Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

27 Μαΐου 2026

ορύττω - ορύττομαι

 

ὀρύττω - ὀρύττομαι






Διώρυγα της Κορίνθου


1. Ερμηνεία

  • ὀρύττω & ὀρύσσω - ὀρύττομαι & ὀρύσσομαι: ανασκάπτω # διορύσσω # εκσκάπτω # ανορύσσω # ξεσκάβω # σκάβω # εξορύσσω # εξάγω # τρυπώ

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ὀρύττω / ὀρύσσω

ὀρύττω

ὀρύττοιμι

ὄρυττε

ὀρύττειν

ὀρύττων, ουσα,ον

Π

ὤρυττον / ὤρυσσον

Μ

ὀρύξω

ὀρύξοιμι

ὀρύξειν

ὀρύξων, ουσα,ον

Α

ὤρυξα

ὤρυγον

ὀρύξω

ὀρύγω

ὀρύξαιμι

ὀρύγοιμι

ὄρυξον

ὄρυγε

ὀρύξαι

ὀρύγειν

ὀρύξας, ασα,αν

ὀρύγων, ουσα,ον

Π

ὀρώρυχα

ὀρωρύχω

ὀρωρυχώς ὦ

ὀρωρύχοιμι

ὀρωρυχώς εἴην

ὀρωρυχώς ἴσθι

ὀρωρυχέναι

ὀρωρυχώς, υῖα,ός

Υ

ὠρωρύχειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ὀρύττομαι/ ὀρύσσομαι

ὀρύττωμαι

ὀρυττοίμην

ὀρύττου

ὀρύττεσθαι

ὀρυττόμενος, η,ον

Π

ὠρυττόμην/

ὠρυσσόμην

Μ

ὀρυχθήσομαι

ὀρυγήσομαι

ὀρυχθησοίμην

ὀρυγησοίμην

ὀρυχθήσεσθαι

ὀρυγήσεσθαι

ὀρυχθησόμενος, η,ον

ὀρυγησόμενος, η,ον

Α

ὠρύχθην

ὠρύγην

ὠρυξάμην

ὀρυχθῶ

ὀρυγῶ

ὀρύξωμαι

ὀρυχθείην

ὀρυγείην

ὀρυξαίμην

ὀρύχθητι

ὀρύγητι

ὄρυξαι

ὀρυχθῆναι

ὀρυγῆναι

ὀρύξασθαι

ὀρυχθείς, εῖσα,έν ὀρυγείς, εῖσα,έν

ὀρυξάμενος, η,ον

Π

ὀρώρυγμαι

ὠρώρυγμαι

ὀρωρυγμένος ὦ

ὠρωρυγμένος ὦ

ὀρωρυγμένος εἴην

ὠρωρυγμένος εἴην

ὀρώρυξαι

ὠρώρυξαι

ὀρωρύχθαι

ὠρωρύχθαι

ὀρωρυγμένος, η,ον ὠρωρυγμένος, η,ον

Υ

ὀρωρύγμην

ὠρωρύγμην


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • όρυγμα - το βαθύ σκάμμα, το χαντάκι ή η τάφρος που ανοίγεται στο έδαφος
  • όρυξη - η ενέργεια του σκάβω, το άνοιγμα μιας τρύπας ή σήραγγας (π.χ. όρυξη σήραγγας)
  • ορυκτό - κάθε στερεό σώμα με συγκεκριμένη χημική σύσταση που εξάγεται από τη γη (μέσα από σκάψιμο)
  • ορυχείο - ο υπόγειος ή επίγειος χώρος από όπου εξορύσσονται μέταλλα, γαιάνθρακες ή άλλα υλικά
  • εξόρυξη - η διαδικασία εξαγωγής των ορυκτών ή του πετρελαίου από το υπέδαφος
  • διώρυγα - (από το δίς + ὀρύσσω) το τεχνητό υδάτινο πέρασμα
  • διώρυχο - το μικρό κανάλι ή αυλάκι

Επίθετα

  • ορυκτός - αυτός που βγαίνει από τη γη με σκάψιμο (π.χ. ορυκτός πλούτος, ορυκτά καύσιμα)
  • εξορίξιμος - αυτός που μπορεί να εξορυχθεί (τεχνικός όρος)
  • υπόρυκτος - αυτός που έχει σκαφτεί από κάτω (αρχαιοπρεπές)
  • ανορύξιμος - αυτός που μπορεί να ανασκαφτεί

Ρήματα

  • ορύσσω (ή ορύττω) - σκάβω το έδαφος (χρησιμοποιείται σήμερα κυρίως σε λόγιες ή τεχνικές εκφράσεις)
  • εξορύσσω - βγάζω υλικά από το υπέδαφος μέσα από συστηματικό σκάψιμο (π.χ. εξορύσσω χρυσό, μάρμαρο)
  • διορύσσω - σκάβω από τη μια πλευρά ώς την άλλη, τρυπάω έναν τοίχο ή ένα βουνό (στην αρχαιότητα ο διορύκτης ήταν ο κλέφτης που άνοιγε τρύπα στον τοίχο του σπιτιού)
  • ανορύσσω - σκάβω για να φέρω κάτι στην επιφάνεια (π.χ. ανορύσσω πηγάδι, αρχαιότητες)
  • κατορύσσω - θάβω βαθιά μέσα στη γη, παραχώνω

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες:

  • oryctology - η ορυκτολογία (παλαιότερος επιστημονικός όρος για τη μελέτη των ορυκτών και των απολιθωμάτων)
  • oryctognosy - η ορυκτογνωσία (ο κλάδος της ορυκτολογίας που αφορά την αναγνώριση των ορυκτών)

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.