δράω-ῶ - δράομαι-ῶμαι
1. Ερμηνεία
- δράω -ῶ - δράομαι-ῶμαι: πράττω # ποιώ # κάνω # εκτελώ # υπηρετώ # διακονώ # τελειώνω
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
δρῶ |
δρῶ |
δρῴην δραίην |
- |
δρᾶν |
δρῶν,ῶσα,ῶν |
|
Π |
ἔδρων |
|||||
|
Μ |
δράσω |
δράσοιμι |
δράσειν |
δράσων,ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔδρασα |
δράσω |
δράσαιμι |
δρᾶσον |
δρᾶσαι |
δράσας,ασα,αν |
|
Π |
δέδρακα |
δεδράκω δεδρακώς ὦ |
δεδράκοιμι δεδρακώς εἴην |
δεδρακώς ἴσθι |
δεδρακέναι |
δεδρακώς,υῖα,ός |
|
Υ |
ἐδεδράκειν |
Τα ρήματα με χαρακτήρα –α-, όταν πριν από αυτόν έχουν –ε-, -ι- ή –ρ-
διατηρούν το –α- του χαρακτήρα σε όλους τους χρόνους.
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
δρῶμαι |
δρῶμαι |
δρῴμην |
δρῶ |
δρᾶσθαι |
δρώμενος,η,ον |
|
Π |
ἐδρώμην |
|||||
|
Μ |
||||||
|
Α |
ἐδράσθην |
δρασθῶ |
δρασθείην |
δράσθητι |
δρασθῆναι |
δρασθείς,εῖσα,έν |
|
Π |
δέδραμαι |
δεδραμένος ὦ |
δεδραμένος εἴην |
δέδρασο |
δεδρᾶσθαι |
δεδραμένος,η,ον |
|
Υ |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- δράση → η ενέργεια, η δραστηριότητα, το αντίθετο της αδράνειας (π.χ. «ανάληψη δράσης»).
- δράμα → το θεατρικό έργο (τραγωδία ή κωμωδία), ετυμολογικά: αυτό που αναπαρίσταται ως πράξη. Σήμερα σημαίνει και το θλιβερό γεγονός.
- δρώμενο (ουσιαστικοποιημένη μετοχή) → το τελετουργικό ή καλλιτεχνικό γεγονός που εξελίσσεται ζωντανά μπροστά σε κοινό.
- δραματουργία → η τέχνη της συγγραφής και του ανεβάσματος θεατρικών έργων.
- δραματουργός → ο συγγραφέας θεατρικών έργων.
- αντίδραση → η ενέργεια που εκδηλώνεται ως απάντηση σε μια άλλη πράξη ή ερέθισμα.
- αλληλεπίδραση → η αμοιβαία δράση ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα μέρη.
- επίδραση → η επιρροή που ασκεί κάποιος ή κάτι πάνω σε άλλον.
- αδράνεια → η πλήρης απραξία, η έλλειψη ενέργειας ή η ιδιότητα των σωμάτων να διατηρούν την κατάστασή τους στη Φυσική (α- στερητικό + δράση).
- δράστης → αυτός που έκανε μια πράξη (σήμερα χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για εγκλήματα ή παρανομίες).
Επίθετα
- δραστήριος, -α, -ο → ο ενεργητικός, αυτός που κάνει πολλά πράγματα, ο εργατικός.
- δραματικός, -ή, -ό → αυτός που σχετίζεται με το θέατρο/δράμα, αλλά και ο συγκλονιστικός, ο γεμάτος ένταση (π.χ. «δραματικές ώρες»).
- δραστικός, -ή, -ό → αυτός που έχει άμεσο, ισχυρό και αποτελεσματικό αποτέλεσμα (π.χ. «δραστικά μέτρα», «δραστική ουσία φαρμάκου»).
- αδρανής, -ής, -ές → ο άπραγος, αυτός που δεν αντιδρά ή δεν κινείται (π.χ. «αδρανή υλικά», «αδρανές αέριο»).
- αντιδραστικός, -ή, -ό → αυτός που εναντιώνεται στις αλλαγές (συντηρητικός), ή αυτός που αντιδρά έντονα.
- διαδραστικός, -ή, -ό → αυτός που επιτρέπει την αλληλεπίδραση (π.χ. «διαδραστικός πίνακας»).
Ρήματα
- δρω → ενεργώ, κάνω πράξεις, έχω αποτέλεσμα.
- αντιδρώ → φέρνω αντίσταση, απαντώ σε μια ενέργεια με άλλη ενέργεια.
- επιδρώ → ασκώ επιρροή, επηρεάζω κάποιον ή κάτι.
- αλληλεπιδρώ → επηρεάζω και επηρεάζομαι ταυτόχρονα από κάποιον άλλον.
- αδρανώ → μένω άπραγος, δεν κάνω καμία ενέργεια.
- δραματοποιώ → μετατρέπω ένα λογοτεχνικό κείμενο σε θεατρικό έργο, ή (μεταφορικά) παρουσιάζω μια κατάσταση πολύ πιο τραγική απ' ό,τι είναι.
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες
- Αγγλικά:
- Drama → το θεατρικό έργο ή μια έντονη κατάσταση.
- Dramatic → ο δραματικός, ο εντυπωσιακός.
- Dramatize → δραματοποιώ (μεταφέρω στο θέατρο ή υπερβάλλω).
- Dramatist → ο δραματουργός (συγγραφέας).
- Dramaturgy → η δραματουργία.
- Melodrama → μελόδραμα (μέλος [μουσική] + δράμα).
- Γαλλικά: Drame (δράμα), dramatique (δραματικός), dramatiser (δραματοποιώ).
- Γερμανικά: Drama (δράμα), dramatisch (δραματικός).
- Ισπανικά / Ιταλικά: Drama / Dramma (δράμα).
- Dromenon (πληθυντικός: dromena). Χρησιμοποιείται στα αγγλικά και τα γαλλικά κυρίως στην αρχαιολογία και την ανθρωπολογία για να δηλώσει το τελετουργικό κομμάτι μιας θρησκείας (αυτό που πράττεται, σε αντίθεση με το legomenon [αυτό που λέγεται]).
- Γαλλικά / Αγγλικά: Drastique / Drastic. Στα ελληνικά το δραστικός σημαίνει αποτελεσματικός, αλλά στις ευρωπαϊκές γλώσσες πήρε μια πιο έντονη σημασία: σημαίνει το ριζοσπαστικό, το ακραίο, το βίαιο μέτρο (π.χ. drastic measures = ακραία/σκληρά μέτρα).
- Drama Queen → Στη σύγχρονη αγγλική αργκό (που έχει μεταφερθεί αυτούσια και στα ελληνικά), ο όρος Drama Queen (βασίλισσα του δράματος) περιγράφει τον άνθρωπο που υπερβάλλει σε κάθε κατάσταση και μετατρέπει ένα μικρό πρόβλημα σε τεράστια «θεατρική» τραγωδία. Η λέξη επέστρεψε στις ρίζες της: η ζωή γίνεται ένα θέατρο υπερβολής!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.