ὀρύττω - ὀρύττομαι
1. Ερμηνεία
- ὀρύττω & ὀρύσσω - ὀρύττομαι & ὀρύσσομαι: ανασκάπτω # διορύσσω # εκσκάπτω # ανορύσσω # ξεσκάβω # σκάβω # εξορύσσω # εξάγω # τρυπώ
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ὀρύττω / ὀρύσσω |
ὀρύττω |
ὀρύττοιμι |
ὄρυττε |
ὀρύττειν |
ὀρύττων, ουσα,ον |
|
Π |
ὤρυττον / ὤρυσσον |
|||||
|
Μ |
ὀρύξω |
ὀρύξοιμι |
ὀρύξειν |
ὀρύξων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ὤρυξα ὤρυγον |
ὀρύξω ὀρύγω |
ὀρύξαιμι ὀρύγοιμι |
ὄρυξον ὄρυγε |
ὀρύξαι ὀρύγειν |
ὀρύξας, ασα,αν ὀρύγων, ουσα,ον |
|
Π |
ὀρώρυχα |
ὀρωρύχω ὀρωρυχώς ὦ |
ὀρωρύχοιμι ὀρωρυχώς εἴην |
ὀρωρυχώς ἴσθι |
ὀρωρυχέναι |
ὀρωρυχώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ὠρωρύχειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ὀρύττομαι/ ὀρύσσομαι |
ὀρύττωμαι |
ὀρυττοίμην |
ὀρύττου |
ὀρύττεσθαι |
ὀρυττόμενος, η,ον |
|
Π |
ὠρυττόμην/ ὠρυσσόμην |
|||||
|
Μ |
ὀρυχθήσομαι ὀρυγήσομαι |
ὀρυχθησοίμην ὀρυγησοίμην |
ὀρυχθήσεσθαι ὀρυγήσεσθαι |
ὀρυχθησόμενος, η,ον ὀρυγησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ὠρύχθην ὠρύγην ὠρυξάμην |
ὀρυχθῶ ὀρυγῶ ὀρύξωμαι |
ὀρυχθείην ὀρυγείην ὀρυξαίμην |
ὀρύχθητι ὀρύγητι ὄρυξαι |
ὀρυχθῆναι ὀρυγῆναι ὀρύξασθαι |
ὀρυχθείς, εῖσα,έν ὀρυγείς, εῖσα,έν ὀρυξάμενος, η,ον |
|
Π |
ὀρώρυγμαι ὠρώρυγμαι |
ὀρωρυγμένος ὦ ὠρωρυγμένος ὦ |
ὀρωρυγμένος εἴην ὠρωρυγμένος εἴην |
ὀρώρυξαι ὠρώρυξαι |
ὀρωρύχθαι ὠρωρύχθαι |
ὀρωρυγμένος, η,ον ὠρωρυγμένος,
η,ον |
|
Υ |
ὀρωρύγμην ὠρωρύγμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- όρυγμα - το βαθύ σκάμμα, το χαντάκι ή η τάφρος που ανοίγεται στο έδαφος
- όρυξη - η ενέργεια του σκάβω, το άνοιγμα μιας τρύπας ή σήραγγας (π.χ. όρυξη σήραγγας)
- ορυκτό - κάθε στερεό σώμα με συγκεκριμένη χημική σύσταση που εξάγεται από τη γη (μέσα από σκάψιμο)
- ορυχείο - ο υπόγειος ή επίγειος χώρος από όπου εξορύσσονται μέταλλα, γαιάνθρακες ή άλλα υλικά
- εξόρυξη - η διαδικασία εξαγωγής των ορυκτών ή του πετρελαίου από το υπέδαφος
- διώρυγα - (από το δίς + ὀρύσσω) το τεχνητό υδάτινο πέρασμα
- διώρυχο - το μικρό κανάλι ή αυλάκι
Επίθετα
- ορυκτός - αυτός που βγαίνει από τη γη με σκάψιμο (π.χ. ορυκτός πλούτος, ορυκτά καύσιμα)
- εξορίξιμος - αυτός που μπορεί να εξορυχθεί (τεχνικός όρος)
- υπόρυκτος - αυτός που έχει σκαφτεί από κάτω (αρχαιοπρεπές)
- ανορύξιμος - αυτός που μπορεί να ανασκαφτεί
Ρήματα
- ορύσσω (ή ορύττω) - σκάβω το έδαφος (χρησιμοποιείται σήμερα κυρίως σε λόγιες ή τεχνικές εκφράσεις)
- εξορύσσω - βγάζω υλικά από το υπέδαφος μέσα από συστηματικό σκάψιμο (π.χ. εξορύσσω χρυσό, μάρμαρο)
- διορύσσω - σκάβω από τη μια πλευρά ώς την άλλη, τρυπάω έναν τοίχο ή ένα βουνό (στην αρχαιότητα ο διορύκτης ήταν ο κλέφτης που άνοιγε τρύπα στον τοίχο του σπιτιού)
- ανορύσσω - σκάβω για να φέρω κάτι στην επιφάνεια (π.χ. ανορύσσω πηγάδι, αρχαιότητες)
- κατορύσσω - θάβω βαθιά μέσα στη γη, παραχώνω
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες:
- oryctology - η ορυκτολογία (παλαιότερος επιστημονικός όρος για τη μελέτη των ορυκτών και των απολιθωμάτων)
- oryctognosy - η ορυκτογνωσία (ο κλάδος της ορυκτολογίας που αφορά την αναγνώριση των ορυκτών)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.