ἕζομαι / καθέζομαι
1. Ερμηνεία
- καθ-έζομαι: καθίζω (εγώ ο ίδιος) # κάθομαι # παίρνω μέρος σε συνέλευση ή δημόσια συνάθροιση # κάθομαι κοντά ήσυχος # διατρίβω # χρονοτριβώ # διαμένω # κατοικώ # μένω # κάθομαι # εγκαθίσταμαι # κατοικώ
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
καθέζομαι |
καθέζωμαι |
καθεζοίμην |
καθέζου |
καθέζεσθαι |
καθεζόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐκαθεζόμην |
|||||
|
Μ |
καθεδοῦμαι καθεδήσομαι |
καθεδησοίμην |
καθεδεῖσθαι καθεδήσεσθαι |
καθεδούμενος, η,ον καθεδησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐκαθεζόμην ἐκαθησάμην εἱσάμην ἑσσάμην ἐκαθέσθην |
καθήσωμαι καθισθῶ |
καθησαίμην καθεσθοίμην |
κάθησαι |
καθήσασθαι εἵσασθαι |
καθησάμενος, η,ον εἱσάμενος, η,ον |
|
Π |
κάθημαι |
καθήμενος ὦ |
καθήμενος εἴην |
κάθησο |
καθεῖσθαι |
καθήμενος, η,ον |
|
Υ |
ἐκαθήμην καθήμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- κάθισμα → αυτό στο οποίο κάθεσαι — καρέκλα, θέση — αλλά και εκκλησιαστικό άσμα!
- καθισιά → η παρατεταμένη καθιστή θέση — «έκανα μεγάλη καθισιά»
- καθισιό → ο τόπος όπου κάθεται κανείς συνήθως, το αγαπημένο κάθισμα
- καθίζηση → η βύθιση εδάφους — γεωλογικός και τεχνικός όρος
- καθίζημα → η πράξη του καθίσματος, αλλά και η βύθιση
- καθίστρα → η πολυθρόνα, το άνετο κάθισμα — λαϊκός τύπος
- κατακάθισμα → το ίζημα, αυτό που κατακάθεται στον πάτο — αλλά και μεταφορικά «το κατακάθι της κοινωνίας»!
- ακαθισιά → η αδυναμία να μείνει κανείς καθιστός, η ανησυχία
- ακαθισία → ιατρικός όρος για την παθολογική αδυναμία ηρεμίας — παρενέργεια φαρμάκων
Επίθετα
- καθιστός → αυτός που είναι σε καθιστή θέση — «καθιστός τρόπος ζωής»
- καθιστικός → αυτός που αφορά καθιστή θέση — «καθιστικό επάγγελμα»
- ακάθιστος → αυτός που δεν κάθεται — αλλά και ο Ακάθιστος Ύμνος!
- ακατακάθιστος → αυτός που δεν μπορεί να ησυχάσει, ο ανήσυχος — λαϊκός τύπος με έμφαση
- ανακαθιστός → αυτός που βρίσκεται σε ανακαθιστή θέση — μισοκαθιστός
- ανακαθισμένος → αυτός που έχει ανακαθίσει
Επιρρήματα
- καθιστικά → σε καθιστή θέση — «δουλεύω καθιστικά»
- ακάθιστα → χωρίς να κάθεται, όρθια — «έμεινε ακάθιστα όλη τη νύχτα»
- ανακαθιστά → σε ανακαθιστή θέση — «κοιμόταν ανακαθιστά»
Ρήματα
- καθίζω → κάθομαι, αλλά και βυθίζομαι — «καθίζει το έδαφος»
- καθέζομαι → κάθομαι — αρχαιότερος, πιο επίσημος τύπος
- καθιζάνω → βυθίζομαι αργά — κυρίως για έδαφος ή κατασκευές
- ανακαθίζω → σηκώνομαι από ξαπλωτή σε καθιστή θέση — «ανακάθισε στο κρεβάτι»
- αλαφροκαθίζω → κάθομαι ελαφρά, προσωρινά — «αλαφροκάθισε στην άκρη»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.