Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

22 Μαΐου 2026

είμι - έρχομαι

 

εἴμι / ἔρχομαι














1. Ερμηνεία

  • ἔρχομαι: βαδίζω # ταξιδεύω # οδεύω # περπατώ # έρχομαι # πάω # φτάνω # πιάνω κουβέντα # μεταχειρίζομαι # πρόκειται να # διέρχομαι # προφτάνω # έρχομαι αμέσως στο προκείμενο # αναχωρώ
  • εἶμι: πορεύομαι # περπατώ # πηγαίνω # πάω # έρχομαι # προχωρώ

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ἔρχομαι

ἴω

ἰοίην

ἴοιμι

ἴθι

ἰέναι

ἰών, οῦσα,όν

Π

ᾖα και ᾔειν

Μ

εἶμι

ἰοίην

ἴοιμι

ἰέναι

ἰών, οῦσα,όν

Α

ἦλθον

ἔλθω

ἔλθοιμι

ἐλθέ

ἐλθεῖν

ἐλθών, οῦσα,όν

Π

ἐλήλυθα

ἐληλύθω

ἐληλυθώς ὦ

ἐληλύθοιμι

ἐληλυθώς εἴην

ἐληλυθώς ἴσθι

ἐληλυθέναι

ἐληλυθώς, υῖα,ός

Υ

ἐληλύθειν


ΠΡΟΣΟΧΗ:

  • Το ρήμα ἔρχομαι κλίνεται μόνο στην οριστική του ενεστώτα, τις υπόλοιπες εγκλίσεις τις δανείζεται από το ρήμα εἶμι.
  • Το ρήμα εἶμι έχει σημασία ενεστώτα και μέλλοντα
  •  Η προστακτική αορίστου του αορίστου β΄ τονίζεται στο β΄ ενικό πρόσωπο στην λήγουσα κατ’ εξαίρεση στα ρήματα:
    • λαμβάνω: λαβέ
    • ἔρχομαι: ἐλθέ
    • λέγω: εἰπέ
    • μανθάνω: μαθέ & μάθε
    • εὑρίσκω: εὑρέ


4. Παράγωγα

1. Η οικογένεια του ρήματος ΕΙΜΙ (Ρίζα: ι-)

Οι λέξεις αυτής της οικογένειας δηλώνουν την κίνηση, το πέρασμα, την κατεύθυνση, αλλά και αυτόν που «μπαίνει μέσα» με θράσος.

Ουσιαστικά

  • εισιτήριο → το έγγραφο που σου επιτρέπει να μπεις κάπου (εἴς + ἰέναι [απαρέμφατο του εἶμι])
  • εξιτήριο → το έγγραφο που σου επιτρέπει να βγεις (π.χ. από το νοσοκομείο) (ἐξ + ἰέναι)
  • ισθμός → η στενή λωρίδα γης που συνδέει δύο στεριές (αρχική σημασία: «το πέρασμα», από το θέμα ι- με την κατάληξη -θμός)
  • Ίσθμια → τα αρχαία πανελλήνια αθλητικά γεγονότα που τελούνταν στον Ισθμό της Κορίνθου
  • οι ανιόντες → οι πρόγονοι, αυτοί που πάνε προς τα πάνω στο γενεαλογικό δέντρο (μετοχή ἀνιών του ρήματος ἄνειμι)
  • οι κατιόντες → οι απόγονοι, αυτοί που πάνε προς τα κάτω στο γενεαλογικό δέντρο (μετοχή κατιών του ρήματος κάτειμι)

Επίθετα / Ουσιαστικοποιημένα

  • ιταμός → ο θρασύς, ο προκλητικός (αρχικά σήμαινε «αυτός που ορμάει μπροστά, που πάει με φόρα», από το θέμα ι-)
  • προσιτός → αυτός στον οποίο μπορείς να πας κοντά, ο εύκολος στην προσέγγιση (πρός + ἰτός [ρηματικό επίθετο του εἶμι])
  • δυσπρόσιτος → αυτός που προσεγγίζεται δύσκολα
  • εξίτηλος → αυτός που ξεθωριάζει, που «φεύγει» με τον χρόνο (ἐξ + ἰτεος)
  • ανεξίτηλος → αυτός που δεν σβήνει, που δεν φεύγει (π.χ. ανεξίτηλος μαρκαδόρος)
  • η ανιούσα → η ανοδική πορεία, η γραμμή που πάει προς τα πάνω
  • η κατιούσα → η πτωτική πορεία, ο κατήφορος

 

2. Η οικογένεια του ρήματος ΕΡΧΟΜΑΙ (Ρίζα: ἐρχ- / ἐλευθ- / ἐλθ-)

Οι λέξεις αυτής της οικογένειας βασίζονται κυρίως στο θέμα του αορίστου (ἦλθον) και της μετοχής (ἐληλυθώς), δηλώνοντας την άφιξη, τη συγκέντρωση ή την καταγωγή.

Ουσιαστικά

  • έλευση → ο ερχομός, η άφιξη κάποιου (από το θέμα ἐλευθ-)
  • Ελευσίνα → η αρχαία ιερή πόλη της Αττικής (ονομάστηκε έτσι επειδή εκεί «έφτασε» / κατέφυγε η θεά Δήμητρα ψάχνοντας την Περσεφόνη)
  • Ελευσίνιος → ο κάτοικος ή αυτός που σχετίζεται με την Ελευσίνα (π.χ. Ελευσίνια Μυστήρια)
  • παρέλευση → το πέρασμα (κυρίως του χρόνου, π.χ. «με την παρέλευση του χρόνου»)
  • προσέλευση → η προσέρχιση των ανθρώπων σε έναν χώρο (π.χ. η προσέλευση των ψηφοφόρων)
  • συνέλευση → η συγκέντρωση ανθρώπων που «έρχονται μαζί» για να αποφασίσουν (π.ε. γενική συνέλευση)
  • διέλευση → το πέρασμα μέσα από έναν χώρο
  • επέλευση → είναι το γεγονός ότι κάτι έρχεται και ξεσπά, π.χ. η επέλευση του χειμώνα
  • προσηλυτισμός → η προσπάθεια να παρασύρεις κάποιον στη δική σου θρησκεία ή ιδεολογία (από το προσήλυτος)
  • έπηλυς → ο ξένος, αυτός που ήρθε απέξω και εγκαταστάθηκε σε έναν τόπο (ἐπί + ἤλυθον)

Ρήματα

  • έρχομαι → κινούμαι προς έναν τόπο, φτάνω
  • επέρχομαι → πλησιάζω με απειλητικό τρόπο, ξεσπώ (για φαινόμενα ή γεγονότα)
  • παρέρχομαι → περνώ δίπλα από κάτι, προσπερνώ (για τον χρόνο: χάνομαι, σβήνω)
  • προσέρχομαι → πηγαίνω προς ένα σημείο, εμφανίζομαι κάπου
  • συνέρχομαι → έρχομαι στα συγκαλά μου, συνέρχομαι από λιποθυμία (αρχικά: συγκεντρώνομαι μαζί με άλλους)
  • διέρχομαι → περνώ μέσα από έναν χώρο ή μια φάση (π.χ. «διέρχομαι κρίση»)
  • προσηλυτίζω → κάνω κάποιον «προσήλυτο» (δηλαδή κάποιον που προσ-ήλθε στη δική μου πίστη)

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.