Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

25 Μαΐου 2026

-λέγω - -λέγομαι (μαζεύω)

 

-λέγω - -λέγομαι












1. Ερμηνεία

  • -λέγω > συλλέγω - -λέγομαι > συλλέγομαι: συνάζω # συναθροίζω # μαζεύω # συλλέγω # συγκομίζω # συνάγω # συγκεντρώνω # συνάγω # συσσωρεύω # στρατολογώ # αποκτώ # μου γίνεται συνήθεια

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

συλλέγω

συλλέγω

συλλέγοιμι

σύλλεγε

συλλέγειν

συλλέγων, ουσα, ον

Π

συνέλεγον

Μ

συλλέξω

συλλέξοιμι

συλλέξειν

συλλέξων, ουσα, ον

Α

συνέλεξα

συλλέξω

συλλέξαιμι

σύλλεξον

συλλέξαι

συλλέξας, ασα, αν

Π

συνείλοχα

συνειλοχώς ὦ

συνειλοχώς εἴην

συνειλοχώς ἴσθι

συνειλοχέναι

συνειλοχώς, υῖα, ός

Υ

συνειλόχειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

συλλέγομαι

συλλέγωμαι

συλλεγοίμην

συλλέγου

συλλέγεσθαι

συλλεγόμενος, η,ον

Π

συνελεγόμην

Μ

συλλέξομαι

συλλεγήσομαι

συλλεξοίμην

συλλεγησοίμην

συλλέξεσθαι

συλλεγήσεσθαι

συλλεξόμενος, η,ον

συλλεγησόμενος, η,ον

Α

συνελεξάμην

συνελέγην

συλλέξωμαι

συλλεγῶ

συλλεξαίμην

συλλεγείην

σύλλεξαι

συλλέγηθι

συλλέξασθαι

συλλεγῆναι

συλλεξάμενος, η,ον

συλλεγείς, εῖσα,εν

Π

συνείλεγμαι

συνειλεγμένος ὦ

συνειλεγμένος

εἴην

συνείλεξο

συνειλέχθαι

συνειλεγμένος, η,ον

Υ

συνειλέγμην


ΠΡΟΣΟΧΗ: 

  • Προσέξτε τους όμοιους τύπους ανάμεσα στο λέγω καί το –λέγω. Το ρήμα συλλέγω συνήθως είναι σύνθετο και έχει διαφορετικά παράγωγα από το λέγω (βλ. παράγωγα).

4. Παράγωγα

ΛΕΓΩ (μιλάω)

Ουσιαστικά

  • λόγος → η ομιλία, η έκφραση, αλλά και ο νους
  • λέξη → η λέξη, η μεμονωμένη γλωσσική μονάδα
  • λεξικό → το λεξικό, το λεξιλόγιο
  • λεξιλόγιο → το σύνολο λέξεων
  • λόγια → τα λόγια, οι εκφράσεις
  • λογάς → ο ευφράδης, ο ικανός στο λόγο
  • λογική → η επιστήμη της ορθής σκέψης
  • λογικό → η λογική ικανότητα
  • λογικότητα → η ιδιότητα του λογικού
  • λογοτεχνία → η τέχνη του λόγου
  • λογοτέχνης → αυτός που ασκεί λογοτεχνία
  • λογοδοσία → η απόδοση λόγου, η ευθύνη
  • λογοδότης → αυτός που αποδίδει λόγο
  • λόγιος → ο μορφωμένος, ο λόγιος άνθρωπος
  • λογοπαίγνιο → το παιχνίδι με λέξεις
  • λογομαχία → η λεκτική διαμάχη
  • λογοκρισία → η λογοκρισία (λόγος + κρίνω)
  • λογοκλοπή → η κλοπή λόγου/ιδεών
  • λόγος → και στη μαθηματική έννοια: αναλογία
  • αναλογία → η αντιστοιχία (ανά + λόγος)
  • παραλογισμός → η παραλογική σκέψη
  • προλόγος → η εισαγωγή κειμένου
  • επίλογος → το τέλος κειμένου
  • διάλογος → η αμοιβαία συνομιλία
  • μονόλογος → ο λόγος ενός μόνο
  • κατάλογος (εδώ από το λέγω=συλλέγω)
  • συλλογισμός → η λογική αλυσίδα συμπερασμάτων
  • διαλογισμός → η βαθιά σκέψη
  • λογισμός → ο υπολογισμός, η σκέψη
  • λογιστής → ο υπολογιστής οικονομικών
  • λογιστική → η επιστήμη των οικονομικών υπολογισμών
  • λογαριασμός → ο υπολογισμός, ο λογαριασμός
  • συλλογισμός → η λογική αλυσίδα συμπερασμάτων
  • διαλογισμός → η βαθιά σκέψη, ο διαλογισμός

Επίθετα

  • λεκτικός → που αφορά τη λέξη/ομιλία
  • λογικός → που ακολουθεί τη λογική
  • άλογος → αυτός που στερείται λόγου/λογικής
  • λόγιος → ο μορφωμένος
  • εύλογος → αυτός που έχει λόγο, δικαιολογημένος
  • άλεκτος (λόγιο) → αυτός που δεν λέγεται, ανείπωτος
  • ρητός → αυτός που λέγεται ρητά
  • άρρητος → αυτός που δεν λέγεται

Ρήματα

  • λέγω → μιλώ, εκφράζω
  • λογίζομαι → υπολογίζω, θεωρώ (και στο λέγω=συλλέγω)
  • λογαριάζω → υπολογίζω, σκέφτομαι
  • λογοδοτώ → αποδίδω λόγο
  • λογομαχώ → διαμάχομαι λεκτικά
  • λογοκρίνω → ασκώ λογοκρισία
  • συλλογίζομαι → σκέφτομαι συστηματικά
  • διαλογίζομαι → σκέφτομαι βαθιά
  • λογίζομαι → υπολογίζω, θεωρώ
  • παραλογίζομαι → σκέφτομαι παράλογα

 ΛΕΓΩ (= μαζεύω, συλλέγω)

Ουσιαστικά

  • συλλογή → το σύνολο συλλεγμένων αντικειμένων
  • συλλέκτης → αυτός που συλλέγει
  • σύλλογος → η συγκέντρωση ανθρώπων, η ένωση
  • τροφοσυλλέκτης → αυτός που συλλέγει καρπούς
  • εκλογή → η επιλογή μέσω ψηφοφορίας
  • εκλογέας → αυτός που ψηφίζει
  • εκλογές → οι δημοκρατικές εκλογές
  • διαλογή → η ταξινόμηση, η επιλογή
  • επιλογή → η επιλογή από σύνολο
  • κατάλογος → η λίστα, ο κατάλογος (κυριολεκτικά «αυτό που καταγράφεται/συλλέγεται»)

Επίθετα

  • συλλεκτικός → που αφορά συλλογή
  • συλλογικός → που αφορά σύνολο/ομάδα
  • εκλογικός → που αφορά εκλογές
  • εκλεκτός → αυτός που έχει εκλεγεί, ο διαλεχτός
  • επίλεκτος → αυτός που έχει επιλεγεί ως άριστος
  • διαλεχτός → αυτός που έχει διαλεγεί προσεκτικά

Ρήματα

  • συλλέγω → μαζεύω, συγκεντρώνω
  • εκλέγω → επιλέγω με ψηφοφορία
  • διαλέγω → επιλέγω από σύνολο
  • επιλέγω → επιλέγω ως καλύτερο
  • καταλέγω → καταγράφω σε κατάλογο

 Στις ευρωπαϊκές γλώσσες:

  • logic, logos → από λογική, λόγος
  • lexicon, lexical → από λεξικό
  • dialogue, monologue, prologue → από διάλογος, μονόλογος, πρόλογος
  • catalogue → από κατάλογος
  • syllogism → από συλλογισμός

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.