βάλλω - βάλλομαι
1. Ερμηνεία
βάλλω: βάζω # ρίπτω # ρίχνω # πετώ # εκτινάζω #
βάλλω # εκσφενδονίζω # εκτοξεύω # εξακοντίζω # χτυπώ # καταβάλλω # καταστρέφω #
εξουθενώνω # ακτινοβολώ # ραντίζω # αφήνω να πέσει # εμβάλλω # θέτω # επιθέτω #
τοποθετώ # περιβάλλω # πέφτω # γκρεμίζομαι # χύνομαι # βάζω στο μυαλό μου #
πιστεύω # συλλογίζομαι
βάλλομαι:
περιβάλλομαι # ντύνομαι # βάζω # βάλλω # εμβάλλω # ιδρύω # θεμελιώνω #
αποφασίζω # συλλογίζομαι # παρασκευάζω # ρίχνω επάνω μου # καταβάλλω # καταθέτω
# βάζω κάτω # τοποθετώ κάτω # ρίχνω κάτω, ρήμα μέσο
πλήττομαι #
χτυπιέμαι # εκτοξεύομαι, ρήμα παθητικό
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
βάλλω |
βάλλω |
βάλλοιμι |
βάλλε |
βάλλειν |
βάλλων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔβαλλον |
|||||
|
Μ |
βαλῶ |
- |
βαλεῖν |
βαλῶν, οῦσα,οῦν |
||
|
Α |
ἔβαλον |
βάλω |
βάλοιμι |
βάλε |
βαλεῖν |
βαλών, οῦσα,όν |
|
Π |
βέβληκα |
βεβλήκω βεβληκώς ὦ |
βεβλήκοιμι βεβληκώς εἴην |
βεβληκώς ἴσθι |
βεβληκέναι |
βεβληκώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐβεβλήκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
βάλλομαι |
βάλλωμαι |
βαλλοίμην |
βάλλου |
βάλλεσθαι |
βαλλόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐβαλλόμην |
|||||
|
Μ |
βαλοῦμαι βληθήσομαι |
βληθησοίμην |
βαλεῖσθαι βληθήσεσθαι |
βαλούμενος, η,ον βληθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐβαλόμην ἐβλήθην |
βαλῶμαι βληθῶ |
βαλοίμην βληθείην |
βαλοῦ βλήθητι |
βαλέσθαι βληθῆναι |
βαλόμενος, η,ον βληθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
βέβλημαι |
βεβλημένος ὦ |
βεβλημένος εἴην |
βέβλησο |
βεβλῆσθαι |
βεβλημένος, η,ον |
|
Υ |
ἐβεβλήμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- βολή → η ρίψη, ο πυροβολισμός, αλλά και η άνεση (π.χ. «έχασα τη βολή μου»)
- βόλι → το βλήμα, η σφαίρα (κυρίως για παλιά όπλα ή το παραδοσιακό αγώνισμα)
- βολίδα → το βλήμα που κινείται με μεγάλη ταχύτητα, αλλά και το όργανο μέτρησης του βάθους της θάλασσας
- βέλος → το αιχμηρό βλήμα που ρίχνεται με το τόξο
- εμβέλεια → η μέγιστη απόσταση που μπορεί να φτάσει ένα βέλος ή ένα βλήμα (εν + βέλος), και μεταφορικά η ακτίνα δράσης ή επιρροής
- βελόνι / βελόνα → το μικρό, αιχμηρό εργαλείο ραψίματος (από το βέλος, λόγω του αιχμηρού σχήματος)
- βλήμα → το αντικείμενο που εκτοξεύεται από ένα όπλο
- αποβολή → η εκδίωξη (π.χ. από το σχολείο), ο τερματισμός μιας κύησης ή η απομάκρυνση στοιχείων
- απόβλητα → τα άχρηστα ή επικίνδυνα υπολείμματα μιας παραγωγικής διαδικασίας
- καταβολή → η πληρωμή μιας δόσης ή ενός ποσού, αλλά και η ρίζα/αρχή (π.χ. «από καταβολής κόσμου»)
- μεταβολή → η αλλαγή, η τροποποίηση
- εμβολή → η βίαιη πρόσκρουση (π.χ. πλοίων) ή η εισαγωγή ξένου στοιχείου
- έμβολο → το εξάρτημα μηχανής που κινείται παλινδρομικά (το πιστόνι)
- εμβόλιο → το σκεύασμα που εισάγεται στον οργανισμό για την παραγωγή αντισωμάτων
- έμβλημα → το διακριτικό σήμα, το σύμβολο μιας ομάδας ή κράτους
- διαβολή → η συκοφαντία, η κακολογία με σκοπό να χωριστούν δύο άνθρωποι
- διάβολος → αυτός που διαβάλλει, ο συκοφάντης, το κακό πνεύμα
- παραβολή → η σύντομη ιστορία με διδακτικό/μεταφορικό νόημα, αλλά και η γεωμετρική καμπύλη
- παράβολο → το χρηματικό ποσό που πληρώνεται στο δημόσιο για μια νομική ή διοικητική διαδικασία
- περιβολή → το ντύσιμο, η ενδυμασία
- περίβλημα → το εξωτερικό κάλυμμα που προστατεύει κάτι
- περίβολος → ο τοίχος ή ο ανοιχτός χώρος γύρω από ένα κτίριο (π.χ. ο περίβολος της εκκλησίας)
- περιβόλι → ο κήπος με τα δέντρα (αρχικά σήμαινε τον περιφραγμένο χώρο)
- περιβάλλον → οτιδήποτε μας περιβάλλει (φυσικό, κοινωνικό κ.λπ.)
- αναβολή → η μετάθεση μιας ενέργειας για αργότερα
- αναβολέας → το μεταλλικό στήριγμα για το πόδι του ιππέα στη σέλα (βοηθάει να «αναβληθεί» / να σηκωθεί πάνω στο άλογο)
- προβολή → η εμφάνιση μιας εικόνας σε οθόνη, η ανάδειξη ή η κοινωνική επίδειξη
- προβολέας → η ισχυρή φωτιστική συσκευή
- πρόβλημα → το εμπόδιο, το ζήτημα που ζητά λύση (αρχικά: «αυτό που ρίχνεται μπροστά μας» ως εμπόδιο)
- υποβολή → η κρυφή ή διακριτική εισήγηση μιας ιδέας, η κατάθεση εγγράφου, ή η ψυχολογική επίδραση
- υποβολέας → αυτός που θυμίζει κρυφά τα λόγια στους ηθοποιούς στο θέατρο
Επίθετα
- βαλλιστικός, -ή, -ό → αυτός που σχετίζεται με τη ρίψη βλημάτων (π.χ. βαλλιστικός πύραυλος)
- βλητικός, -ή, -ό → αυτός που αφορά τη συμπεριφορά των βλημάτων (π.χ. επιστήμη της βλητικής)
- απόβλητος, -η, -ο → αυτός που έχει διωχθεί ή αποκλειστεί από μια κοινότητα
- καταβεβλημένος, -η, -ο → ο εξαντλημένος, ο κουρασμένος (από το καταβάλλω = νικώ, ρίχνω κάτω)
- μεταβλητός, -ή, -ό → αυτός που αλλάζει
- αμετάβλητος, -η, -ο → αυτός που μένει ίδιος, ο σταθερός
- ευμετάβλητος, -η, -ο → αυτός που αλλάζει πολύ εύκολα (για καταστάσεις, π.χ. ευμετάβλητος καιρός)
- ευμετάβολος, -η, -ο → αυτός που αλλάζει εύκολα γνώμη ή διάθεση (για χαρακτήρες)
- εμβόλιμος, -η, -ο → αυτός που μπαίνει ανάμεσα σε άλλα πράγματα, ο σφήνα (π.χ. εμβόλιμη μέρα)
- διαβλητός, -ή, -ό → αυτός που είναι ευάλωτος σε κατηγορίες, ο μη αδιάβλητος (π.χ. διαβλητός διαγωνισμός)
- παραβολικός, -ή, -ό → αυτός που έχει σχήμα παραβολής (π.χ. παραβολική κεραία)
- περιβαλλοντικός, -ή, -ό → αυτός που σχετίζεται με το περιβάλλον
- αναβλητικός, -ή, -ό → αυτός που συνηθίζει να αφήνει τα πράγματα για αργότερα
- προβολικός, -ή, -ό → αυτός που χρησιμεύει για προβολή (π.χ. προβολικό σύστημα)
- προβληματικός, -ή, -ό → αυτός που παρουσιάζει προβλήματα ή δυσκολίες
- υποβλητικός, -ή, -ό → αυτός που μαγνητίζει, που δημιουργεί έντονη ατμόσφαιρα ή επηρεάζει τη σκέψη
- υποβολιμαίος, -α, -ο → αυτός που έχει υποκινηθεί κρυφά από άλλον, ο δόλιος (π.χ. υποβολιμαία σχόλια)
Ρήματα
- βάλλω → ρίχνω, πυροβολώ, αλλά και επιτίθεμαι φραστικά (π.χ. «βάλλει κατά του υπουργού»)
- βάλλομαι → δέχομαι επίθεση, κατηγορίες ή πυρά
- βολιδοσκοπώ → εξετάζω προσεκτικά και κρυφά τις προθέσεις κάποιου (βολίδα [το όργανο βυθομέτρησης] + σκοπώ)
- αποβάλλω → διώχνω, απομακρυνω
- καταβάλλω → καταθέτω χρήματα, κουράζω κάποιον (ή νικώ), ή κάνω προσπάθεια (καταβάλλω προσπάθεια)
- μεταβάλλω → αλλάζω τη μορφή ή την κατάσταση κάποιου πράγματος
- εμβάλλω → βάζω μέσα, προκαλώ (π.χ. «μου εμβάλλει υποψίες»)
- διαβάλλω → συκοφαντώ, δυσφημώ κάποιον κρυφά
- παραβάλλω → συγκρίνω δύο πράγματα μεταξύ τους (τα «ρίχνω» το ένα δίπλα στο άλλο)
- περιβάλλω → περικλείω, ντύνω ή προστατεύω
- αναβάλλω → μεταθέτω κάτι για το μέλλον
- προβάλλω → εμφανίζω, ισχυρίζομαι, ή ξεπροβάλλω (βγαίνω μπροστά)
- υποβάλλω → καταθέτω επίσημα (υποβάλλω αίτηση), αναγκάζω κάποιον να υποστεί κάτι (υποβάλλω σε βασανιστήρια) ή προτείνω κρυφά
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.