σῴζω - σῴζομαι
1. Ερμηνεία
- σῴζω: σώζω # διασώζω # λυτρώνω # ελευθερώνω # διαφυλάττω # μεταφέρω κάτι ή κάποιον σώο και αβλαβή # γλιτώνω # απαλλάσσω # φυλάττω # τηρώ
- σῴζομαι: ρήμα μέσο: διατηρώ για τον εαυτό μου # φυλάω για τον εαυτό μου # φυλάω στη μνήμη μου # θυμάμαι
- ρήμα παθητικό: διασώζομαι # φτάνω σώος
2. Σύνταξη
Ενεργητικό:
- Με αιτιατική
- Με αιτιατική και γενική
- Με αιτιατική και δοτική
Μέσο:
- Με αιτιατική
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
σῴζω |
σῴζω |
σῴζοιμι |
σῷζε |
σῴζειν |
σῴζων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔσῳζον |
|||||
|
Μ |
σώσω |
σώσοιμι |
σώσειν |
σώσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔσωσα |
σώσω |
σώσαιμι |
σῶσον |
σῶσαι |
σώσας, ασα,αν |
|
Π |
σέσωκα |
σεσωκώς ὦ |
σεσωκώς εἴην |
σεσωκώς ἴσθι |
σεσωκέναι |
σεσωκώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐσεσώκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
σῴζομαι |
σῴζωμαι |
σῳζοίμην |
σῴζου |
σῴζεσθαι |
σῳζόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐσῳζόμην |
|||||
|
Μ |
σωθήσομαι σώσομαι |
σωθησοίμην σωσοίμην |
σωθήσεσθαι σώσεσθαι |
σωθησόμενος, η,ον σωσόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐσώθην ἐσωσάμην |
σωθῶ σώσωμαι |
σωθείην σωσαίμην |
σώθητι σῶσαι |
σωθῆναι σώσασθαι |
σωθείς, εῖσα,έν σωσάμενος, η,ον |
|
Π |
σέσωμαι σέσωσμαι |
σεσωμένος ὦ σεσωσμένος ὦ |
σεσωμένος εἴην σεσωσμένος εἴην |
σέσωσο |
σεσῶσθαι |
σεσωμένος, η,ον σεσωσμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐσεσώμην ἐσεσώσμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- σωτηρία → η διάσωση, η απαλλαγή από κίνδυνο, η διαφύλαξη (και θρησκ.: αιώνια σωτηρία)
- σώστης → αυτός που σώζει, διασώστης (π.χ. ναυαγοσώστης, οικοσώστης)
- σωσίβιο → το μέσο που κρατάει στη ζωή (π.χ. σωσίβιο λέμβο, σωσίβιο ζώνη)
- σωσμός (αρχ.) → η διάσωση, η σωτηρία (σπάνιο στα νέα)
- σωτήρ (αρχ.,
λόγιο) → αυτός που φέρνει τη σωτηρία (Σωτήρ = τίτλος θεού/ηγεμόνα)
- σωτηριότητα (λόγιο, σπάνιο) → η ιδιότητα του σωτήριου
- διάσωση → η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του διασώζω
- περισώζομαι (ως ουσ. η περίσωση) → η περισυλλογή, η διάσωση υπολειμμάτων
- ανάσωση (σπάνιο, ιατρ.) → η ανάνηψη, η επαναφορά
- επισώστης (τεχν.)
→ το εξάρτημα που «σώζει» το ελαστικό (εφεδρικό)
- ολοσωστία (λόγιο)
→ η πλήρης σωτηρία (κυριολ. και μεταφ.)
Επίθετα
- σωστός → αυτός που είναι όπως πρέπει, ορθός, ακριβής, δίκαιος (από το σώζω → «αυτός που διασώζει την τάξη/ορθότητα»)
- σώφρων → αυτός που σώζει το φρόνημα → συνετός, εγκρατής (σώζω + φρήν, φρεν-)
- σωτήριος → αυτός που φέρνει τη σωτηρία (π.χ. σωτήρια επέμβαση)
- σωσμένος → που έχει σωθεί (μετοχή)
- ασώτευτος (αρχ., σπάνιο) → αυτός που δεν μπορεί να σωθεί, καταδικασμένος
- σώσιμος → που μπορεί να σωθεί (π.χ. σώσιμο πλοίο)
- διασωστικός → σχετικός με διάσωση (π.χ. διασωστική ομάδα)
- περισωστικός → που αποσκοπεί στη διάσωση κάτι (π.χ. περισωστικά μέτρα)
Ρήματα
- σώζω → διασώζω, προστατεύω από κίνδυνο, κρατώ στη ζωή
- σώζομαι → γλιτώνω, διασώζομαι, επιβιώνω
- διασώζω → σώζω από διασπορά/καταστροφή, διαφυλάσσω
- διασώζομαι → σώζομαι ολοκληρωτικά, διατηρούμαι
- περισώζω → μαζεύω ό,τι απέμεινε, διασώζω υπολείμματα
- περισώζομαι → γλιτώνω μετά βίας, κρατιέμαι
- επισώζω (σπάνιο, λόγιο) → προσπαθώ να σώσω, προστατεύω
- ανασώζω (ιατρ. αρχ.) → επαναφέρω, ανασταίνω
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.