Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

28 Μαΐου 2026

πήγνυμι /πηγνύω - πήγνυμαι

 

πήγνυμι / πηγνύω - πήγνυμαι











1. Ερμηνεία

  • πήγνυμι & πηγνύω: στερεώνω # μπήγω # καρφώνω # προσηλώνω # συναρμόζω # συνάπτω # συναρμολογώ # οικοδομώ # κατασκευάζω # πήζω # μεταβάλλω σε στερεό
  • πήγνυμαι: κατασκευάζω για τον εαυτό μου # μεταβάλλομαι σε στερεό # πήζω # παγώνω # στερεοποιούμαι # μουδιάζω # πιάνομαι (για αρθρώσεις ή μέλη του σώματος) # απολιθώνομαι # κόβω (για γάλα κλπ) # είμαι στέρεος

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤ.

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

πήγνυμι / πηγνύω

πηγνύω

πηγνύοιμι

πήγνυ

πηγνύναι

πηγνύς, ῦσα,ύν

Π

ἐπήγνυν / ἐπήγνυον

Μ

πήξω

πήξοιμι

πήξειν

πήξων, ουσα,ον

Α

ἔπηξα

πήξω

πήξαιμι

πῆξον

πῆξαι

πήξας, ασα,αν

Π

πέπηχα

πέπηγα

πεπήχω

πεπηχώς ὦ

πεπήγω

πεπηγώς ὦ

πεπήχοιμι

πεπηχώς εἴην

πεπήγοιμι

πεπηγώς εἴην

πεπηχώς ἴσθι

πεπηγώς ἴσθι

πεπηχέναι

πεπηγέναι

πεπηχώς, υῖα,ός

πεπηγώς, υῖα,ός

Υ

ἐπεπήχειν

ἐπεπήγειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

πήγνυμαι

πηγνύωμαι

πηγνυοίμην

πήγνυσο

πήγνυσθαι

πηγνύμενος, η,ον

Π

ἐπηγνύμην

Μ

πήξομαι

πηχθήσομαι

πηξοίμην

πηχθησοίμην

πήξεσθαι

πηχθήσεσθαι

πηξόμενος, η,ον

πηχθησόμενος, η,ον

Α

ἐπηξάμην

ἐπήχθην

πήξωμαι

πηχθῶ

πηξαίμην

πηχθείην

πῆξαι

πήχθητι

πήξασθαι

πηχθῆναι

πηξάμενος, η,ον

πηχθείς, εῖσα,έν

Π

πέπηγμαι

πεπηγμένος ὦ

πεπηγμένος εἴην

πέπηξο

πεπῆχθαι

πεπηγμένος, η,ον

Υ

ἐπεπήγμην


ΠΡΟΣΟΧΗ:

  • Το ρήμα κλίνεται στον ενεστώτα και παρατατικό ενεργητικής και μέσης φωνής κατά το δείκνυμι και δείκνυμαι (Β΄ συζυγία, συμφωνόληκτο).

4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • πήξη: Η μετατροπή ενός υγρού σε στερεό, το πάγωμα ή το θρόμβωμα (π.χ. πήξη του αίματος, πήξη του γάλακτος).
  • πηκτή: Το φαγητό που παρασκευάζεται από ζωμό κρέατος ο οποίος στερεοποιείται όταν κρυώσει (ζελέ).
  • πάγος: Το στερεοποιημένο νερό λόγω ψύχους (από τη ρίζα παγ- του ρήματος).
  • παγετός: Το έντονο ψύχος που προκαλεί το πάγωμα των νερών και της υγρασίας στην ατμόσφαιρα ή στο έδαφος.
  • παγετώνας: Μεγάλη και μόνιμη μάζα πάγου που κινείται αργά πάνω σε μια εδαφική επιφάνεια.
  • παγίδα: Το μέσο, το εργαλείο ή το τέχνασμα που χρησιμοποιείται για τη σύλληψη κάποιου, κάτι που στήνεται στέρεα για να εγκλωβίσει.
  • πάσσαλος: Το μυτερό ξύλο ή μέταλλο που μπαίνει στερεά μέσα στο έδαφος (από τον αρχαίο τύπο πάξαλος).
  • πηγή: Αν και σήμερα σημαίνει την αναβλύζουσα ροή νερού, ετυμολογικά συνδέεται με τη ρίζα του ρήματος μέσω της ιδέας του σημείου όπου το νερό ξεπηδά ορμητικά και στερεώνεται/σχηματίζεται η κοίτη.
  • συμπηκνότητα: Ο βαθμός στον οποίο ένα υλικό έχει γίνει πυκνό ή στερεό (σπάνιος όρος).

Επίθετα

  • πηκτός: Αυτός που έχει πήξει, ο πυκνός ή ο στερεός (αντίθετο του αραιός ή υγρός).
  • παγανός: Αυτός που ανήκει στον πάγο ή το ψύχος (σε κάποιες ιδιωματικές εκφράσεις).
  • συμπαγής: Αυτός που είναι πυκνός, στέρεος, χωρίς κενά στο εσωτερικό του (π.χ. συμπαγές μάρμαρο, συμπαγής μάζα).
  • ευπαγής: Αυτός που έχει καλή και στέρεη κατασκευή (λόγιο).
  • ασυμπαγής: Αυτός που δεν είναι συμπαγής, ο χαλαρός.
  • απαγής: Αυτός που δεν έχει πήξει, ο μαλακός ή ο αστήρικτος (λόγιο).
  • προσωποπαγής: Αυτός που είναι στερεά, μόνιμα και αποκλειστικά συνδεδεμένος με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο.

Ρήματα

  • πήγνυμι: Στερεοποιώ, κάνω κάτι υγρό να γίνει σκληρό, ή μπαζώνω, στερεώνω κάτι στο έδαφος (αρχαίος τύπος).
  • πηγνύω: Παράλληλος τύπος του πήγνυμι.
  • πήζω: Η νεότερη μορφή του ρήματος (π.χ. πήζω το γιαούρτι, έπηξε η σάλτσα, και μεταφορικά: έπηξα στη δουλειά).
  • πήγνομαι: Μετατρέπομαι σε στερεό, παγώνω ή σταθεροποιούμαι.
  • παγώνω: Μετατρέπομαι σε πάγο λόγω χαμηλής θερμοκρασίας (παράγωγο του ουσιαστικού πάγος).
  • διαπήγνυμι: Στερεώνω κάτι διαπερνώντας το, καρφώνω πέρα ως πέρα (λόγιο).
  • καταπήγνυμι: Μπήγω, καρφώνω στερεά κάτι στο έδαφος ή στερεοποιώ εντελώς.
  • συμπήγνυμι: Ενώνω διάφορα κομμάτια φτιάχνοντας μια στέρεη κατασκευή, ή κάνω ένα υγρό πολύ πυκνό (από εδώ προκύπτει το συμπυκνώνω, το οποίο επηρεάστηκε αργότερα στη γραφή).

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.