σκεδάννυμι / σκεδαννύω - σκεδάννυμαι
1. Ερμηνεία
- σκεδάννυμι & σκεδαννύω - σκεδάννυμαι: σκορπίζω # διασκορπίζω # φυγαδεύω # διαλύω # διαλύω σύνολο και πετώ εδώ και εκεί # διασπείρω # διαχέω # διασπώ # απλώνω παντού # αποδιώκω # αποβάλλω
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
σκεδάννυμι σκεδαννύω |
σκεδαννύω |
σκεδαννύοιμι |
σκεδάννυ |
σκεδαννύναι |
σκεδαννύς, ῦσα,ύν |
|
Π |
ἐσκεδάννυν ἐσκεδάννυον |
|||||
|
Μ |
σκεδάσω σκεδῶ |
σκεδάσοιμι |
σκεδάσειν |
σκεδάσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἐσκέδασα |
σκεδάσω |
σκεδάσαιμι |
σκέδασον |
σκεδάσαι |
σκεδάσας, ασα,αν |
|
Π |
ἐσκέδακα σκεδάσας ἔχω |
ἐσκεδακώς ὦ |
ἐσκεδακώς εἴην |
ἐσκεδακώς ἴσθι |
ἐσκεδακέναι |
ἐσκεδακώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐσκεδάκειν σκεδάσας εἶχον |
- Το ρήμα κλίνεται στον ενεστώτα και παρατατικό ενεργητικής και μέσης φωνής κατά το δείκνυμι και δείκνυμαι (Β΄ συζυγία, συμφωνόληκτο).
- Ο συνηρημένος μέλλοντας των παρακάτω ρημάτων κλίνεται κατά τα συνηρημένα ρήματα σε –αω (τιμάω-ῶ) και όχι κατά τα συνηρημένα σε –εω (ποιέω-ῶ):
- βιβάζω > βιβῶ
- ἐξατάζω > ἐξετῶ
- ἐλαύνω > ἐλῶ
- κεράννυμι > κερῶ
- κρεμάννυμι > κρεμῶ
- πελάζω > πελῶ
- πετάννυμι > πετῶ
- σκεδάννυμι > σκεδῶ
- σκιάζω > σκιῶ
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
σκεδάννυμαι |
σκεδαννύωμαι |
σκεδαννυοίμην |
σκεδάννυσο |
σκεδάννυσθαι |
σκεδαννύμενος, η,ον |
|
Π |
ἐσκεδαννύμην |
|||||
|
Μ |
σκεδασθήσομαι |
σκεδασθησοίμην |
σκεδασθήσεσθαι |
σκεδασθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐσκεδάσθην ἐσκεδασάμην |
σκεδασθῶ σκεδάσωμαι |
σκεδασθείην σκεδασαίμην |
σκεδάσθητι σκέδασαι |
σκεδασθῆναι σκεδάσασθαι |
σκεδασθείς, εῖσα,έν σκεδασάμενος, η,ον |
|
Π |
ἐσκέδασμαι |
ἐσκεδασμενος ὦ |
ἐσκεδασμένος εἴην |
ἐσκέδασο |
ἐσκεδάσθαι |
ἐσκεδασμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐσκεδάσμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- σκέδαση → η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του σκεδάννυμι, η διασπορά (π.χ. σκέδαση φωτός, σκέδαση πληθυσμού)
- σκεδασμός (λόγιο, σπάνιο) → ο διασκορπισμός, η διασπορά
- σκεδαστής (αρχ.) → αυτός που σκορπά, διασκορπιστής
- σκέδαθρον (αρχ., σπάνιο) → όργανο διασκορπισμού
- διασκέδαση → η ψυχαγωγία, η ευχάριστη απασχόληση (μεταφορικά: «διαλύω την ανία / τη στενοχώρια»)
- διασκεδασμός (σπάνιο) → η ενέργεια του διασκεδάζω
- κατασκέδαση (σπάνιο) → πλήρης διασπορά
Επίθετα
- σκεδαστός (λόγιο, σπάνιο) → που μπορεί να σκεδαστεί, διασκορπίσιμος
- ασκέδαστος (λόγιο) → που δεν σκεδάζεται, αδιάλυτος, αμετάβλητος
- διασκεδαστικός → που διασκεδάζει, ευχάριστος, ψυχαγωγικός
- σκεδαστικός (σπάνιο, φυσική) → που προκαλεί σκέδαση
Ρήματα
- σκεδάννυμι (αρχ.) → διασκορπίζω, σκορπάω, λύνω, διαλύω
- σκεδάννυμαι (αρχ.) → διασκορπίζομαι, λύομαι, διαλύομαι
- σκεδώ (ελληνιστική κοινή → σκεδάω) → σκορπάω
- διασκεδάζω
(νεοελλ.) → ψυχαγωγώ, διαλύω τη στενοχώρια (από αρχ. διασκεδάννυμι: «σκεδάννυμι διά μέσου, διαλύω»)
- κατασκεδάννυμι (λόγιο, σπάνιο) → σκορπίζω ολοσχερώς
- περισκεδάννυμι (αρχ., σπάνιο) → σκορπίζω γύρω
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.