-λέγω - -λέγομαι
1. Ερμηνεία
- -λέγω > συλλέγω - -λέγομαι > συλλέγομαι: συνάζω # συναθροίζω # μαζεύω # συλλέγω # συγκομίζω # συνάγω # συγκεντρώνω # συνάγω # συσσωρεύω # στρατολογώ # αποκτώ # μου γίνεται συνήθεια
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
συλλέγω |
συλλέγω |
συλλέγοιμι |
σύλλεγε |
συλλέγειν |
συλλέγων, ουσα, ον |
|
Π |
συνέλεγον |
|||||
|
Μ |
συλλέξω |
συλλέξοιμι |
συλλέξειν |
συλλέξων, ουσα, ον |
||
|
Α |
συνέλεξα |
συλλέξω |
συλλέξαιμι |
σύλλεξον |
συλλέξαι |
συλλέξας, ασα, αν |
|
Π |
συνείλοχα |
συνειλοχώς ὦ |
συνειλοχώς εἴην |
συνειλοχώς ἴσθι |
συνειλοχέναι |
συνειλοχώς, υῖα, ός |
|
Υ |
συνειλόχειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
συλλέγομαι |
συλλέγωμαι |
συλλεγοίμην |
συλλέγου |
συλλέγεσθαι |
συλλεγόμενος, η,ον |
|
Π |
συνελεγόμην |
|||||
|
Μ |
συλλέξομαι συλλεγήσομαι |
συλλεξοίμην συλλεγησοίμην |
συλλέξεσθαι συλλεγήσεσθαι |
συλλεξόμενος, η,ον συλλεγησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
συνελεξάμην συνελέγην |
συλλέξωμαι συλλεγῶ |
συλλεξαίμην συλλεγείην |
σύλλεξαι συλλέγηθι |
συλλέξασθαι συλλεγῆναι |
συλλεξάμενος, η,ον συλλεγείς, εῖσα,εν |
|
Π |
συνείλεγμαι |
συνειλεγμένος ὦ |
συνειλεγμένος εἴην |
συνείλεξο |
συνειλέχθαι |
συνειλεγμένος, η,ον |
|
Υ |
συνειλέγμην |
- Προσέξτε τους όμοιους τύπους ανάμεσα στο λέγω καί το –λέγω. Το ρήμα συλλέγω συνήθως είναι σύνθετο και έχει διαφορετικά παράγωγα από το λέγω (βλ. παράγωγα).
4. Παράγωγα
ΛΕΓΩ (μιλάω)
Ουσιαστικά
- λόγος → η ομιλία, η έκφραση, αλλά και ο νους
- λέξη → η λέξη, η μεμονωμένη γλωσσική μονάδα
- λεξικό → το λεξικό, το λεξιλόγιο
- λεξιλόγιο → το σύνολο λέξεων
- λόγια → τα λόγια, οι εκφράσεις
- λογάς → ο ευφράδης, ο ικανός στο λόγο
- λογική → η επιστήμη της ορθής σκέψης
- λογικό → η λογική ικανότητα
- λογικότητα → η ιδιότητα του λογικού
- λογοτεχνία → η τέχνη του λόγου
- λογοτέχνης → αυτός που ασκεί λογοτεχνία
- λογοδοσία → η απόδοση λόγου, η ευθύνη
- λογοδότης → αυτός που αποδίδει λόγο
- λόγιος → ο μορφωμένος, ο λόγιος άνθρωπος
- λογοπαίγνιο → το παιχνίδι με λέξεις
- λογομαχία → η λεκτική διαμάχη
- λογοκρισία → η λογοκρισία (λόγος + κρίνω)
- λογοκλοπή → η κλοπή λόγου/ιδεών
- λόγος → και στη μαθηματική έννοια: αναλογία
- αναλογία → η αντιστοιχία (ανά + λόγος)
- παραλογισμός → η παραλογική σκέψη
- προλόγος → η εισαγωγή κειμένου
- επίλογος → το τέλος κειμένου
- διάλογος → η αμοιβαία συνομιλία
- μονόλογος → ο λόγος ενός μόνο
- κατάλογος (εδώ από το λέγω=συλλέγω)
- συλλογισμός → η λογική αλυσίδα συμπερασμάτων
- διαλογισμός → η βαθιά σκέψη
- λογισμός → ο υπολογισμός, η σκέψη
- λογιστής → ο υπολογιστής οικονομικών
- λογιστική → η επιστήμη των οικονομικών υπολογισμών
- λογαριασμός → ο υπολογισμός, ο λογαριασμός
- συλλογισμός → η λογική αλυσίδα συμπερασμάτων
- διαλογισμός → η βαθιά σκέψη, ο διαλογισμός
Επίθετα
- λεκτικός → που αφορά τη λέξη/ομιλία
- λογικός → που ακολουθεί τη λογική
- άλογος → αυτός που στερείται λόγου/λογικής
- λόγιος → ο μορφωμένος
- εύλογος → αυτός που έχει λόγο, δικαιολογημένος
- άλεκτος (λόγιο) → αυτός που δεν λέγεται, ανείπωτος
- ρητός → αυτός που λέγεται ρητά
- άρρητος → αυτός που δεν λέγεται
Ρήματα
- λέγω → μιλώ, εκφράζω
- λογίζομαι → υπολογίζω, θεωρώ (και στο λέγω=συλλέγω)
- λογαριάζω → υπολογίζω, σκέφτομαι
- λογοδοτώ → αποδίδω λόγο
- λογομαχώ → διαμάχομαι λεκτικά
- λογοκρίνω → ασκώ λογοκρισία
- συλλογίζομαι → σκέφτομαι συστηματικά
- διαλογίζομαι → σκέφτομαι βαθιά
- λογίζομαι → υπολογίζω, θεωρώ
- παραλογίζομαι → σκέφτομαι παράλογα
Ουσιαστικά
- συλλογή → το σύνολο συλλεγμένων αντικειμένων
- συλλέκτης → αυτός που συλλέγει
- σύλλογος → η συγκέντρωση ανθρώπων, η ένωση
- τροφοσυλλέκτης → αυτός που συλλέγει καρπούς
- εκλογή → η επιλογή μέσω ψηφοφορίας
- εκλογέας → αυτός που ψηφίζει
- εκλογές → οι δημοκρατικές εκλογές
- διαλογή → η ταξινόμηση, η επιλογή
- επιλογή → η επιλογή από σύνολο
- κατάλογος → η λίστα, ο κατάλογος (κυριολεκτικά «αυτό που καταγράφεται/συλλέγεται»)
Επίθετα
- συλλεκτικός → που αφορά συλλογή
- συλλογικός → που αφορά σύνολο/ομάδα
- εκλογικός → που αφορά εκλογές
- εκλεκτός → αυτός που έχει εκλεγεί, ο διαλεχτός
- επίλεκτος → αυτός που έχει επιλεγεί ως άριστος
- διαλεχτός → αυτός που έχει διαλεγεί προσεκτικά
Ρήματα
- συλλέγω → μαζεύω, συγκεντρώνω
- εκλέγω → επιλέγω με ψηφοφορία
- διαλέγω → επιλέγω από σύνολο
- επιλέγω → επιλέγω ως καλύτερο
- καταλέγω → καταγράφω σε κατάλογο
- logic, logos → από λογική, λόγος
- lexicon, lexical → από λεξικό
- dialogue, monologue, prologue → από διάλογος, μονόλογος, πρόλογος
- catalogue → από κατάλογος
- syllogism → από συλλογισμός
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.