εἴκω (υποχωρώ)
1. Ερμηνεία
- εἴκω: υποχωρώ # παραμερίζω # αποσύρομαι # ενδίδω # συγκαταβαίνω # γίνομαι επιεικής # δεν αντιτείνω
2. Σύνταξη
- Με δοτική
- Με αιτιατική
- Με αιτιατική και δοτική
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
εἴκω |
εἴκω |
εἴκοιμι |
εἶκε |
εἴκειν |
εἴκων, ουσα,ον |
|
Π |
εἶκον |
|||||
|
Μ |
εἴξω |
εἴξοιμι |
εἴξειν |
εἴξων, ουσα,ον |
||
|
Α |
εἶξα εἴκαθον |
εἴξω παρεικάθω |
εἴξαιμι παρεικάθοιμι |
εἶξον |
εἶξαι |
εἴξας, ασα,αν |
4. Παράγωγα
εἴκω (υποχωρώ)
Το ρήμα αυτό προέρχεται από την ινδοευρωπαϊκή ρίζα *weyk-
(λυγίζω, στρέφω, υποχωρώ). Σήμαινε «κάνω τόπο σε κάποιον, παραχωρώ τη θέση μου,
υποχωρώ μπροστά στη βία ή στη λογική».
Ρήματα
- είκω → (αρχαίο) υποχωρώ, πειθαρχώ (επιβιώνει στη λόγια φράση «είκω στις πιέσεις»).
εἴκω (ομοιάζω, φαίνομαι)
Το ρήμα αυτό (συναντάται συχνά στον παρακείμενο ἔοικα =
μοιάζω, είναι φυσικό) προέρχεται από την ινδοευρωπαϊκή ρίζα *weyk- (μοιάζω,
είμαι κατάλληλος). Είναι μια από τις πιο γόνιμες ρίζες, καθώς από αυτήν
γεννήθηκε η έννοια της εικόνας και των πιθανοτήτων.
Ουσιαστικά
- εικόνα → η αναπαράσταση ενός προσώπου ή πράγματος (ζωγραφική, ψηφιακή, πνευματική).
- εικονίδιο → η μικρή εικόνα (πολύ διαδεδομένη λέξη στους υπολογιστές).
- εικονιστής / εικονογράφος → αυτός που φτιάχνει ή μελετά εικόνες.
- εικονοκλασία → η καταστροφή των εικόνων (ιστορικά και μεταφορικά).
- εικασία → η υπόθεση, η γνώμη που βασίζεται σε ενδείξεις και όχι σε αποδείξεις.
Επίθετα
- εικονικός, -ή, -ό → αυτός που δεν είναι πραγματικός αλλά μοιάζει με αληθινός (π.χ. «εικονική πραγματικότητα», «εικονικό τιμολόγιο»).
- επιεικής, -ής, -ές → ο πράος, αυτός που δείχνει κατανόηση και συγκατάβαση (αρχικά σήμαινε «τον πρέποντα, τον κατάλληλο»).
Ρήματα
- εικάζω → υποθέτω, σχηματίζω γνώμη από φαινόμενα ή ενδείξεις.
- απεικονίζω / απεικονίζομαι → παριστάνω κάτι με εικόνα, ζωγραφίζω.
- εικονογραφώ → στολίζω ένα βιβλίο με εικόνες ή ζωγραφίζω θρησκευτικές εικόνες.
Παράγωγα στις Ευρωπαϊκές Γλώσσες
- Icon (Αγγλικά) / Icône (Γαλλικά) / Ikon (Γερμανικά) → Η εικόνα, και κυρίως το εικονίδιο στην επιφάνεια εργασίας των υπολογιστών.
- Iconic (Αγγλικά) → Ο εμβληματικός, αυτός που έχει γίνει σύμβολο μιας εποχής (π.χ. «an iconic movie»).
- Iconoclast (Αγγλικά) / Iconoclaste (Γαλλικά) → Ο εικονοκλάστης, αυτός που σπάει τις παραδόσεις και πάει κόντρα στο κατεστημένο.
- Iconography (Αγγλικά) → Η εικονογραφία (η μελέτη των συμβόλων στην τέχνη).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.