Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

21 Μαΐου 2026

δίδωμι - δίδομαι

 

δίδωμι - δίδομαι







1. Ερμηνεία

δίδωμι: δίνω κάτι εθελοντικά # προσφέρω # παρέχω # θέλω να δώσω # διδάσκω # παραδίδω # επιτρέπω # παραχωρώ # δίδω # δώνω # δίνω # εκχωρώ # επιδίδω # παντρεύω κόρη # δίνω χάρη

δίδομαι: παραδίδομαι # αφιερώνομαι # επιδίδομαι

2. Σύνταξη

Ενεργητικό:

  • Με αιτιατική και δοτική
  • Με αιτιατική και δοτική και απαρέμφατο του σκοπού

Παθητικό:

  • Με δοτική

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

δίδωμι

διδῶ

διδοίην

δίδου

διδόναι

διδούς, οῦσα,όν

Π

ἐδίδουν

Μ

δώσω

δώσοιμι

δώσειν

δώσων, ουσα,ον

Α

ἔδωκα

δῶ

δοίην

δός

δοῦναι

δούς, οῦσα,όν

Π

δέδωκα

δεδώκω

δεδωκώς ὦ

δεδώκοιμι

δεδωκώς εἴην

δεδωκώς ἴσθι

δεδωκέναι

δεδωκώς, υῖα,ός

Υ

ἐδεδώκειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

δίδομαι

δίδωμαι

διδοίμην

δίδοσο

δίδοσθαι

διδόμενος, η,ον

Π

ἐδιδόμην

Μ

δοθήσομαι

δοθησοίμην

δοθήσεσθαι

δοθησόμενος, η,ον

Α

ἐδόμην

ἐδόθην

δῶμαι

δοθῶ

δοίμην

δοθείην

δοῦ

δόθητι

δόσθαι

δοθῆναι

δομένος, η,ον

δοθείς, εῖσα,έν

Π

δέδομαι

δεδομένος ὦ

δεδομένος εἴην

δέδοσο

δεδόσθαι

δεδομένος, η,ον

Υ

ἐδεδόμην


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • δότης → αυτός που προσφέρει κάτι (π.χ. δότης οργάνων).
  • δόση → η συγκεκριμένη ποσότητα που δίνεται (π.χ. δόση φαρμάκου, δόση δανείου).
  • δοτική → η πτώση της αρχαίας ελληνικής που δήλωνε το πρόσωπο στο οποίο δίνουμε κάτι.
  • -δοτήριο → (ως κατάληξη) ο χώρος όπου παραδίδεται ή διανέμεται κάτι.
  • έκδοση → η εκτύπωση και κυκλοφορία βιβλίου/τύπου, ή η έκδοση εγγράφου (π.χ. διαβατηρίου).
  • εκδότης → αυτός που διευθύνει ή χρηματοδοτεί την έκδοση εντύπων.
  • εκδοτήριο → ο χώρος ή το γκισέ όπου εκδίδονται και πωλούνται εισιτήρια.
  • μετάδοση → η μεταβίβαση (π.χ. μετάδοση σήματος, μετάδοση ασθένειας).
  • αναμετάδοση → η εκ νέου λήψη και εκπομπή ενός σήματος/προγράμματος.
  • κατάδοση → η καταγγελία, το «κάρφωμα» κάποιου στις αρχές.
  • παράδοση → η μεταβίβαση αγαθών ή γνώσεων/εθίμων από γενιά σε γενιά.
  • απόδοση → το αποτέλεσμα ή η παραγωγικότητα (π.χ. απόδοση κινητήρα, απόδοση δικαιοσύνης).
  • ανταπόδοση → η επιστροφή μιας χάρης ή μιας κακής πράξης (το «αντίδωρο» μιας ενέργειας).
  • αντίδοτο → η ουσία που δίνεται για να εξουδετερώσει ένα δηλητήριο (αντί + δοτόν).
  • επίδοση → η παράδοση ενός εγγράφου (π.χ. από δικαστικό επιμελητή), αλλά και η πρόοδος σε ένα μάθημα/άθλημα.
  • επιδοτήριο → το επίσημο έγγραφο που πιστοποιεί την επίδοση.
  • διάδοση → το άπλωμα μιας φήμης, μιας πληροφορίας ή ενός φυσικού φαινομένου.
  • προδότης → αυτός που παραδίδει μυστικά ή την πατρίδα του στον εχθρό.
  • προδοσία → η πράξη του προδότη.
  • ασυδοσία → η πλήρης ασυδοσία, η κατάσταση όπου κάποιος δρα χωρίς να δίνει λογαριασμό (α- στερητικό + συν + δίδωμι [λόγο]).
  • τροφοδοσία / τροφοδότηση → η παροχή τροφής ή εφοδίων.
  • τροφοδότης → αυτός ή αυτό που παρέχει την τροφή/ενέργεια.
  • αιμοδοσία → η εθελοντική προσφορά αίματος.
  • λογοδοσία → η υποχρέωση να δίνει κανείς λόγο (εξηγήσεις) για τις πράξεις του.
  • δωσίλογος → αυτός που οφείλει να δώσει λόγο για τη συμπεριφορά του (ιστορικά: ο συνεργάτης του κατακτητή).
  • εξουσιοδότηση → το έγγραφο ή η πράξη με την οποία δίνουμε την εξουσία σε κάποιον να ενεργήσει αντί για εμάς.
  • επιδότηση → η οικονομική ενίσχυση που δίνεται από το κράτος ή την Ε.Ε.
  • αντίδωρο → το κομμάτι άρτου που δίνεται στους πιστούς στο τέλος της Λειτουργίας αντί των Θείων Δώρων.
  • δωρεά → η δωρεάν προσφορά περιουσίας ή αγαθών.
  • δωρητής / δωρήτρια → αυτός ή αυτή που κάνει μια δωρεά.
  • δωρολήπτης → αυτός που δέχεται, που λαμβάνει ένα δώρο (συνήθως παράνομα).
  • δωροληψία → η πράξη τού να δέχεται κανείς δώρα (δωροδοκία από την πλευρά του αποδέκτη).
  • δωροδοκία → (Σημείωση: Όπως είδαμε, το δεύτερο συνθετικό προέρχεται από το δέχομαι/δοκώ, αλλά το πρώτο συνθετικό είναι το δώρο που βγαίνει από το δίδωμι).

Επίθετα

  • δοτός, -ή, -ό → αυτός που έχει διοριστεί ή επιβληθεί απ' έξω (όχι εκλεγμένος, π.χ. «δοτή κυβέρνηση»).
  • εκδοτικός, -ή, -ό → αυτός που σχετίζεται με την έκδοση βιβλίων (π.χ. «εκδοτικός οίκος»).
  • ανέκδοτος, -η, -ο → αυτός που δεν έχει εκδοθεί/τυπωθεί ακόμα, αλλά και το σύντομο αστείο ιστοράκι.
  • μεταδοτικός, -ή, -ό → αυτός που μεταδίδεται εύκολα (π.χ. «μεταδοτική ασθένεια», «μεταδοτικό γέλιο»).
  • αμετάδοτος, -η, -ο → αυτός που δεν μπορεί να μεταδοθεί.
  • αναμεταδοτικός, -ή, -ό → αυτός που χρησιμεύει για την αναμετάδοση (π.χ. «αναμεταδοτικός σταθμός»).
  • αναμεταδοτός, -ή, -ό → αυτός που επιδέχεται αναμετάδοση.
  • καταδοτικός, -ή, -ό → αυτός που έχει την τάση να καταδίδει, ο μαρτυριάρης.
  • αποδοτικός, -ή, -ό → αυτός που φέρνει κέρδος, αποτέλεσμα ή πλούσιο έργο.
  • ανταποδοτικός, -ή, -ό → αυτός που επιστρέφει ως αντάλλαγμα (π.χ. «ανταποδοτικά τέλη του δήμου»).
  • ανανταπόδοτος, -η, -ο → αυτός που δεν έχει βρει ανταπόκριση ή επιστροφή (π.χ. «ανανταπόδοτος έρως»).
  • ενδοτικός, -ή, -ό → αυτός που υποχωρεί εύκολα, που ενδίδει.
  • ανένδοτος, -η, -ο → αυτός που δεν υποχωρεί με τίποτα, ο ανυποχώρητος (π.χ. «ανένδοτος αγώνας»).
  • ανεπίδοτος, -η, -ο → αυτός που δεν παραδόθηκε στον παραλήπτη του (π.χ. «ανεπίδοτη επιστολή»).
  • προδοτικός, -ή, -ό → αυτός που περιέχει ή συνιστά προδοσία.
  • ασύδοτος, -η, -ο → αυτός που δρα χωρίς κανέναν έλεγχο ή περιορισμό, ο αχαλίνωτος.

Ρήματα

  • δίδω / δίνω / δίδομαι → προσφέρω, παρέχω.
  • εκδίδω → τυπώνω βιβλίο, βγάζω ένα επίσημο έγγραφο, ή παραδίδω έναν εγκληματία σε ξένο κράτος.
  • μεταδίδω → μεταβιβάζω, σκορπίζω, εκπέμπω πληροφορίες/σήμα.
  • αναδίδω → βγάζω από μέσα μου μια μυρωδιά, λάμψη ή ζεστασιά (π.χ. «το λουλούδι αναδίδει άρωμα»).
  • αναμεταδίδω → μεταδίδω ξανά ένα σήμα που έλαβα.
  • καταδίδω → φανερώνω τον κρυμμένο εχθρό ή συνεργάτη, προδίδω στις αρχές.
  • παραδίδω → δίνω κάτι στα χέρια κάποιου, ή κάνω μάθημα σε μαθητές (διδάσκω).
  • αποδίδω → επιστρέφω, παράγω έργο, ή μεταφράζω/ερμηνεύω (π.χ. «αποδίδω το νόημα»).
  • ανταποδίδω → δίνω κάτι ως απάντηση ή αντάλλαγμα σε μια προηγούμενη πράξη.
  • ενδίδω → υποχωρώ, λυγίζω μπροστά σε μια πίεση ή πειρασμό.
  • επιδίδω → παραδίδω επίσημα ένα έγγραφο, ή (στη μέση φωνή επιδίδομαι) αφοσιώνομαι με πάθος σε μια δραστηριότητα.
  • προσδίδω → δίνω μια επιπλέον ιδιότητα ή αξία σε κάτι (π.χ. «αυτό του προσδίδει γοητεία»).
  • διαδίδω → σκορπίζω μια είδηση, φήμη ή ιδέα παντού.
  • προδίδω → παραβιάζω την εμπιστοσύνη κάποιου, παραδίδω τον φίλο ή την πατρίδα.
  • τροφοδοτώ → εφοδιάζω με τρόφιμα, καύσιμα ή ενέργεια.
  • λογοδοτώ → δίνω αναφορά και εξηγήσεις για τη διαχείριση ή τις πράξεις μου.
  • εξουσιοδοτώ → δίνω το δικαίωμα σε κάποιον να ενεργήσει αντί για μένα.
  • επιδοτώ → ενισχύω οικονομικά κάποιον με κρατικό ή ευρωπαϊκό χρήμα.
  • δωροδοκώ → (Σημείωση: Όπως είδαμε, προέρχεται από το δώρο [$<$ δίδωμι] + δέχομαι).
  • δωρίζω → δίνω κάτι ως δώρο, χωρίς να ζητάω αντάλλαγμα.

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.