Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

21 Μαΐου 2026

αξιώ - αξιούμαι

 

ἀξιόω-ῶ - ἀξιοῦμαι








1. Ερμηνεία

ἀξιόω-ῶ - ἀξιόομαι –οῦμαι:  ηγούμαι # θεωρώ άξιο κάποιον # κρίνω άξιο # νομίζω πρέπον # θεωρώ δίκαιο # αξιώνω # απαιτώ # διεκδικώ # ζητώ # εκτιμώ (τιμή) # αξιολογώ # τιμολογώ # αποτιμώ # σταθμίζω # στιμάρω # παραδέχομαι # ισχυρίζομαι # διατείνομαι

2. Σύνταξη

  • Με αιτιατική και γενική
  • Με αιτιατική
  • Με αιτιατική και τελικό απαρέμφατο
  • Με τελικό απαρέμφατο

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ἀξιῶ

ἀξιῶ

ἀξιοῖμι

ἀξίου

ἀξιοῦν

ἀξιῶν,οῦσα,οῦν

Π

ἠξίουν

Μ

ἀξιώσω

ἀξιώσοιμι

ἀξιώσειν

ἀξιώσων,ουσα,ον

Α

ἠξίωσα

ἀξιώσω

ἀξιώσαιμι

ἀξίωσον

ἀξιῶσαι

ἀκιώσας,ασα,αν

Π

ἠξίωκα

ἠξιωκώς ὦ

ἠξιωκώς εἴην

ἠξιωκώς ἴσθι

ἠξιωκέναι

ἠξιωκώς,υῖα,ός

Υ

ἠξιώκειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ἀξιοῦμαι

ἀξιῶμαι

ἀξιοίμην

ἀξιοῦ

ἀξιοῦσθαι

ἀξιούμενος,η,ον

Π

ἠξιούμην

Μ

ἀξιώσομαι

ἀξιωθήσομαι

ἀξιωσοίμην

ἀξιωθησοίμην

ἀξιώσεσθαι

ἀξιωθήσεσθαι

ἀξιωσόμενος,η,ον

ἀξιωθησόμενος,η,ον

Α

ἠξιωσάμην

ἠξιώθην

ἀξιώσωμαι

ἀξιωθῶ

ἀξιωσαίμην

ἀξιωθείην

ἀξίωσαι

ἀξιώθητι

ἀξιώσασθαι

ἀξιωθῆναι

ἀξιωσάμενος,η,ον

ἀξιωθείς,εῖσα,έν

Π

ἠξίωμαι

ἠξιωμένος ὦ

ἠξιωμένος εἴην

ἠξίωσο

ἠξιῶσθαι

ἠξιωμένος,η,ον

Υ

ἠξιώμην


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • αξία → η υλική, ηθική ή πνευματική σπουδαιότητα κάποιου ή κάποιου πράγματος
  • αξίωση → η απαίτηση, η διεκδίκηση δικαιώματος
  • αξίωμα → η επίσημη θέση/υπεύθυνος ρόλος, αλλά και (στη λογική/μαθηματικά) μια θεμελιώδης αλήθεια που δεν χρειάζεται απόδειξη
  • αξιωματικός → αυτός που κατέχει βαθμό/αξίωμα (κυρίως στο στρατό ή στα σώματα ασφαλείας)
  • αξιολόγηση → η διαδικασία εκτίμησης της αξίας ή της ποιότητας
  • αξιοπιστία → η ιδιότητα του να είναι κανείς έμπιστος και φερέγγυος
  • αξιοπρέπεια → ο αυτοσεβασμός, η συμπεριφορά που ταιριάζει σε έναν άνθρωπο με αρχές
  • αξιοποίηση → η εκμετάλλευση κάποιου πράγματος με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ώστε να αποδώσει
  • απαξίωση → η μείωση της αξίας, η περιφρόνηση
  • καταξίωση → η γενική αναγνώριση της αξίας ή της προσφοράς κάποιου
  • επαναξιολόγηση → η εκ νέου εκτίμηση της αξίας
  • υπεραξία → η επιπλέον αξία που αποκτά ένα προϊόν (κεντρικός όρος στην οικονομία)

Επίθετα

  • άξιος → ο ικανός, αυτός που αξίζει (η ρίζα όλων)
  • αξιόλογος → αυτός που είναι άξιος λόγου, ο σημαντικός
  • αξιόπιστος → αυτός που του έχεις εμπιστοσύνη, ο έγκυρος
  • αξιοπρεπής → αυτός που εμπνέει σεβασμό, ο στητός και σωστός
  • αξιοσημείωτος → αυτός που αξίζει να τον προσέξεις ή να τον σημειώσεις
  • αξιοσέβαστος → αυτός που δικαιούται τον σεβασμό μας
  • αξιέπαινος → αυτός που του αξίζει έπαινος
  • αξιοκατάκριτος / αξιομεμψιμος → αυτός που του αξίζει κατηγορία ή επίπληξη
  • αξιοθρήνητος / αξιολύπητος → αυτός που προκαλεί λύπη ή οικτιρμό
  • αξιοζήλευτος → αυτός που όλοι θα ήθελαν να έχουν ή να του μοιάσουν
  • αξιοθέατος → αυτός που αξίζει να τον δεις (π.χ. μνημεία, αξιοθέατα)
  • αξιωματικός → (ως επίθετο) αυτός που εκφέρεται ως απόλυτη, δογματική αλήθεια (π.χ. αξιωματική προσέγγιση)
  • απαξιωτικός → αυτός που δείχνει περιφρόνηση, που μειώνει τον άλλον
  • καταξιωμένος → αυτός που έχει κερδίσει την αναγνώριση όλων
  • αναξιοπαθών → αυτός που υποφέρει χωρίς να του αξίζει, ο δυστυχής
  • ανάξιος → ο ανίκανος, αυτός που δεν του πρέπει μια τιμή

Ρήματα

  • αξιώνω / αξιώ → απαιτώ, διεκδικώ
  • αξιώνομαι → καταφέρνω να αποκτήσω κάτι καλό, κερδίζω μια τιμή ή μια ευτυχία μετά από κόπο
  • αξιολογώ → κρίνω και βαθμολογώ την αξία κάποιου
  • αξιοποιώ → κάνω κάτι χρήσιμο και αποδοτικό
  • απαξιώνω → μειώνω την αξία κάποιου, τον περιφρονώ
  • καταξιώνω / καταξιώνομαι → καθιερώνω κάποιον στη συνείδηση του κόσμου ως σπουδαίο
  • συναξιολογώ → εξετάζω κάτι μαζί με άλλα στοιχεία για να βγάλω συμπέρασμα

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες

  • axiom (αγγλικά) / axiome (γαλλικά) → το αξίωμα (στα μαθηματικά, τη φιλοσοφία και τη λογική)
  • axiomatic (αγγλικά) → ο αξιωματικός, ο αδιαμφισβήτητος
  • axiology (αγγλικά) → η αξιολογία (ο φιλοσοφικός κλάδος που μελετά τις αξίες)

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.