Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

22 Μαΐου 2026

εγείρω - εγείρομαι

 

ἐγείρω - ἐγείρομαι












1. Ερμηνεία

  • ἐγείρω: σηκώνω από τον ύπνο # αφυπνίζω # εγείρω # ξυπνώ # διεγείρω # εξάπτω # παρακινώ # ερεθίζω # συνεγείρω # ανεγείρω # στήνω # υψώνω # ανοικοδομώ # ανορθώνω # αναστηλώνω # ανασηκώνω # χτίζω
  • ἐγείρομαι: σηκώνομαι από τον ύπνο # αφυπνίζομαι # εγείρομαι # ξυπνώ, ρήμα παθητικό

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ἐγείρω

ἐγείρω

ἐγείροιμι

ἔγειρε

ἐγείρειν

ἐγείρων, ουσα,ον

Π

ἤγειρον

Μ

ἐγερῶ

-

ἐγερεῖν

ἐγερῶν, οῦσα,όν

Α

ἤγειρα

ἐγείρω

ἐγείραιμι

ἔγειρον

ἐγεῖραι

ἐγείρας, ασα,αν

Π

ἐγήγερκα

ἐγρήγορα

ἐγηγέρκω

ἐγηγερκώς ὦ

ἐγρηγορώς ὦ

ἐγηγέρκοιμι

ἐγηγερκώς εἴην

ἐγρηγορώς εἴην

ἐγηγερκώςἴσθι ἐγρηγορώς ἴσθι

ἐγηγερκέναι

ἐγρηγόρθαι

ἐγρήγορθαι

ἐγηγερκώς, υῖα,ός ἐγρηγορώς, υῖα,ός

Υ

ἐγηγέρκειν

ἐγρηγόρειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ἐγείρομαι

ἐγείρωμαι

ἐγειροίμην

ἐγείρου

ἐγείρεσθαι

ἐγειρόμενος, η,ον

Π

ἠγειρόμην

Μ

ἐγεροῦμαι

ἐγερθήσομαι

ἐγερθησοίμην

ἐγερθήσεσθαι

ἐγερεῖσθαι

ἐγερούμενος, η,ον

ἐγερθησόμενος, η,ον

Α

ἠγέρθην

ἠγρόμην

ἐγερθῶ

ἔγρωμαι

ἐγερθείην

ἐγροίμην

ἐγέρθητι

ἔγρου

ἐγερθῆναι

ἐγρέσθαι

ἐγερθείς, εῖσα,έν

ἐγρόμενος, η,ον

Π

ἐγήγερμαι

ἐγηγερμένος ὦ

ἐγηγερμένος εἴην

ἐγήγερσο

ἐγηγέρθαι

ἐγηγερμένος, η,ον

Υ

ἐγηγέρμην


4. Παράγωγα (εγείρω - αγείρω)

ἐγείρω

Ουσιαστικά

  • έγερση → η αφύπνιση, αλλά και η ανέγερση κτιρίου
  • εγρήγορση → η κατάσταση πλήρους ετοιμότητας
  • εγερτήριο → το σήμα αφύπνισης (σάλπισμα)
  • ανέγερση → η ανοικοδόμηση, το χτίσιμο
  • διέγερση → η διέγερση των αισθήσεων/νεύρων
  • διεγέρτης → αυτός που διεγείρει

Επίθετα

  • εγερτικός → που προκαλεί έγερση
  • διεγερτικός → που διεγείρει, που αφυπνίζει
  • εγρήγορος (λόγιο) → αυτός που είναι ξύπνιος, σε ετοιμότητα

Ρήματα

  • εγείρω → ξυπνώ, σηκώνω
  • ανεγείρω → ανοικοδομώ, χτίζω
  • διεγείρω → αφυπνίζω, ερεθίζω
  • εξεγείρω → προκαλώ εξέγερση
  • εξεγείρομαι → επαναστατώ

Σύνθετα

  • εξέγερση → η επανάσταση, η ανταρσία

 

ἀγείρω

Ουσιαστικά

  • αγορά → ο τόπος συγκέντρωσης / αγοραπωλησιών
  • αγόρευση → η δημόσια ομιλία
  • αγορητής → ο ομιλητής
  • αγοραστής → αυτός που αγοράζει
  • εξαγορά → η εξαγορά, η εξαπολύτρωση
  • προσαγόρευση → η προσφώνηση
  • απαγόρευση → η απαγόρευση πράξης
  • κατηγορία → η δημόσια κατηγορία
  • κατήγορος → αυτός που κατηγορεί
  • κατηγορούμενος → αυτός που κατηγορείται
  • κατηγόρημα → η αποδιδόμενη κατηγορία (και γραμματικός όρος)
  • απολογία → η απάντηση στην κατηγορία
  • απολογητής → αυτός που απολογείται
  • συνήγορος → αυτός που μιλά μαζί/υπέρ κάποιου
  • συνηγορία → η υπεράσπιση
  • πανήγυρις → η πανηγυρική συγκέντρωση
  • πανηγύρι → η λαϊκή γιορτή
  • πανηγυριστής → αυτός που πανηγυρίζει
  • συναγερμός → η συγκέντρωση δυνάμεων, η συναγωγή σε κατάσταση ετοιμότητας
  • αγύρτης → ο αγύρτης, αυτός που μαζεύει πλήθος για να εξαπατήσει
  • αγυρτία → η απάτη, η κομπογιαννιτιά
  • ομήγυρη → η συγκέντρωση, το σύνολο των παρόντων

Επίθετα

  • αγοραστικός → που αφορά την αγορά/αγοραστική δύναμη
  • απαγορευτικός → που απαγορεύει ή είναι υπερβολικά ακριβός
  • κατηγορηματικός → αποφασιστικός, σαφής
  • συνηγορικός → που αφορά τη συνηγορία
  • πανηγυρικός → εορταστικός, επίσημος
  • αγυρτικός → απατηλός, κομπογιαννίτικος

Ρήματα

  • αγορεύω → μιλώ δημόσια
  • αγοράζω → προμηθεύομαι με χρήμα
  • εξαγοράζω → αποκτώ με καταβολή τιμήματος / εξαγοράζω συνείδηση
  • προσαγορεύω → προσφωνώ, αποκαλώ
  • απαγορεύω → θέτω απαγόρευση
  • κατηγορώ → αποδίδω κατηγορία
  • απολογούμαι → υπερασπίζομαι τον εαυτό μου
  • συνηγορώ → υπερασπίζομαι, τάσσομαι υπέρ
  • πανηγυρίζω → γιορτάζω με πλήθος

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες:

  • agora → πέρασε αυτούσια στις ευρωπαϊκές γλώσσες
  • agoraphobia → ο φόβος των ανοιχτών/πολυσύχναστων χώρων
  • gregarious (αγγλικά) → από το λατινικό grex (= κοπάδι, συγκέντρωση) — ίδια ρίζα
  • aggregate (αγγλικά) → συγκεντρώνω, αθροίζω

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.