δηλόω-ῶ - δηλοομαι -οῦμαι
1. Ερμηνεία
δηλόω-ῶ: φανερώνω
# αποδεικνύω # κάνω γνωστό # καταδεικνύω # αποδείχνω ξεκάθαρα # δείχνω σαφώς #
δηλώνω # διαβεβαιώνω # κηρύσσω
2. Σύνταξη
- Με αιτιατική
- Με δοτική και αιτιατική
- Με κατηγορηματική μετοχή
- Με ειδική πρόταση ή πλάγια ερωτηματική πρόταση
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
δηλῶ |
δηλῶ |
δηλοῖμι δηλοίην |
δήλου |
δηλοῦν |
δηλῶν, οῦσα,οῦν |
|
Π |
ἐδήλουν |
|||||
|
Μ |
δηλώσω |
δηλώσοιμι |
δηλώσειν |
δηλώσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἐδήλωσα |
δηλώσω |
δηλώσαιμι |
δήλωσον |
δηλῶσαι |
δηλώσας, ασα,αν |
|
Π |
δεδήλωκα |
δεδηλώκω δεδηλωκώς ὦ |
δεδηλώκοιμι δεδηλωκώς εἴην |
δεδηλωκώς ἴσθι |
δεδηλωκέναι |
δεδηλωκώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐδεδηλώκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
δηλοῦμαι |
δηλῶμαι |
δηλοίμην |
δηλοῦ |
δηλοῦσθαι |
δηλούμενος, η,ον |
|
Π |
ἐδηλούμην |
|||||
|
Μ |
δηλώσομαι δηλωθήσομαι |
δηλωσοίμην δηλωθησοίμην |
δηλώσεσθαι δηλωθήσεσθαι |
δηλωσόμενος, η,ον δηλωθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐδηλωσάμην ἐδηλώθην |
δηλώσωμαι δηλωθῶ |
δηλωσαίμην δηλωθείην |
δήλωσαι δηλώθητι |
δηλώσασθαι δηλωθῆναι |
δηλωσάμενος, η,ον δηλωθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
δεδήλωμαι |
δεδηλωμένος ὦ |
δεδηλωμένος εἴην |
δεδήλωσο |
δεδηλῶσθαι |
δεδηλωμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐδεδηλώμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- δήλωση → η γραπτή ή προφορική ανακοίνωση, η φανέρωση μιας πρόθεσης ή κατάστασης (π.χ. «φορολογική δήλωση», «δήλωση μετανοίας»).
- δηλωτικό → το έγγραφο που περιέχει τη λίστα εμπορευμάτων ή επιβατών (κυρίως στη ναυτιλία).
- δήλωση / δηλωμένη → (στη γλωσσολογία) η κύρια σημασία μιας λέξης.
- δηλωτικότητα → η ιδιότητα τού να είναι κάτι σαφές και φανερό.
- εκδήλωση → η φανέρωση ενός συναισθήματος ή γεγονότος, αλλά και η κοινωνική/καλλιτεχνική συγκέντρωση.
- υποδήλωση → η κρυφή ή έμμεση σημασία, αυτό που εννοείται χωρίς να λέγεται καθαρά.
- καταδήλωση → η σαφής και απερίφραστη φανέρωση.
Επίθετα
- δήλος, -η, -ο (αρχαίο) → ο φανερός, ο ξεκάθαρος (εξού και η φράση «παντί δήλον» = φανερό στον καθένα).
- δηλωτικός, -ή, -ό → αυτός που χρησιμεύει για να δηλώσει ή να φανερώσει κάτι (π.χ. «δηλωτικά σημάδια»).
- δηλωμένος, -η, -ο → αυτός που έχει ανακοινωθεί επίσημα, ο φανερός (π.χ. «δηλωμένος εχθρός»).
- αδήλωτος, -η, -ο → αυτός που δεν έχει δηλωθεί (π.χ. «αδήλωτη εργασία»).
- έκδηλος, -η, -ο → ο ολοφάνερος, αυτός που δεν μπορεί να κρυφτεί (π.χ. «έκδηλη αγωνία»).
- κατάδηλος, -η, -ο → ο απολύτως σαφής, ο πασιφανής.
- άδηλος, -η, -ο → ο αφανής, ο αβέβαιος, αυτός που δεν φαίνεται (π.χ. «άδηλοι πόροι»).
Ρήματα
- δηλώνω / δηλώνομαι → κάνω κάτι γνωστό, ανακοινώνω επίσημα.
- εκδηλώνω / εκδηλώνομαι → φανερώνω κάτι που ήταν κρυμμένο (ένα συναίσθημα, μια ασθένεια ή μια πρόθεση).
- υποδηλώνω → φανερώνω κάτι έμμεσα, αφήνω κάτι να εννοηθεί.
- καταδηλώνω → αποδεικνύω ή φανερώνω κάτι με τρόπο απόλυτο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.