εἴργω - εἴργομαι
1. Ερμηνεία
- εἴργω - εἴργομαι: φράζω # φράσσω # αποκλείω # περικλείω # κλείνω # αποκλείω # απομακρύνω # εμποδίζω # απαγορεύω
2. Σύνταξη
- Με αιτιατική και γενική
- Με αιτιατική και απαρέμφατο με άρνηση μή
3. Κλίση ρημάτων
Οι διάφοροι τύποι του ρήματος εμφανίζονται είτε με ψιλή είτε με δασεία (εἴργω / εἵργω > πρβλ. καθείργω, κάθειρξη).
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
εἴργω |
εἴργω |
εἴργοιμι |
εἶργε |
εἴργειν |
εἴργων, ουσα,ον |
|
Π |
εἶργον |
|||||
|
Μ |
εἴρξω |
εἴρξοιμι |
εἴρξειν |
εἴρξων, ουσα,ον |
||
|
Α |
εἶρξα |
εἴρξω |
εἴρξαιμι |
εἶρξον |
εἶρξαι |
εἴρξας, ασα,αν |
|
Π |
εἴρξας ἔχω |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Υ |
εἴρξας εἶχον |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
εἴργομαι |
εἴργωμαι |
εἰργοίμην |
εἴργου |
εἴργεσθαι |
εἰργόμενος, η,ον |
|
Π |
εἰργόμην |
|||||
|
Μ |
εἴρξομαι |
εἰρξοίμην |
εἴρξεσθαι |
εἰρξόμενος, η,ον |
||
|
Α |
εἴρχθην |
εἰρχθῶ |
εἰρχθείην |
εἴρχθητι |
εἰρχθῆναι |
εἰρχθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
εἶργμαι |
εἰργμένος ὦ |
εἰργμένος εἴην |
εἰργμένος ἴσθι |
εἶρχθαι |
εἰργμένος, η,ον |
|
Υ |
εἴργμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- είρξη (αρχαίο/λόγιο) → η φυλάκιση, ο εγκλεισμός
- ειρκτή → η φυλακή — λόγιος/αρχαϊκός τύπος που επιβιώνει σε νομικά κείμενα
- περιορισμός → (συγγενής έννοια — όχι από εδώ)
- κάθειρξη → η αυστηρή φυλάκιση — κυριολεκτικά «κατά + είρξη» = πλήρης, ολοκληρωτικός εγκλεισμός. Σήμερα αποκλειστικά νομικός όρος: «ισόβια κάθειρξη», «κάθειρξη δέκα ετών»
- ειργμός → ο εγκλεισμός, η φυλάκιση — λόγιο/νομικό, συνώνυμο της ειρκτής
Επίθετα
- είρκτος (αρχαίο) → αυτός που έχει εγκλειστεί
Ρήματα
- είργω → αποκλείω, εμποδίζω, φυλακίζω (αρχαίο)
- είργομαι → αποκλείομαι, εμποδίζομαι
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.