ἐγείρω - ἐγείρομαι
1. Ερμηνεία
- ἐγείρω: σηκώνω από τον ύπνο # αφυπνίζω # εγείρω # ξυπνώ # διεγείρω # εξάπτω # παρακινώ # ερεθίζω # συνεγείρω # ανεγείρω # στήνω # υψώνω # ανοικοδομώ # ανορθώνω # αναστηλώνω # ανασηκώνω # χτίζω
- ἐγείρομαι: σηκώνομαι από τον ύπνο # αφυπνίζομαι # εγείρομαι # ξυπνώ, ρήμα παθητικό
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἐγείρω |
ἐγείρω |
ἐγείροιμι |
ἔγειρε |
ἐγείρειν |
ἐγείρων, ουσα,ον |
|
Π |
ἤγειρον |
|||||
|
Μ |
ἐγερῶ |
- |
ἐγερεῖν |
ἐγερῶν, οῦσα,όν |
||
|
Α |
ἤγειρα |
ἐγείρω |
ἐγείραιμι |
ἔγειρον |
ἐγεῖραι |
ἐγείρας, ασα,αν |
|
Π |
ἐγήγερκα ἐγρήγορα |
ἐγηγέρκω ἐγηγερκώς ὦ ἐγρηγορώς ὦ |
ἐγηγέρκοιμι ἐγηγερκώς εἴην ἐγρηγορώς εἴην |
ἐγηγερκώςἴσθι ἐγρηγορώς ἴσθι |
ἐγηγερκέναι ἐγρηγόρθαι ἐγρήγορθαι |
ἐγηγερκώς, υῖα,ός ἐγρηγορώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐγηγέρκειν ἐγρηγόρειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἐγείρομαι |
ἐγείρωμαι |
ἐγειροίμην |
ἐγείρου |
ἐγείρεσθαι |
ἐγειρόμενος, η,ον |
|
Π |
ἠγειρόμην |
|||||
|
Μ |
ἐγεροῦμαι ἐγερθήσομαι |
ἐγερθησοίμην |
ἐγερθήσεσθαι ἐγερεῖσθαι |
ἐγερούμενος, η,ον ἐγερθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἠγέρθην ἠγρόμην |
ἐγερθῶ ἔγρωμαι |
ἐγερθείην ἐγροίμην |
ἐγέρθητι ἔγρου |
ἐγερθῆναι ἐγρέσθαι |
ἐγερθείς, εῖσα,έν ἐγρόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐγήγερμαι |
ἐγηγερμένος ὦ |
ἐγηγερμένος εἴην |
ἐγήγερσο |
ἐγηγέρθαι |
ἐγηγερμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐγηγέρμην |
4. Παράγωγα (εγείρω - αγείρω)
ἐγείρω
Ουσιαστικά
- έγερση → η αφύπνιση, αλλά και η ανέγερση κτιρίου
- εγρήγορση → η κατάσταση πλήρους ετοιμότητας
- εγερτήριο → το σήμα αφύπνισης (σάλπισμα)
- ανέγερση → η ανοικοδόμηση, το χτίσιμο
- διέγερση → η διέγερση των αισθήσεων/νεύρων
- διεγέρτης → αυτός που διεγείρει
Επίθετα
- εγερτικός → που προκαλεί έγερση
- διεγερτικός → που διεγείρει, που αφυπνίζει
- εγρήγορος (λόγιο) → αυτός που είναι ξύπνιος, σε ετοιμότητα
Ρήματα
- εγείρω → ξυπνώ, σηκώνω
- ανεγείρω → ανοικοδομώ, χτίζω
- διεγείρω → αφυπνίζω, ερεθίζω
- εξεγείρω → προκαλώ εξέγερση
- εξεγείρομαι → επαναστατώ
Σύνθετα
- εξέγερση → η επανάσταση, η ανταρσία
ἀγείρω
Ουσιαστικά
- αγορά → ο τόπος συγκέντρωσης / αγοραπωλησιών
- αγόρευση → η δημόσια ομιλία
- αγορητής → ο ομιλητής
- αγοραστής → αυτός που αγοράζει
- εξαγορά → η εξαγορά, η εξαπολύτρωση
- προσαγόρευση → η προσφώνηση
- απαγόρευση → η απαγόρευση πράξης
- κατηγορία → η δημόσια κατηγορία
- κατήγορος → αυτός που κατηγορεί
- κατηγορούμενος → αυτός που κατηγορείται
- κατηγόρημα → η αποδιδόμενη κατηγορία (και γραμματικός όρος)
- απολογία → η απάντηση στην κατηγορία
- απολογητής → αυτός που απολογείται
- συνήγορος → αυτός που μιλά μαζί/υπέρ κάποιου
- συνηγορία → η υπεράσπιση
- πανήγυρις → η πανηγυρική συγκέντρωση
- πανηγύρι → η λαϊκή γιορτή
- πανηγυριστής → αυτός που πανηγυρίζει
- συναγερμός → η συγκέντρωση δυνάμεων, η συναγωγή σε κατάσταση ετοιμότητας
- αγύρτης → ο αγύρτης, αυτός που μαζεύει πλήθος για να εξαπατήσει
- αγυρτία → η απάτη, η κομπογιαννιτιά
- ομήγυρη → η συγκέντρωση, το σύνολο των παρόντων
Επίθετα
- αγοραστικός → που αφορά την αγορά/αγοραστική δύναμη
- απαγορευτικός → που απαγορεύει ή είναι υπερβολικά ακριβός
- κατηγορηματικός → αποφασιστικός, σαφής
- συνηγορικός → που αφορά τη συνηγορία
- πανηγυρικός → εορταστικός, επίσημος
- αγυρτικός → απατηλός, κομπογιαννίτικος
Ρήματα
- αγορεύω → μιλώ δημόσια
- αγοράζω → προμηθεύομαι με χρήμα
- εξαγοράζω → αποκτώ με καταβολή τιμήματος / εξαγοράζω συνείδηση
- προσαγορεύω → προσφωνώ, αποκαλώ
- απαγορεύω → θέτω απαγόρευση
- κατηγορώ → αποδίδω κατηγορία
- απολογούμαι → υπερασπίζομαι τον εαυτό μου
- συνηγορώ → υπερασπίζομαι, τάσσομαι υπέρ
- πανηγυρίζω → γιορτάζω με πλήθος
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες:
- agora → πέρασε αυτούσια στις ευρωπαϊκές γλώσσες
- agoraphobia → ο φόβος των ανοιχτών/πολυσύχναστων χώρων
- gregarious (αγγλικά) → από το λατινικό grex (= κοπάδι, συγκέντρωση) — ίδια ρίζα
- aggregate
(αγγλικά) → συγκεντρώνω, αθροίζω
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.