Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

02 Ιουνίου 2026

φαίνω - φαίνομαι

 

φαίνω - φαίνομαι









1. Ερμηνεία

  • φαίνω: φέρνω στο φως # φανερώνω # δείχνω # γνωστοποιώ # αποκαλύπτω # αναπτύσσω # εξηγώ # δηλώνω # εμφανίζω # μαρτυρώ # ξεσκεπάζω # ξετρυπώνω # παρουσιάζω # ακούω # μηνύω # εγκαλώ # φέγγω # λάμπω # φαίνομαι # φωτίζω # φέγγω
  • φαίνομαι: ρήμα μέσο: φέρνω στο φως # φανερώνω # δείχνω # γνωστοποιώ # αποκαλύπτω # δηλώνω # εμφανίζω # μαρτυρώ # ξεσκεπάζω # ξετρυπώνω # παρουσιάζω # ακούω # μηνύω # εγκαλώ # φέγγω # λάμπω # φαίνομαι
  • ρήμα παθητικό: φανερώνομαι # εμφανίζομαι # παρουσιάζομαι # δεικνύομαι # γίνομαι # καθίσταμαι # φαίνομαι # μοιάζω # θεωρούμαι # είμαι ολοφάνερος # φαίνομαι ξεκάθαρα # αποδεικνύω στο δικαστήριο

2. Σύνταξη

Ενεργητικό:

  • Με αιτιατική
  • Με δύο αιτιατικές (η μία κατηγορούμενο της άλλης)
  • Με αιτιατική και δοτική
  • Με δοτική και δύο αιτιατικές (η μία κατηγορούμενο της άλλης)

Παθητικό: 

  • Με ειδικό απαρέμφατο
  • Με κατηγορηματική μετοχή
  • Συνδετικό

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

φαίνω

φαίνω

φαίνοιμι

φαῖνε

φαίνειν

φαίνων, ουσα,ον

Π

ἔφαινον

Μ

φανῶ

φανοίην

φανεῖν

φανῶν, οῦσα,οῦν

Α

ἔφηνα

φήνω

φήναιμι

φῆνον

φῆναι

φήνας, ασα,αν

Π

πέφαγκα

πεφαγκώς ὦ

πεφαγκώς εἴην

πεφαγκώς ἴσθι

πεφαγκέναι

πεφαγκώς, υῖα,ός

Υ

ἐπεφάγκειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

φαίνομαι

φαίνωμαι

φαινοίμην

φαίνου

φαίνεσθαι

φαινόμενος, η,ον

Π

ἐφαινόμην

Μ

φανοῦμαι

φανήσομαι

φανθήσομαι

φανοίμην

φανησοίμην

φανθησοίμην

φανεῖσθαι

φανήσεσθαι

φανθήσεσθαι

φανούμενος, η,ον

φανησόμενος, η,ον

φανθησόμενος, η,ον

Α

ἐφάνθην

ἐφάνην

ἐφηνάμην

φανθῶ

φανῶ

φήνωμαι

φανθείην

φανείην

φηναίμην

φάνθητι

φάνητι

φῆναι

φανθῆναι

φανῆναι

φηνάσθαι

φανθείς, εῖσα,έν

φανείς, εῖσα,έν

φηνάμενος, η,ον

Π

πέφασμαι

πέφηνα

πεφασμένος ὦ

πεφηνώς ὦ

πεφασμένος εἴην

πεφηνώς εἴην

πέφανσο

πεφάνθαι

πεφασμένος, η,ον

Υ

ἐπεφάσμην

ἐπεφήνειν


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • φως (συγγενές, από διαφορετικό βαθμό της ίδιας ρίζας) → το φυσικό φως, η φώτιση
  • φανός → δάδα, πυρσός, φωτεινή πηγή (σήμα, φάρος)
  • φάση → η εμφάνιση, η όψη, η κατάσταση (π.χ. φάση της σελήνης), το στάδιο
  • φάσμα → το είδωλο, η σκιά, το οπτικό φάσμα, το σύνολο των χρωμάτων (και φάσμα συχνοτήτων)
  • φαντασία → η ικανότητα δημιουργίας εικόνων, το όνειρο, η απατηλή παράσταση
  • φάντασμα → το υπερφυσικό οπτικό φαινόμενο, η ψυχή νεκρού που εμφανίζεται, ο εφιάλτης
  • φαντασίωση → αυταπάτη, ψευδαίσθηση
  • φανέρωση → η ενέργεια του φανερώνω, το αποκάλυμμα
  • φανέρωμα (λαϊκό) → η εκδήλωση, η αποκάλυψη
  • έμφαση → η προβολή, η τονισμένη σημασία (εμφαίνω = δείχνω μέσα, τονίζω)
  • εμφάνιση → η πράξη του εμφανίζομαι, η παρουσία, η εξωτερική όψη
  • εμφανισμός (σπάνιο) → η εμφάνιση, η παρουσίαση
  • πρόφαση → το πρόσχημα, η δικαιολογία (προφαίνω = δείχνω μπροστά → προβάλλω ως κάλυμμα)
  • επιφάνεια → η εξωτερική πλευρά, η εμφάνιση, η έκταση (γεωμετρία), η εμφάνιση θεότητας (θρησκ.)
  • επίφαση → η φαινομενική όψη, η προσποίηση (επί + φαίνω)
  • διαφάνεια → η ιδιότητα του διαφανούς, η διαύγεια, η ομολογουμένη χωρίς απόκρυψη
  • αφάνεια → η έλλειψη εμφάνισης, η ασημότητα, η κρυψίνοια
  • αφανισμός → η εξαφάνιση, η καταστροφή
  • απόφανση (λόγιο) → η διακήρυξη, η γνώμη, η κρίση (αποφαίνομαι)
  • απόφαση → η τελική κρίση, η λύση, το συμπέρασμα (μεταπλασμός από το αποφαίνομαι → απόφαση)
  • αποφασιστικότητα → η ιδιότητα του αποφασιστικού
  • Ιεροφάντης → ο ιερέας που «δείχνει τα ιερά» (ιερός + φαίνω), ο μύστης, ο ερμηνευτής
  • Αριστοφάνης → ονομασία («άριστος + φαίνω» = αυτός που φαίνεται άριστος, ο επιφανέστατος)
  • Θεοφάνεια → η εμφάνιση του Θεού (γιορτή)
  • υπερηφάνεια → η υπερβολική περηφάνια, το μεγαλείο που «φαίνεται» υπέρμετρα (υπέρ + φαίνω)
  • προφάνεια (λόγιο) → η ιδιότητα του προφανούς
  • καταφάνεια (σπάνιο) → η ολοφάνερη κατάσταση
  • περιφάνεια → η υπερηφάνεια, η λαμπρότητα (περί + φαίνω)
  • φαντασίωση (ψυχολ.) → παραίσθηση, ψευδαίσθηση
  • φαντασιακό (ουσ.) → το σύνολο των φαντασιακών αναπαραστάσεων

Επίθετα

  • φανερός → αυτός που φαίνεται, ολοφάνερος, προφανής
  • φανταστικός → αυτός που ανήκει στη φαντασία, μη πραγματικός, υπέροχος (και καταπληκτικός)
  • φαεινός (λόγιο) → αυτός που λάμπει, λαμπρός, (και μεταφορικά) έξοχος (φαεινή ιδέα)
  • εμφανής → αυτός που φαίνεται καθαρά, ολοφάνερος
  • προφανής → αυτός που φαίνεται εκ των προτέρων, κατάδηλος
  • επιφανής → αυτός που διακρίνεται, ξακουστός, επιφανειακός (αρχικά: αυτός που φαίνεται πάνω)
  • διαφανής → αυτός που αφήνει το φως να περάσει, διάφανος
  • καταφανής (λόγιο) → αυτός που φαίνεται πλήρως, ολοφάνερος
  • περιφανής (λόγιο) → αυτός που φαίνεται από παντού, ένδοξος, υπερήφανος
  • αφανής → αυτός που δεν φαίνεται, κρυφός, άσημος
  • άφαντος → αυτός που εξαφανίστηκε, που έγινε άφαντος
  • υπερήφανος → αυτός που δείχνει υπεροψία (υπέρ + φαίνομαι), περήφανος (ο τύπος «περήφανος» από συναίρεση υπερήφανος)
  • περήφανος → αυτός που έχει περηφάνια, υπεροπτικός (και θετικά: αξιοπρεπής)
  • φαινόμενος (μετοχή) → αυτός που εμφανίζεται (φαινόμενο)
  • αποφασιστικός → αυτός που παίρνει αποφάσεις, καθοριστικός
  • εμφαντικός (γραμμ.) → τονικός (για έμφαση)
  • φανερωτικός (σπάνιο) → σχετικός με φανέρωση

Ρήματα

  • φαίνω → δείχνω, παρουσιάζω, φανερώνω, (αρχ. και = φωτίζω)
  • φαίνομαι → γίνομαι ορατός, παρουσιάζομαι, νομίζομαι, δίνω την εντύπωση
  • φανερώνω → κάνω φανερό, αποκαλύπτω
  • φανερώνομαι → γίνομαι φανερός
  • φαντάζομαι → σχηματίζω εικόνα στο νου (από φαντασία)
  • φαντασιώνομαι → ονειροπολώ, αυταπατώμαι
  • εμφαίνω (λόγιο) → δείχνω μέσα, υποδηλώνω, τονίζω (δίνω έμφαση)
  • εμφαίνομαι → φαίνομαι μέσα
  • εμφανίζω → παρουσιάζω, βγάζω στην επιφάνεια
  • εμφανίζομαι → παρουσιάζομαι, γίνομαι ορατός (απροσδόκητα)
  • προφαίνω (λόγιο, σπάνιο) → δείχνω μπροστά, προβάλλω
  • προφαίνομαι → φαίνομαι εκ των προτέρων
  • αναφαίνομαι (λόγιο) → εμφανίζομαι ξανά, αναδύομαι (αναφαίνομαι στην επιφάνεια)
  • διαφαίνομαι → φαίνομαι μέσα από, διακρίνομαι ελαφρά, προμηνύομαι
  • επιφαίνομαι (λόγιο) → εμφανίζομαι από πάνω (π.χ. θεότητα)
  • καταφαίνομαι (σπάνιο) → φαίνομαι ολοκάθαρα
  • αφανίζω → εξαφανίζω, καταστρέφω
  • αφανίζομαι → εξαφανίζομαι
  • αποφαίνομαι → εκφέρω γνώμη, κρίνω, δηλώνω (από + φαίνομαι)
  • αποφασίζω (από το αποφαίνομαι → απόφαση → αποφασίζω) → παίρνω απόφαση
  • αποφασίζομαι → καταλήγω σε απόφαση
  • υπερηφανεύομαι → υπερηφανεύομαι = είμαι περήφανος (νεοελλ. από υπερήφανος)
  • περηφανεύομαι → καυχιέμαι, υπερηφανεύομαι

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες

  • phenomenon  αγγλικά, γαλλικά     από το φαινόμενον (< φαίνομαι)
  • fantasy             αγγλικά          φαντασία
  • fantastic           αγγλικά          φανταστικός
  • phantom         αγγλικά          φάντασμα (λατ. phantasma)
  • emphasis         αγγλικά          έμφαση
  • emphatic         αγγλικά          εμφαντικός
  • epiphany         αγγλικά          επιφάνεια (θεοφάνεια)
  • hierophant      αγγλικά          Ιεροφάντης
  • Aristophanes  αγγλικά          Αριστοφάνης
  • theophany       αγγλικά          Θεοφάνεια
  • diaphanous     αγγλικά          διαφανής (λόγιο)
  • phantom (λατ. phantasma)    αγγλικά          φάντασμα
  • phase   αγγλικά          φάση

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.