Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

02 Ιουνίου 2026

φύω - φύομαι

 

φύω - φύομαι








1. Ερμηνεία

  • φύω: γεννώ # δημιουργώ # φυτρώνω # παράγω # εκβλαστάνω # βλαστάνω # εκφύω # ριζώνω # ριζοβολώ # φρονιμεύω # βγάζω
  • φύομαι: φυτρώνω # γεννιέμαι # παράγομαι # αυξάνομαι # μεγαλώνω # βλασταίνω # αυξάνω # έρχομαι στο φως # υπάρχω # δημιουργούμαι # κατάγομαι # βαστώ # προέρχομαι # είναι η μοίρα μου # είναι το πεπρωμένο μου

2. Σύνταξη

Ενεργητικό:

  • Με αιτιατική

Μέσο:

  • Με γενική
  • Με απαρέμφατο
  • Με εμπρόθετο προσδιορισμό της καταγωγής
  • Οι τύπο ἔφυν και πέφυκα ως συνδετικά με σημασία ενεστώτα και κατηγορούμενο του υποκειμένου

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

φύω

φύω

φύοιμι

φύε

φύειν

φύων, ουσα,ον

Π

ἔφυον

Μ

φύσω

φύσοιμι

φύσειν

φύσων, ουσα,ον

Α

ἔφυσα

φύσω

φύσαιμι

φύσον

φύσαι

φύσας, ασα,αν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

φύομαι

φύωμαι

φυοίμην

φύου

φύεσθαι

φυόμενος, η,ον

Π

ἐφυόμην

Μ

φύσομαι

φυσοίμην

φύσεσθαι

φυσόμενος, η,ον

Α

ἔφυν

ἐφύην

φύω

φυῶ

φύοιμι

-

φῦναι

φύς, ῦσα,ύν

Π

πέφυκα

πεφυκώς ὦ

πεφυκώς εἴην

πεφυκώς ἴσθι

πεφυκέναι

πεφυκώς, υῖα,ός

Υ

ἐπεφύκειν


ΠΡΟΣΟΧΗ: 

  • Ο αόριστος β΄ ἔφυν κλίνεται κατά τους αορίστους β΄ των ρημάτων β΄  συζυγίας (βλ. γραμματική).

4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • φύση → η φύση (το σύνολο του φυσικού κόσμου), η ουσία των πραγμάτων, η ιδιοσυγκρασία (ανθρώπου)
  • φυτό → ο ζωντανός οργανισμός που φύεται (φυτό, βλάστηση)
  • φύτρα → το βλαστάρι, το φυτό, η ρίζα, (μεταφορικά) η καταγωγή (π.χ. γηγενής)
  • φυτρία (σπάνιο, βιολ.) → μικρό φύτρο, βλαστάρι
  • φύτρωμα (λαϊκό) → η βλάστηση, το φύτρωμα
  • φύμα (ιατρ.) → όγκος, εξόγκωμα (αυτό που φύεται πάνω στο σώμα)
  • φυματίωση → νόσος που προκαλείται από το μυκοβακτήριο (βλάβη σε μορφή φυμάτων)
  • φυμάτιο → μικρός όγκος (σπάνιο)
  • φυμάτωση → σχηματισμός φυμάτων
  • απόφυση (ανατομία, γεωλογία) → προεξοχή, απόφυση οστού (από + φύω)
  • εκφύσεις (ανατομία) → οι προεξοχές οστών, μυϊκές εκφύσεις
  • πρόφυση (βιολ.) → πρόσφυση, αυτό που φύεται μπροστά/πάνω
  • κατάφυση (σπάνιο) → πλήρης βλάστηση (κατάφυτος)
  • σύμφυση (ιατρ., βιολ.) → συμφυΐα, ένωση (συν + φύω)
  • περίφυση (σπάνιο) → βλάστηση γύρω
  • φύτεμα → η ενέργεια του φυτεύω
  • φύτευση → η πράξη της φύτευσης
  • φυτεία → το φυτό, η φυτεμένη γη, (ιστορικά) αποικία (αποικία)
  • φυτώριο → χώρος παραγωγής φυτών
  • φυτικός (ως ουσ. φυτικό έλαιο) → επίθετο ουσιασμένο
  • εμφύτευμα (ιατρ.) → τεχνητό υλικό που τοποθετείται μέσα στο σώμα (εμ + φύω)
  • εμφύτευση → η πράξη της εμφύτευσης
  • απόφυση (ανατομία, γεωλογία) → προεξοχή
  • έκφυση (ανατομία) → σημείο εκκίνησης μυός ή νεύρου
  • πρόσφυση → προσκόλληση, ένωση ιστών ή επιφανειών
  • πρόσφυμα (γλωσσολογία, ιατρική) → αυτό που προσφύεται (π.χ. το πρόσφυμα στη γραμματική: πρόθημα, επίθημα)
  • σύμφυση → συμφυΐα, ένωση (συν + φύω)
  • σύμφυμα → αυτό που έχει συμφυτευτεί
  • φυτοφάρμακο → φάρμακο για φυτά
  • φυτολογία → βοτανική (φυτό + λόγος)
  • φυτολόγος → βοτανολόγος
  • φυτοπλαγκτόν → φυτοπλαγκτόν (φυτό + πλαγκτόν)

Επίθετα

  • φυσικός → σχετικός με τη φύση, ο φυσικός (επιστήμονας), και φυσικός = αυτονόητος (φυσικό είναι)
  • φυτικός → σχετικός με φυτά (φυτικό έλαιο, φυτική ζωή)
  • εμφυτεύσιμος → που μπορεί να εμφυτευτεί
  • σύμφυτος → αυτός που έχει φυτευτεί ή έχει αναπτυχθεί μαζί (σύμφυτο με)
  • πρόσφυτος (λόγιο) → αυτός που έχει φυτευτεί δίπλα, (γλωσσολ.) το πρόσφυμα (πρόσφυση)
  • απόφυσικός (σπάνιο) → που προέρχεται από απόφυση
  • αυτοφυής → που φύεται μόνος του, αυτοφυής (βλάστηση)
  • ενδοφυής → που φύεται μέσα
  • νεοφυής → νέος, πρόσφατα αναπτυγμένος (νεοφυής επιχειρηματίας)
  • παράφυτος → που φύεται πλάγια
  • ευφυής → αυτός που έχει καλή φύση, εξυπνος (ευ + φυής)
  • δυσφυής (σπάνιο) → με κακή φύση, κακός
  • φυτευτός → που έχει φυτευτεί (αντίθετο του αυτοφυούς)
  • φυτεμένος (μετοχή) → που έχει φυτευτεί
  • κατάφυτος → πυκνά βλαστημένος (π.χ. κατάφυτος λόφος)
  • προσφυής (λόγιο) → αυτός που προσφύεται, που είναι κολλημένος (μεταφορικά: επίμονος)

Ρήματα

  • φύω (αρχ.) → γεννώ, παράγω, βλαστάνω, δημιουργώ
  • φύομαι (αρχ., μέσο/παθητικό) → φύομαι, γεννιέμαι, βλαστάνω, αυξάνομαι
  • φύω (νεοελλ., σπάνιο, λόγιο) → φύω = βλαστάνω, αυξάνομαι (σπάνιο, συνήθως σε σύνθετα)
  • φυτρώνω (νεοελλ., λαϊκό) → βλαστάνω, φυτρώνω
  • φυτρώνω (μεταφορικά) → εμφανίζομαι ξαφνικά (φύτρωσε από το πουθενά)
  • φυτεύω → βάζω φυτό, φυτεύω στον κήπο
  • φυτεύομαι (παθητικό) → φυτεύομαι
  • αναφύομαι (λόγιο) → αναφύομαι = αναβλαστάνω, ξαναφυτρώνω
  • αναφύομαι (για οστά, δόντια) → ανατέλλω
  • αποφύομαι (ιατρ., βιολ.) → αποφύομαι = βλαστάνω από κάπου (από + φύομαι)
  • αποφύω (σπάνιο) → βγάζω απόφυση
  • εκφύομαι (ανατομία) → εκφύομαι = ξεκινώ (για μυς, νεύρο)
  • εκφύω (σπάνιο) → παράγω, βλαστάνω
  • εμφυτεύω → τοποθετώ τεχνητό υλικό μέσα στο σώμα (ιατρ., οδοντιατρική)
  • εμφυτεύομαι (παθητικό) → εμφυτεύομαι
  • συμφύομαι (ιατρ., βιολ.) → συμφύομαι = ενώνομαι με φυσική ανάπτυξη
  • συμφυτεύω (σπάνιο) → φυτεύω μαζί
  • περιφυτεύω (σπάνιο) → φυτεύω γύρω-γύρω
  • προσφύομαι (ιατρ., βιολ.) → προσφύομαι = προσκολλώμαι σε ιστό
  • προσφύω (σπάνιο) → κάνω πρόσφυση
  • προσφυτεύω → (νεοελλ., σπάνιο) → μεταφυτεύω
  • παραφύομαι (σπάνιο) → φύομαι πλάγια
  • καταφυτεύω (σπάνιο) → γεμίζω με φυτά, καταπρασινίζω

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες

  • physics            αγγλικά          φυσική (επιστήμη)
  • physical           αγγλικά          φυσικός
  • physique (γαλλ.)        αγγλικά, γαλλικά     φυσική κατάσταση, σωματική διάπλαση
  • physiognomy  αγγλικά          φυσιογνωμία
  • physiology      αγγλικά          φυσιολογία
  • physician (ιατρός)      αγγλικά          φυσικός (γιατρός στην παλαιά αγγλική)
  • physic (παλαιό: φάρμακο)    αγγλικά          φυσική (θεραπεία)
  • epiphyte (βοτ.)            αγγλικά          επιφύτο (επί + φυτό)
  • neophyte         αγγλικά          νεοφυής (αρχάριος)
  • saprophyte      αγγλικά          σαπρόφυτο
  • hydrophyte     αγγλικά          υδρόφυτο
  • xerophyte        αγγλικά          ξερόφυτο
  • endophyte       αγγλικά          ενδόφυτο
  • phytoplankton            αγγλικά          φυτοπλαγκτόν
  • phytology        αγγλικά          φυτολογία (βοτανική)
  • physiotherapist           αγγλικά          φυσιοθεραπευτής
  • phytosanitary  αγγλικά          φυτοϋγειονομικός

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.