ἀπαγορεύω - ἀπαγορεύομαι
1. Ερμηνεία
ἀπαγορεύω - ἀπαγορεύομαι: απαγορεύω # δεν επιτρέπω # δεσμεύω # εμποδίζω
# αποτρέπω # κωλύω # εμποδίζω με προσταγή # παραιτούμαι # εγκαταλείπω # αποκάνω
# απαυδώ # κουράζομαι
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἀπαγορεύω |
ἀπαγορεύω |
ἀπαγορεύοιμι |
ἀπαγόρευε |
ἀπαγορεύειν |
ἀπαγορεύων... |
|
Π |
ἀπηγόρευον |
|||||
|
Μ |
ἀπαγορεύσω ἀπερῶ |
ἀπαγορεύσοιμι |
ἀπαγορεύσειν |
ἀπαγορεύσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἀπηγόρευσα ἀπεῖπον |
ἀπαγορεύσω ἀπείπω |
ἀπαγορεύσαιμι ἀπείποιμι |
ἀπαγόρευσον ἄπειπε |
ἀπαγορεῦσαι ἀπειπεῖν |
ἀπαγορεύσας... ἀπειπών,ουσα,ον |
|
Π |
ἀπηγόρευκα ἀπείρηκα |
ἀπηγορεύκω ἀπειρηκώς ὦ |
ἀπηγορεύκοιμι ἀπειρηκώς εἴην |
ἀπηγορευκέναι ἀπειρηκέναι |
ἀπηγορευκώς... ἀπειρηκώς,υῖα,ός |
|
|
Υ |
ἀπειρήκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἀπαγορεύομαι |
ἀπαγορεύωμαι |
ἀπαγορευοίμην |
ἀπαγορεύου |
ἀπαγορεύ-εσθαι |
ἀπαγορευόμενος,
η,ον |
|
Π |
ἀπηγορευόμην |
|||||
|
Μ |
ἀπαγορεύσομαι ἀπορρηθήσομαι |
ἀπαγορευσοίμην ἀπορρηθησοίμην |
- - |
ἀπαγορευσόμενος.. ἀπορρηθησόμενος.. |
||
|
Α |
ἀπηγορεύθην ἀπερρήθην |
ἀπαγορευθώ ἀπορρηθῶ |
ἀπαγορευθείην ἀπορρηθείην |
ἀπαγορεύθητι ἀπορρήθητι |
- - |
ἀπαγορευθείς ἀπορρηθείς,εῖσα,έν |
|
Π |
ἀπείρημαι |
ἀπειρημένος ὦ |
ἀπειρημένος εἴην |
ἀπείρησο |
- |
ἀπειρημένος,η,ον |
|
Υ |
ἀπειρήμην |
4. Παράγωγα
ἀπαγορεύω < ἀπό + ἀγορεύω
Ουσιαστικά
- απαγόρευση → η πράξη με την οποία καθίσταται κάτι παράνομο ή μη επιτρεπτό
- απαγορευτικό → το έγγραφο ή η εντολή που εμποδίζει μια ενέργεια (π.χ. απαγορευτικό απόπλου για τα πλοία λόγω κακοκαιρίας)
- αγορά → ο χώρος συγκέντρωσης, εμπορίου ή ομιλίας (η αρχική ρίζα)
- αγόρευση → η δημόσια ομιλία, η επίσημη τοποθέτηση (κυρίως στα δικαστήρια ή στη Βουλή)
- κατηγορία → η απόδοση ευθύνης ή σφάλματος, αλλά και η ταξινόμηση σε ομάδα
- κατηγορούμενος → αυτός στον οποίο αποδίδεται μια κατηγορία
- κατηγόρημα → (στη γραμματική/λογική) αυτό που δηλώνει τι είναι ή τι κάνει το υποκείμενο
- κατηγορητήριο → το επίσημο έγγραφο που περιλαμβάνει τις κατηγορίες
- συνήγορος → ο δικηγόρος, αυτός που μιλάει υπέρ κάποιου
- συνηγορία → η υποστήριξη των απόψεων ή των δικαιωμάτων κάποιου
- παρηγοριά / παρηγόρηση → η ανακούφιση του πόνου ή της θλίψης μέσω του λόγου
- προαγόρευση → η πρόρρηση, η πρόβλεψη για το μέλλον
- προσφώνηση → ο λόγος που απευθύνεται σε κάποιον ως χαιρετισμός ή τιμή
Επίθετα
- απαγορευμένος → αυτός που δεν επιτρέπεται, ο παράνομος ή έκνομος
- απαγορευτικός → αυτός που επιβάλλει απαγόρευση, που εμποδίζει
- ανεπίτρεπτος / απαράδεκτος → (νοηματικά συγγενή) αυτός που δεν μπορεί να γίνει δεκτός
- κατηγορηματικός → ο σαφής, ο απόλυτος, αυτός που δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας
- ακατηγόρητος → αυτός που δεν έχει δώσει δικαίωμα για κατηγορία, ο άμεμπτος
- παρήγορος → αυτός που φέρνει ελπίδα, που γλυκαίνει τη θλίψη
- απαρηγόρητος → αυτός που είναι τόσο θλιμμένος που δεν δέχεται παρηγοριά
Ρήματα
- απαγορεύω / απαγορεύομαι → δεν επιτρέπω, καθιστώ κάτι παράνομο
- αγορεύω → βγάζω λόγο, μιλώ δημόσια και επίσημα
- κατηγορώ / κατηγορούμαι → αποδίδω φταίξιμο σε κάποιον, τον καταγγέλλω
- συνηγορώ → μιλώ υπέρ κάποιου, υποστηρίζω μια άποψη
- παρηγορώ / παρηγοριέμαι → απαλύνω τη θλίψη κάποιου με λόγια ή πράξεις
- προαγορεύω → προλέγω, ανακοινώνω κάτι εκ των προτέρων
- απαυδώ (απηύδησα) → εξαντλούμαι, φτάνω στα όριά μου (η παλαιότερη σημασία του απαγορεύω)
Στις ευρωπαϊκές γλώσσες
- category (αγγλικά) / catégorie (γαλλικά) → η κατηγορία (από το αρχαίο κατηγορία, που σήμαινε αρχικά ισχυρισμό/καταλογισμό και μετά πήρε τη φιλοσοφική σημασία από τον Αριστοτέλη)
- categorical (αγγλικά) → ο κατηγορηματικός, ο απόλυτος (π.χ. categorical denial = κατηγορηματική άρνηση)
- panegyric (αγγλικά) → ο πανηγυρικός (λόγος), από το πᾶς + ἀγορά (λόγος που βγαίνει μπροστά σε όλο τον λαό)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.