Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

21 Μαΐου 2026

δηλώ - δηλούμαι

 

δηλόω-ῶ - δηλοομαι -οῦμαι






1. Ερμηνεία

δηλόω-ῶ: φανερώνω # αποδεικνύω # κάνω γνωστό # καταδεικνύω # αποδείχνω ξεκάθαρα # δείχνω σαφώς # δηλώνω # διαβεβαιώνω # κηρύσσω

2. Σύνταξη

  • Με αιτιατική
  • Με δοτική και αιτιατική
  • Με κατηγορηματική μετοχή
  • Με ειδική πρόταση ή πλάγια ερωτηματική πρόταση

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

δηλῶ

δηλῶ

δηλοῖμι

δηλοίην

δήλου

δηλοῦν

δηλῶν, οῦσα,οῦν

Π

ἐδήλουν

Μ

δηλώσω

δηλώσοιμι

δηλώσειν

δηλώσων, ουσα,ον

Α

ἐδήλωσα

δηλώσω

δηλώσαιμι

δήλωσον

δηλῶσαι

δηλώσας, ασα,αν

Π

δεδήλωκα

δεδηλώκω

δεδηλωκώς ὦ

δεδηλώκοιμι

δεδηλωκώς εἴην

δεδηλωκώς ἴσθι

δεδηλωκέναι

δεδηλωκώς, υῖα,ός

Υ

ἐδεδηλώκειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

δηλοῦμαι

δηλῶμαι

δηλοίμην

δηλοῦ

δηλοῦσθαι

δηλούμενος, η,ον

Π

ἐδηλούμην

Μ

δηλώσομαι

δηλωθήσομαι

δηλωσοίμην

δηλωθησοίμην

δηλώσεσθαι

δηλωθήσεσθαι

δηλωσόμενος, η,ον

δηλωθησόμενος, η,ον

Α

ἐδηλωσάμην

ἐδηλώθην

δηλώσωμαι

δηλωθῶ

δηλωσαίμην

δηλωθείην

δήλωσαι

δηλώθητι

δηλώσασθαι

δηλωθῆναι

δηλωσάμενος, η,ον

δηλωθείς, εῖσα,έν

Π

δεδήλωμαι

δεδηλωμένος ὦ

δεδηλωμένος εἴην

δεδήλωσο

δεδηλῶσθαι

δεδηλωμένος, η,ον

Υ

ἐδεδηλώμην


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • δήλωση → η γραπτή ή προφορική ανακοίνωση, η φανέρωση μιας πρόθεσης ή κατάστασης (π.χ. «φορολογική δήλωση», «δήλωση μετανοίας»).
  • δηλωτικό → το έγγραφο που περιέχει τη λίστα εμπορευμάτων ή επιβατών (κυρίως στη ναυτιλία).
  • δήλωση / δηλωμένη → (στη γλωσσολογία) η κύρια σημασία μιας λέξης.
  • δηλωτικότητα → η ιδιότητα τού να είναι κάτι σαφές και φανερό.
  • εκδήλωση → η φανέρωση ενός συναισθήματος ή γεγονότος, αλλά και η κοινωνική/καλλιτεχνική συγκέντρωση.
  • υποδήλωση → η κρυφή ή έμμεση σημασία, αυτό που εννοείται χωρίς να λέγεται καθαρά.
  • καταδήλωση → η σαφής και απερίφραστη φανέρωση.

Επίθετα

  • δήλος, -η, -ο (αρχαίο) → ο φανερός, ο ξεκάθαρος (εξού και η φράση «παντί δήλον» = φανερό στον καθένα).
  • δηλωτικός, -ή, -ό → αυτός που χρησιμεύει για να δηλώσει ή να φανερώσει κάτι (π.χ. «δηλωτικά σημάδια»).
  • δηλωμένος, -η, -ο → αυτός που έχει ανακοινωθεί επίσημα, ο φανερός (π.χ. «δηλωμένος εχθρός»).
  • αδήλωτος, -η, -ο → αυτός που δεν έχει δηλωθεί (π.χ. «αδήλωτη εργασία»).
  • έκδηλος, -η, -ο → ο ολοφάνερος, αυτός που δεν μπορεί να κρυφτεί (π.χ. «έκδηλη αγωνία»).
  • κατάδηλος, -η, -ο → ο απολύτως σαφής, ο πασιφανής.
  • άδηλος, -η, -ο → ο αφανής, ο αβέβαιος, αυτός που δεν φαίνεται (π.χ. «άδηλοι πόροι»).

Ρήματα

  • δηλώνω / δηλώνομαι → κάνω κάτι γνωστό, ανακοινώνω επίσημα.
  • εκδηλώνω / εκδηλώνομαι → φανερώνω κάτι που ήταν κρυμμένο (ένα συναίσθημα, μια ασθένεια ή μια πρόθεση).
  • υποδηλώνω → φανερώνω κάτι έμμεσα, αφήνω κάτι να εννοηθεί.
  • καταδηλώνω → αποδεικνύω ή φανερώνω κάτι με τρόπο απόλυτο.

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.