λείπω - λείπομαι
1. Ερμηνεία
- λείπω: αφήνω # αφήνω πίσω # παρατώ # εγκαταλείπω # καταλείπω # προδίδω # λείπω # απολείπω # εκλείπω # ελλείπω # παραλείπω
- λείπομαι: μένω πίσω # αφήνω πίσω # εγκαταλείπω # εγκαταλείπομαι # αφήνομαι πίσω # υπολείπομαι # απομένω ως υπόλοιπο # είμαι κατώτερος # καθυστερώ # ωχριώ # μένω εκτός επιχείρησης ή έργου # αποκλείομαι # νικιέμαι # ηττώμαι
2. Σύνταξη
Ενεργητικό:
- Αμετάβατο
- Με αιτιατική
- Με αιτιατική και δοτική
- Με αιτιατική και τελικό απαρέμφατο
Παθητικό:
- Αμετάβατο
- Με γενική
- Με γενική και δοτική του κατά τι
- Με δοτική του κατά τι
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
λείπω |
λείπω |
λείποιμι |
λεῖπε |
λείπειν |
λείπων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔλειπον |
|||||
|
Μ |
λείψω |
λείψοιμι |
λείψειν |
λείψων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔλιπον |
λίπω |
λίποιμι |
λίπε |
λιπεῖν |
λιπών, οῦσα,όν |
|
Π |
λέλοιπα |
λελοίπω λελοιπώς ὦ |
λελοίποιμι λελοιπώς εἴην |
λελοιπώς ἴσθι |
λελοιπέναι |
λελοιπώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐλελοίπειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
λείπομαι |
λείπωμαι |
λειποίμην |
λείπου |
λείπεσθαι |
λειπόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐλειπόμην |
|||||
|
Μ |
λείψομαι λειφθήσομαι |
λειψοίμην λεφθησοίμην |
λείψεσθαι λειφθήσεσθαι |
λειψόμενος, η,ον λειφθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐλιπόμην ἐλείφθην |
λίπωμαι λειφθῶ |
λιποίμην λειφθείην |
λιποῦ λείφθητι |
λιπέσθαι λειφθῆναι |
λιπόμενος, η,ον λειφθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
λέλειμμαι |
λελειμμένος ὦ |
λελειμμένος εἴην |
λέλειψο |
λελεῖφθαι |
λελειμμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐλελείμμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- έλλειψη → η απουσία, η ανεπάρκεια (και γεωμετρικά)
- λείψανο → αυτό που απέμεινε — και τα ιερά λείψανα
- λειψυδρία → η έλλειψη νερού
- παράλειψη → αυτό που αφέθηκε έξω
- έκλειψη → η εξαφάνιση — και η ηλιακή/σεληνιακή έκλειψη
- εγκατάλειψη → η πράξη του εγκαταλείπειν
- διάλειψη → η προσωρινή παύση
- διάλειμμα → το διάστημα ανάπαυσης
- υπόλειμμα → αυτό που απομένει, το κατάλοιπο
- κατάλοιπο → αυτό που απομένει μετά
- επίλοιπος → αυτός που απομένει
- λιποθυμία → η απώλεια αισθήσεων (λείπω + θυμός = λείπει το πνεύμα)
- λιπόθυμος → αυτός που λιποθύμησε
- λιποψυχία → η δειλία, η έλλειψη ψυχικού σθένους (λείπω + ψυχή)
- λιπόψυχος → αυτός που στερείται ψυχικού σθένους, ο δειλός
- λιποταξία → η εγκατάλειψη της τάξης/στρατού
- λιποτάκτης → αυτός που εγκαταλείπει την τάξη
Επίθετα
- ελλιπής → αυτός που έχει ελλείψεις
- λειψός → αυτός που του λείπει κάτι
- λοιπός → ο υπόλοιπος
- λιπόθυμος → αυτός που λιποθύμησε
- λιποθυμικός → που αφορά λιποθυμία
- λιπόψυχος → ο δειλός, αυτός που του λείπει ψυχή
- λιποβαρής → αυτός που δεν έχει το κανονικό βάρος
- διαλείπων → αυτός που διακόπτεται περιοδικά («διαλείπων πυρετός»)
Ρήματα
- λείπω → απουσιάζω
- ελλείπω → υστερώ, είμαι ανεπαρκής
- παραλείπω → αφήνω έξω
- εκλείπω → εξαφανίζομαι
- καταλείπω → αφήνω πίσω
- εγκαταλείπω → εγκαταλείπω
- διαλείπω → διακόπτομαι περιοδικά
- υπολείπομαι → υστερώ, απομένω
- λιποθυμώ → χάνω τις αισθήσεις μου
- λιποψυχώ → δειλιάζω, χάνω το θάρρος μου
- λιποτακτώ → εγκαταλείπω τη στρατιωτική μου θέση
- eclipse → από έκλειψη
- ellipse → από έλλειψη
- epilepsy → από επιληψία
- dilemma → από δίλημμα
- syllable → από συλλαβή
- catalepsy → από κατάληψη (ιατρικό)
- analemma → από ανάλημμα (αστρονομικό)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.