Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

27 Μαΐου 2026

ορώ - ορώμαι

 

ὁράω-ῶ - ὁράομαι-ῶμαι








1. Ερμηνεία

  • ὁράω-ῶ - ὁράομαι-ῶμαι: βλέπω # κοιτάζω # παρατηρώ # θεώμαι # επιτηρώ # προσέχω # προφυλάγομαι # σκέφτομαι # εννοώ # εξετάζω # ορώ

2. Σύνταξη

Ενεργητικό:

  • Με αιτιατική
  • Με κατηγορηματική μετοχή στο αντικείμενο
  • Με κατηγορηματική μετοχή στο υποκείμενο
  • Με ειδική πρόταση
  • Με ειδικό απαρέμφατο
  • Με πλάγια ερωτηματική πρόταση

Παθητικό:

  • Με κατηγορηματική μετοχή

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ὁρῶ

ὁρῶ

ὁρῷμι / ὁρῴην

ὅρα

ὁρᾶν

ὁρῶν, ῶσα,ῶν

Π

ἑώρων

Μ

ὄψομαι

ὄψοίμην

ὄψεσθαι

ὀψόμενος, η,ον

Α

εἶδον

ἴδω

ἴδοιμι

ἰδέ / ἴδε

ἰδεῖν

ἰδών, οῦσα,όν

Π

ἑόρακα

ἑώρακα

ὄπωπα

ἑοράκω

ἑορακώς ὦ

ἑοράκω

ἑορακώς εἴην

ἑορακώς ἴσθι

ἑορακέναι

ἑορακώς, υῖα,ός

Υ

ἑωράκειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ὁρῶμαι

ὁρῶμαι

ὁρῴμην

ὁρῶ

ὁρᾶσθαι

ὁρώμενος, η,ον

Π

ἑωρώμην

Μ

ὀφθήσομαι

ὀφθησοίμην

ὀφθήσεσθαι

ὀφθησόμενος, η,ον

Α

ὤφθην

εἰδόμην

ὀφθῶ

ἴδωμαι

ὀφθείην

ἰδοίμην

ὄφθητι

ἰδού

ὀφθῆναι

ἰδέσθαι

ὀφθείς, εῖσα,έν

ἰδώμενος, η,ον

Π

ἑόραμαι

ἑώραμαι

ὧμμαι

ἑωραμένος ὦ

ἑωραμένος εἴην

ἑώρασο

ἑωρᾶσθαι

ἑωραμένος, η,ον

Υ

-


ΠΡΟΣΟΧΗ:

  • Προσέξτε ότι το ρήμα εναλλάσσει το πνεύμα στους χρόνους.

4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • όραση - η ικανότητα του βλέπειν, μία από τις πέντε αισθήσεις
  • ορατότητα - η δυνατότητα να βλέπει κανείς καθαρά σε μια απόσταση
  • διόραση (διορώ) - η ικανότητα να βλέπει κανείς βαθύτερα ή πίσω από τα φαινόμενα
  • διορατικότητα - η ικανότητα να προβλέπει κανείς τις εξελίξεις
  • ενόραση - η εσωτερική, διαισθητική γνώση (διαίσθηση)
  • όραμα - η εικόνα που βλέπει κανείς στη φαντασία του, ο μελλοντικός στόχος
  • οραματιστής - αυτός που συλλαμβάνει ή κυνηγά ένα μεγάλο όραμα
  • παρόραμα - το τυπογραφικό ή εκ παραδρομής λάθος (αυτό που ξέφυγε από την προσοχή)
  • όμμα (από το όπ-μα) - το μάτι (λόγιο)
  • ομμάτιον (μάτι) - το όργανο της όρασης (το "μάτι" βγήκε από υποκοριστικό του όμματος)
  • όψη - η εξωτερική εμφάνιση ενός προσώπου ή πράγματος
  • οπτική - ο κλάδος της φυσικής για το φως (και μεταφορικά: ο τρόπος που βλέπουμε τα πράγματα)
  • άποψη - η προσωπική γνώμη, η οπτική γωνία για ένα θέμα
  • πρόοψη - η μπροστινή πλευρά, η εμφάνιση από μπροστά
  • προοπτική - η εξέλιξη ή η δυνατότητα για το μέλλον (και το σχέδιο που δείχνει βάθος)
  • έποψη - η γενική θεώρηση ή εξέταση ενός ζητήματος
  • επόπτης - αυτός που επιβλέπει και ελέγχω μια διαδικασία
  • εποπτεία - η επίβλεψη, ο έλεγχος
  • πρόσοψη - η μπροστινή μεριά ενός κτιρίου
  • προσόψιο - η πετσέτα του προσώπου (παλαιότερη λέξη)
  • κάτοψη - το αρχιτεκτονικό σχέδιο ενός χώρου ιδωμένο από ψηλά
  • διόπτρα - το όργανο παρατήρησης (κιάλι ή σκόπευτρο)
  • υπεροψία - η αλαζονεία, το να βλέπει κανείς τους άλλους από ψηλά
  • μέτωπο - το επάνω μέρος του προσώπου (και η γραμμή του πολέμου ή της σύγκρουσης)
  • πρόσωπο - το μπροστινό μέρος του κεφαλιού (και ο άνθρωπος ως προσωπικότητα)
  • προσωπείο - η μάσκα που κρύβει το πρόσωπο
  • προσωπίδα - η προστατευτική μάσκα
  • πρεσβυωπία - η αδυναμία των ματιών μεγαλύτερης ηλικίας να δουν καθαρά τα κοντινά αντικείμενα
  • μυωπία - η αδυναμία των ματιών να δουν καθαρά τα μακρινά αντικείμενα
  • οφθαλμός - το μάτι (ιατρικός και επίσημος όρος)
  • οφθαλμίατρος - ο γιατρός των ματιών
  • οφθαλμιατρείο - η κλινική ή το ιατρείο για τα μάτια
  • οφθαλμαπάτη - η λανθασμένη εντύπωση που σχηματίζουν τα μάτια για κάτι που βλέπουν

Επίθετα

  • ορατός - αυτός που μπορείς να τον δεις με τα μάτια
  • αόρατος - αυτός που δεν φαίνεται
  • αδιόρατος - αυτός που μόλις και μετά βίας γίνεται αντιληπτός, ο ανεπαίσθητος
  • διορατικός - αυτός που έχει την ικανότητα να καταλαβαίνει σε βάθος τα πράγματα
  • ενορατικός - αυτός που βασίζεται ή έχει σχέση με την ενόραση (τη διαίσθηση)
  • προορατικός - αυτός που προνοεί και βλέπει μπροστά
  • οπτικός - αυτός που σχετίζεται με την όραση ή το φως (π.χ. οπτική ίνα)
  • προοπτικός - αυτός που σχετίζεται με το μέλλον ή την προοπτική
  • απρόοπτος - αυτός που δεν τον περιμέναμε, ο ξαφνικός (που δεν τον είδαμε να έρχεται)
  • εποπτικός - αυτός που χρησιμεύει για επίβλεψη ή διδασκαλία (π.χ. εποπτικά μέσα)
  • περίοπτος - αυτός που βρίσκεται σε περίφανη θέση και φαίνεται από παντού (π.χ. περίοπτη θέση)
  • διοπτροφόρος - αυτός που φοράει γυαλιά ή διόπτρες
  • ύποπτος - αυτός που κινεί υποψίες (που τον βλέπουμε "από κάτω" με δυσπιστία)
  • υπερόπτης - ο αλαζόνας, αυτός που βλέπει τους άλλους υποτιμητικά
  • υπεροπτικός - αυτός που δείχνει αλαζονεία στη συμπεριφορά του
  • μετωπικός - αυτός που γίνεται από μπροστά (π.χ. μετωπική σύγκρουση)
  • αντιμέτωπος - αυτός που βρίσκεται πρόσωπο με πρόσωπο ή σε σύγκρουση με κάποιον άλλον
  • προσωπικός - αυτός που ανήκει ή αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο
  • πρεσβυωπικός - αυτός που σχετίζεται με την πρεσβυωπία
  • μυωπικός - αυτός που έχει μυωπία (και μεταφορικά: ο στενόμυαλος, που δεν βλέπει μακριά)
  • εξόφθαλμος - αυτός που προεξέχει από τις κόγχες (και μεταφορικά: ο ολοφάνερος, π.χ. εξόφθαλμο λάθος)
  • μονόφθαλμος - αυτός που έχει μόνο ένα μάτι

Ρήματα

  • ὁρῶ - βλέπω (χρησιμοποιείται σήμερα σε λόγιες εκφράσεις)
  • διορώ - βλέπω καθαρά μέσα από κάτι, διακρίνω
  • ενορώ - αντιλαμβάνομαι κάτι με τη διαίσθηση
  • αφορώ - έχω σχέση με κάποιον ή κάτι (π.χ. αυτό δεν σε αφορά)
  • προορώ - ορίζω ή προβλέπω κάτι από πριν
  • οραματίζομαι - πλάθω με τη φαντασία μου μια μελλοντική ιδανική κατάσταση
  • παρορώ - παραβλέπω, δεν προσέχω κάτι και κάνω λάθος
  • εποπτεύω - επιβλέπω και ελέγχω μια εργασία ή έναν χώρο
  • αντιμετωπίζω - έρχομαι πρόσωπο με πρόσωπο με ένα πρόβλημα ή κατάσταση και προσπαθώ να το λύσω

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες:

  • panorama - το πανόραμα (από το παν + όραμα)
  • diorama - το διόραμα (τρισδιάστατο σκηνικό)
  • optics - η οπτική
  • synopsis - η σύνοψη (από το συν + όψη, η σύντομη ματιά σε όλα μαζί)
  • myopia - η μυωπία
  • presbyopia - η πρεσβυωπία
  • ophthalmologist - ο οφθαλμίατρος

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.