Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

02 Ιουνίου 2026

χρώμαι

 

χρήομαι-ῶμαι












1. Ερμηνεία

  • χρήομαι-ῶμαι: έχω κάτι στα χέρια # χρησιμοποιώ # μεταχειρίζομαι # συμπεριφέρομαι # φέρομαι # επωφελούμαι # καρπώνομαι # χρειάζομαι # έχω # είμαι # κάνω # εφαρμόζω

2. Σύνταξη

  • Με δοτική
  • Με δύο δοτικές (η μία κατηγορούμενο της άλλης)

3. Κλίση ρημάτων


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

χρῶμαι

χρῶμαι

χρῴμην

χρῶ

χρῆσθαι

χρώμενος, η,ον

Π

ἐχρώμην

Μ

χρήσομαι

χρησοίμην

χρήσεσθαι

χρησόμενος, η,ον

Α

ἐχρησάμην

ἐχρήσθην

χρήσωμαι

χρησθῶ

χρησαίμην

χρησθείην

χρῆσαι

χρήσθητι

χρήσασθαι

χρησθῆναι

χρησάμενος, η,ον

χρησθείς, εῖσα,έν

Π

κέχρημαι

κεχρημένος ὦ

κεχρημένος εἴην

κέχρησο

κεχρῆσθαι

κεχρημένος, η,ον

Υ

ἐκεχρήμην


ΠΡΟΣΟΧΗ:
  • Το ρήμα χρῶμαι κλίνεται στον ενεστώτα και τον παρατατικό όπως τα συνηρημένα σε αω (τιμάω-ῶ), αλλά αντικαθιστά:
    • α  > η
    • ᾳ  > ῃ
    • (π.χ. διψῶ, διψῇς, διψῇ κλπ)

4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • χρήση → η ενέργεια του χρώμαι, η μεταχείριση, η εφαρμογή
  • χρησιμότητα → η ιδιότητα του χρήσιμου, η ωφελιμότητα
  • χρησιμοποίηση → η πράξη του χρησιμοποιώ
  • χρεία (λόγιο) → η ανάγκη, η έλλειψη, το απαραίτητο
  • χρέος → η υποχρέωση (οικονομική ή ηθική), το χρέος (π.χ. εθνικό χρέος, χρέος τιμής)
  • χρέωση → η εγγραφή χρέους σε λογαριασμό, η επιβάρυνση
  • χρεώστης → αυτός που χρωστάει, ο οφειλέτης
  • χρήμα (συνήθως πληθυντικός: χρήματα) → το μέσο συναλλαγής, το νόμισμα
  • χρηματιστήριο → οργανωμένη αγορά συναλλαγής χρημάτων, τίτλων, μετοχών
  • χρηματισμός (λόγιο, αρνητικό) → η δωροδοκία (ο χρηματισμός δημοσίου υπαλλήλου)
  • χρηματοδότηση → η παροχή χρημάτων για έργο ή σκοπό
  • κατάχρηση → η υπερβολική ή παράνομη χρήση (π.χ. κατάχρηση εξουσίας, αλκοόλ)
  • καταχραστής → αυτός που κάνει κατάχρηση (ιδίως δημόσιου χρήματος)
  • χρησμός (συγγενές, από χρώμαι στη σημασία «συμβουλεύομαι») → προφητεία, μαντείο
  • παράχρηση (γλωσσολ., σπάνιο) → λανθασμένη χρήση
  • δυσχρηστία → δυσκολία στη χρήση
  • ευχρηστία (σπάνιο) → ευκολία στη χρήση

Επίθετα

  • χρήσιμος → αυτός που χρησιμεύει, ωφέλιμος, πρακτικός
  • χρηστικός → σχετικός με τη χρήση, λειτουργικός
  • χρηστός (λόγιο, για πρόσωπα) → ηθικά καλός, ενάρετος (χρηστός πολίτης)
  • χρεωστικός → σχετικός με χρέος ή χρέωση (χρεωστικό υπόλοιπο, χρεωστική κάρτα)
  • χρηματικός → σχετικός με χρήματα (χρηματική αμοιβή)
  • χρηματιστηριακός → σχετικός με το χρηματιστήριο
  • καταχρηστικός → που γίνεται με κατάχρηση, υπερβολικός, (γλωσσολ.) καταχρηστικός = λανθασμένος
  • άχρηστος → που δεν χρησιμεύει, περιττός, ανώφελος
  • εύχρηστος (λόγιο) → εύκολος στη χρήση, λειτουργικός
  • δύσχρηστος (λόγιο) → δύσκολος στη χρήση, άβολος
  • αχρείαστος (σπάνιο) → περιττός, που δεν χρειάζεται
  • χρεώστης (ως επίθ. π.χ. χρεώστης πελάτης)

Ρήματα

  • χρώμαι (αρχ., λόγιο, αποθετικό) → μεταχειρίζομαι, χρησιμοποιώ, συμβουλεύομαι
  • χρησιμεύω → είμαι χρήσιμος, ωφελώ, εξυπηρετώ
  • χρησιμοποιώ → κάνω χρήση, μεταχειρίζομαι
  • χρησιμοποιούμαι (παθητικό) → χρησιμοποιούμαι
  • χρειάζομαι → έχω ανάγκη, μου είναι απαραίτητο
  • χρεώνω → καταχωρώ χρέος, επιβαρύνω (αντίθετο: πιστώνω)
  • χρεώνομαι (παθητικό) → μου χρεώνεται
  • χρεωστώ → χρωστάω, έχω υποχρέωση (οικονομική ή ηθική)
  • χρηματίζω (λόγιο) → γίνομαι, διορίζομαι (χρημάτισε πρόεδρος), και = δωροδοκώ
  • χρηματίζομαι (παθητικό) → δωροδοκούμαι
  • χρηματοδοτώ → παρέχω χρήματα για σκοπό
  • χρηματοδοτούμαι (παθητικό) → λαμβάνω χρηματοδότηση
  • καταχρώμαι (λόγιο) → κάνω κατάχρηση, υπερβάλλω στη χρήση
  • καταχράζομαι (νεοελλ., λαϊκό) → καταχρώμαι

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.