Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

28 Μαΐου 2026

πειρώ - πειρώμαι

 

πειράω-ῶ - πειράομαι-ῶμαι










1. Ερμηνεία

  • πειράω-ῶ: δοκιμάζω # αποπειρώμαι # επιχειρώ (με σύνδεση του ως) # δοκιμάζω κάποιον # εφορμώ εναντίον τινός # προσβάλλω # κάνω προσπάθεια αποπλάνησης
  • πειράομαι-ῶμαι: δοκιμάζω # δοκιμάζομαι # προσπαθώ να κάνω κάτι # αποπειρώμαι # επιχειρώ # αγωνίζομαι # βάζω τα δυνατά μου # ενεργώ με ζήλο # καταβάλλω κόπους # ελέγχω # εξετάζω # διαγωνίζομαι # προσπαθώ να κυριεύσω # επιτίθεμαι

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

πειρῶ

πειρῶ

πειρῴην / πειρῷμι

πείρα

πειρᾶν

πειρῶν, ῶσα,ῶν

Π

ἐπείρων

Μ

πειράσω

πειράσοιμι

πειράσειν

πειράσων, ουσα,ον

Α

ἐπείρασα

πειράσω

πειράσαιμι

πείρασον

πειρᾶσαι

πειράσας, ασα,αν

Π

πεπείρακα

πειράσας ἔχω

πεπειράκω

πεπειρακώς ὦ

πεπειράκοιμι

πεπειρακώς εἴην

πεπειρακώς ἴσθι

πεπειρακέναι

πεπειρακώς, υῖα,ός

Υ

ἐπεπειράκειν

πειράσας εἶχον


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

πειρῶμαι

πειρῶμαι

πειρῴμην

πειρῶ

πειρᾶσθαι

πειρώμενος, η,ον

Π

ἐπειρώμην

Μ

πειράσομαι

πειραθήσοαμι

πειρασοίμην πειραθησοίμην

πειράσεσθαι πειραθήσεσθαι

πειρασόμενος, η,ον

πειραθησόμενος, η, ον

Α

ἐπειρασάμην

ἐπειράθην

πειράσωμαι

πειραθῶ

πειρασαίμην

πειραθείην

πείρασαι

πειράθητι

πειράσασθαι

πειραθῆναι

πειρασάμενος, η,ον

πειραθείς, εῖσα,έν

Π

πεπείραμαι

πεπειραμένος ὦ

πεπειραμένος εἴην

πεπείρασο

πεπειρᾶσθαι

πεπειραμένος, η,ον

Υ

ἐπεπειράμην


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • πεῖρα - η γνώση που αποκτάται μέσα από τη ζωή, τις δοκιμές και την πρακτική τριβή
  • πειρασμός - το πρόσωπο, το πράγμα ή η κατάσταση που μας δελεάζει να κάνουμε κάτι (μας «δοκιμάζει»)
  • πείραμα - η ελεγχόμενη δοκιμή που γίνεται για να επιβεβαιωθεί ή να απορριφθεί μια επιστημονική υπόθεση
  • πειραματισμός - η διαδικασία εκτέλεσης πειραμάτων ή η τάση για συνεχείς νέες δοκιμές (π.χ. στην τέχνη)
  • πειραματόζωο - το ζώο που χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή επιστημονικών πειραμάτων
  • πειρατής - (από το πειράομαι = επιχειρώ, ρισκάρω) αυτός που κάνει επιθέσεις σε πλοία, ο θαλασσινός ληστής που ρισκάρει τη ζωή του για το κέρδος
  • πειρατεία - η παράνομη επίθεση και ληστεία πλοίων (και σήμερα: η παράνομη αντιγραφή πνευματικών έργων)
  • απόπειρα - η προσπάθεια να γίνει κάτι, χωρίς όμως να είναι βέβαιο το αποτέλεσμα (συχνά για παράνομες πράξεις, π.χ. απόπειρα κλοπής)
  • εμπειρία - η γνώση ή το βίωμα που αποκτά κανείς συμμετέχοντας ενεργά σε κάτι
  • εμπειρισμός - (φιλοσοφικός όρος) η θεωρία που δέχεται ότι όλη η γνώση μας προέρχεται αποκλειστικά από τις αισθήσεις και την εμπειρία

Επίθετα

  • έμπειρος / πεπειραμένος - αυτός που έχει μεγάλη πείρα και γνώση σε έναν τομέα
  • άπειρος - αυτός που δεν έχει καθόλου πείρα, ο πρωτάρης (Προσοχή: το άπειρος = χωρίς τέλος, προέρχεται από το α- + πέρας)
  • πειραματικός - αυτός που βασίζεται στο πείραμα ή χρησιμεύει για πείραμα (π.χ. πειραματικό σχολείο, πειραματική φάση)
  • πειραστικός - αυτός που προκαλεί πειρασμό, ο δελεαστικός
  • πειρατικός - αυτός που ανήκει ή αναφέρεται στους πειρατές (π.χ. πειρατικό καράβι, πειρατικό λογισμικό)
  • εμπειρικός - αυτός που βασίζεται στην πράξη και την εμπειρία και όχι στην επιστημονική θεωρία (π.χ. εμπειρική μέθοδος)

Ρήματα

  • πειράζω - (αρχικά σήμαινε «δοκιμάζω την αντοχή κάποιου», σήμερα: ενοχλώ, αστειεύομαι, βλάπτω, ή δελεάζω)
  • πειράομαι / πειρώμαι - προσπαθώ (χρησιμοποιείται σήμερα σπάνια, μόνο σε λόγιες μετοχές, π.χ. «πειρώμενος να εξηγήσει...»)
  • αποπειρώμαι - προσπαθώ να κάνω κάτι (συνήθως δύσκολο ή παράνομο), επιχειρώ μια απόπειρα
  • πειραματίζομαι - κάνω πειράματα, δοκιμάζω νέες ιδέες ή μεθόδους στην πράξη
  • εμπειρώ - (αρχαίο ρήμα, σήμερα επιβιώνει μόνο η μετοχή εμπειραμένος = ο πολύ έμπειρος, που έχει «ψηθεί» στη ζωή)

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες:

  • Η ρίζα αυτή έδωσε πολύ βασικές λέξεις για την επιστήμη και τη φιλοσοφία σε όλο τον κόσμο:
  • empirical - ο εμπειρικός (αγγλικά, γαλλικά κ.λπ.)
  • empiricism - ο εμπειρισμός
  • pirate / piracy - ο πειρατής / η πειρατεία

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.