτης (π.χ. ο αποδέκτης του μηνύματος).
- διαδοχή → η σειρά αντικατάστασης, η συνέχεια.
- διάδοχος → αυτός που παίρνει τη θέση του προηγούμενου.
- παραδοχή → η ομολογία ενός σφάλματος ή μια κοινώς αποδεκτή αλήθεια.
- υποδοχή → το καλωσόρισμα, ή ο χώρος εισόδου.
- ανάδοχος → αυτός που αναλαμβάνει την ευθύνη (π.χ. ο ανάδοχος του έργου, ο νονός).
- δοχείο → το σκεύος που δέχεται και χωράει υλικά.
- πανδοχείο → το αρχαίο κατάλυμα που δεχόταν τους πάντες.
- πανδοχέας → ο ιδιοκτήτης του πανδοχείου.
- ξενοδοχείο → το κατάλυμα που δέχεται ξένους/ταξιδιώτες.
- ξενοδόχος → ο ιδιοκτήτης ή διευθυντής ξενοδοχείου.
- δοκός / δοκάρι → το μεγάλο ξύλο ή μέταλλο που δέχεται και στηρίζει το βάρος.
- δόκανο → η παγίδα που κλείνει όταν δεχτεί πίεση.
- δόγμα → η πεποίθηση που έχει γίνει αποδεκτή ως απόλυτη αλήθεια.
- δωροδοκία → η πράξη τού να δέχεται κανείς δώρα για να παραβιάσει το καθήκον του.
Επίθετα
- δεκτός, -ή, -ό → αυτός που έγινε αποδεκτός.
- δεκτικός, -ή, -ό → αυτός που είναι ανοιχτός σε επιδράσεις ή εισηγήσεις.
- δεξιός, -ά, -ό → το αντίθετο του αριστερού, ο ευνοϊκός.
- επιδέξιος, -α, -ο → ο ικανός, ο μάστορας, αυτός που χειρίζεται καλά τα πράγματα.
- αδέξιος, -α, -ο → ο άχαρος, αυτός που του λείπει η ικανότητα στις κινήσεις.
- αποδεκτός, -ή, -ό → αυτός που είναι ανεκτός ή εγκεκριμένος.
- διαδοχικός, -ή, -ό → ο συνεχόμενος, αυτός που έρχεται ο ένας μετά τον άλλο.
- παραδεκτός, -ή, -ό → αυτός που αναγνωρίζεται ως σωστός.
- απαράδεκτος, -η, -ο → αυτός που δεν μπορεί να γίνει ανεκτός με τίποτα.
- επιδεκτικός, -ή, -ό → αυτός που έχει την τάση να δέχεται κάτι (π.χ. επιδεκτικός μάθησης).
- ανεπίδεκτος, -η, -ο → αυτός που δεν δέχεται τίποτα (π.χ. ανεπίδεκτος μαθήσεως).
- καταδεκτικός, -ή, -ό → ο προσιτός, ο φιλικός και απλός άνθρωπος.
- ακατάδεκτος, -η, -ο → ο σνομπ, ο υπερήφανος που δεν καταδέχεται τους άλλους.
- ενδεχόμενος, -η, -ο → ο πιθανός.
- δογματικός, -ή, -ό → αυτός που εμμένει τυφλά σε ένα δόγμα, ο απόλυτος.
Ρήματα
- δέχομαι → λαμβάνω, εγκρίνω.
- αποδέχομαι → συμφωνώ επίσημα με κάτι.
- διαδέχομαι → παίρνω τη σειρά/θέση κάποιου άλλου.
- παραδέχομαι → αναγνωρίζω την αλήθεια ή ένα λάθος.
- επιδέχομαι → παίρνω ή χωράω βελτίωση/αλλαγή (π.χ. επιδέχεται διόρθωση).
- καταδέχομαι → καταπατώ τον εγωισμό μου για να κάνω κάτι, ή είμαι απλός.
- υποδέχομαι → καλωσορίζω κάποιον.
- ενδέχεται (απρόσωπο) → είναι πιθανό, μπορεί να συμβεί.
- αναδέχομαι → παίρνω πάνω μου μια ευθύνη (εξού και ο ανάδοχος).
- δωροδοκώ → δίνω ή (κυρίως αρχαία) δέχομαι δώρα για να παρανομήσω.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.