φράζω - φράζομαι
1. Ερμηνεία
- φράζω: δηλώνω # κάνω γνωστό # γνωστοποιώ # φανερώνω # κάνω φανερό # δείχνω # δείχνω σημείο # υποδεικνύω # δίνω σημάδι # διατάζω # συμβουλεύω # λέγω # εκφράζω # ορίζω # κελεύω # προστάζω # παραγγέλλω
- φράζομαι: υπολογίζω # μελετώ # σταθμίζω # σκέφτομαι # σχεδιάζω με το μυαλό μου # αποφασίζω # αναλογίζομαι # βουλεύομαι # διανοούμαι # νοώ # καλολογιάζω # στοχάζομαι # συλλογίζομαι # σκέπτομαι # παρατηρώ # αντιλαμβάνομαι # κατανοώ # καταλαβαίνω # εννοώ # προφυλάγομαι # προβλέπω # προαισθάνομαι
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
φράζω |
φράζω |
φράζοιμι |
φράζε |
φράζειν |
φράζων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔφραζον |
|||||
|
Μ |
φράσω |
φράσοιμι |
φράσειν |
φράσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔφρασα |
φράσω |
φράσαιμι |
φράσον |
φράσαι |
φράσας, ασα,αν |
|
Π |
πέφρακα |
πεφράκω πεφρακώς ὦ |
πεφράκοιμι πεφρακώς εἴην |
πεφρακώς ἴσθι |
πεφρακέναι |
πεφρακώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐπεφράκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
φράζομαι |
φράζωμαι |
φραζοίμην |
φράζου |
φράζεσθαι |
φράζόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐφραζόμην |
|||||
|
Μ |
φράσομαι |
φρασοίμην |
φράσεσθαι |
φράσόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐφρασάμην ἐφράσθην |
φράσωμαι φρασθῶ |
φρασαίμην φρασθείην |
φράσαι φράσθητι |
φράσασθαι φρασθῆναι |
φρασάμενος, η,ον φρασθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
πέφρασμαι |
πεφρασμένος ὦ |
πεφρασμένος εἴην |
πέφρασο |
πεφράσθαι |
πεφρασμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐπεφράσμην |
- Προσέξτε τη νοηματική διαφορά των ρημάτων φράζω / φράζομαι (> φράση, εκφραστικός κλπ) καί φράττω / φράττομαι (> φράχτης, φραγμός κλπ)
4. Παράγωγα
1. φράζω -
φράζομαι (σημαίνω, γνωστοποιώ, σκέφτομαι)
Ετυμολογία: Από
το αρχαίο φράζω (λέω, εξηγώ, δηλώνω, γνωστοποιώ). Στη μέση φωνή: φράζομαι =
συλλογίζομαι, βάζω στον νου μου, υπολογίζω.
Ουσιαστικά
- φράση → η λεκτική διατύπωση, η περίοδος λόγου, η γλωσσική έκφραση
- φρασεολογία → το σύνολο των φράσεων μιας γλώσσας, η τετριμμένη έκφραση
- φραστήρ (αρχ.) → αυτός που δηλώνει, ο ερμηνευτής
- φράσμα (σπάνιο) → το περιεχόμενο, το νόημα
- περίφραση → η έμμεση έκφραση, η χρήση πολλών λέξεων αντί μίας (π.χ. «αυτός που...» αντί για «ο...»)
- παράφραση → η εκ νέου διατύπωση, η απόδοση ενός κειμένου με άλλα λόγια
- μετάφραση → η απόδοση κειμένου από μια γλώσσα σε άλλη (μετά + φράζω)
- μεταφραστής → αυτός που μεταφράζει
- αναφρασμός
(σπάνιο) → η επανάληψη διατύπωσης (ανά + φράζω)
- έκφραση → η διατύπωση, η απόδοση σκέψης, το ύφος, (μαθηματική έκφραση)
- έκφρασμα (σπάνιο) → το αποτέλεσμα της έκφρασης
- εκφραστικότητα → η ιδιότητα του εκφραστικού
Επίθετα
- φραστικός → σχετικός με φράση, που ανήκει στη διατύπωση (π.χ. φραστικό επίπεδο)
- φρασικός (σπάνιο) → ίδιο με φραστικός
- περιφραστικός → αυτός που χρησιμοποιεί περίφραση (π.χ. περιφραστικό ρήμα στη γραμματική)
- παραφραστικός → που αναφέρεται σε παράφραση
- μεταφραστικός → σχετικός με μετάφραση
- εκφραστικός → που έχει δύναμη έκφρασης, παραστατικός, ζωντανός (π.χ. εκφραστικό βλέμμα)
- αναφραστικός (σπάνιο) → που επαναδιατυπώνει
Ρήματα
- φράζω (αρχ.) → δηλώνω, λέγω, γνωστοποιώ, εξηγώ
- φράζομαι (μέσο) → συλλογίζομαι, σκέφτομαι, υπολογίζω, μελετώ, σταθμίζω
- εκφράζω → διατυπώνω, εκδηλώνω, αντιπροσωπεύω (π.χ. εκφράζω την άποψή μου)
- εκφράζομαι → εκφράζω τον εαυτό μου, διατυπώνω σκέψεις
- μεταφράζω → αποδίδω από γλώσσα σε γλώσσα
- μεταφράζομαι → (παθητικό) μεταφράζομαι = αποδίδομαι σε άλλη γλώσσα
- περιφράζω → λέγω με περίφραση
- περιφράζομαι (σπάνιο) → εκφράζομαι έμμεσα
- παραφράζω → διατυπώνω με άλλα λόγια, κάνω παράφραση
- παραφράζομαι → (παθητικό) παραφράζομαι
- αναφράζω (σπάνιο) → ξαναδιατυπώνω
- υποφράζω (σπάνιο) → εκφράζω υπονοώντας, υποδηλώνω
2. φράττω -
φράττομαι (κλείνω, φράζω, περιφράσσω)
Ετυμολογία: Από
το αρχαίο φράττω / φράσσω (φράζω, κλείνω, εμποδίζω, περιφράζω). Η μέση φωνή
σημαίνει «φράζομαι, προφυλάσσομαι».
- φράγμα → κατασκευή που εμποδίζει ροή (ποταμού) ή μεταφορικά (ψυχολογικό φράγμα)
- φραγμός → το εμπόδιο, το κλείσιμο, η παρεμπόδιση
- φράχτης → η περίφραξη, το κτιστό ή συρμάτινο όριο
- φράξη (λόγιο) → το κλείσιμο, η περίφραξη
- περίφραξη → το κλείσιμο γύρω-γύρω, το φράξιμο χώρου
- περίφραγμα → το ίδιο το φράγμα/φράχτης
- έμφραξη (ιατρ.,
τεχν.) → φράξιμο αγωγού (αρτηρίας, σωλήνα)
- έμφραγμα → η νέκρωση ιστού εξαιτίας εμφράξεως (καρδιακό έμφραγμα)
- απόφραξη → αφαίρεση φράγματος, ξεφράξιμο
- επίφραξη (σπάνιο) → πρόσθετο φράξιμο
- παράφραξη (σπάνιο, τεχν.) → πλάγιο φράξιμο
- πρόσφραξη (σπάνιο) → φράξιμο επιπλέον
Επίθετα
- φραγμένος → που έχει φραχτεί
- αφράγιστος → που δεν έχει φραχτεί
- φρακτός (σπάνιο) → που μπορεί να φραχτεί
- έμφρακτος (ιατρ.) → που έχει έμφραξη
- περιφραγμένος → που έχει περιφραχθεί
- απόφρακτος (σπάνιο) → που δεν έχει φράγμα
Ρήματα
- φράττω / φράσσω → κλείνω, φράζω, εμποδίζω, περιφράσσω, περικλείω με φράχτη, περιτειχίζω
- φράττομαι → φράζομαι, προφυλάσσομαι, κλείνομαι, αποκλείω τον εαυτό μου
- περιφράττω → βάζω φράχτη γύρω, οριοθετώ, προστατεύω
- περιφράττομαι → περιφράζομαι
- εμφράττω → φράζω μέσα (ιατρ., τεχν.)
- εμφράττομαι
(παθητικό) → εμφράζομαι (δημιουργείται έμφραξη)
- αποφράττω → αφαιρώ το φράγμα, ξεφράζω (προσοχή: αντίθετο του φράττω)
- παραφράττω (σπάνιο) → φράζω πλάγια
- προσφράττω
(σπάνιο) → φράζω επιπλέον
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.