ἅπτω - ἅπτομαι
1. Ερμηνεία
ἅπτω: ανάβω #
βάζω φωτιά # συνδέω # συνάπτω # προσδένω
ἅπτομαι:
προσκολλώμαι # προσφύομαι # συνδέομαι # πιάνομαι # ακουμπώ # αγγίζω # εγγίζω #
πιάνω # άπτομαι # θίγω # ψαύω # επιλαμβάνομαι # καταπιάνομαι # επιχειρώ #
επιτυγχάνω # ευστοχώ # φτάνω # καταφθάνω # προφτάνω # προσβάλλω εχθρικά # βάζω
χέρι # προσβάλλω # αγγίζω τροφή
2. Σύνταξη
Ενεργητικό:
- Με αιτιατική
Μέσο:
- Με γενική
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἅπτω |
ἅπτω |
ἅπτοιμι |
ἅπτε |
ἅπτειν |
ἅπτων, ουσα,ον |
|
Π |
ἧπτον |
|||||
|
Μ |
ἅψω |
ἅψοιμι |
ἅψειν |
ἅψων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἧψα |
ἅψω |
ἅψαιμι |
ἅψον |
ἅψαι |
ἅψας, ασα, αν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἅπτομαι |
ἅπτωμαι |
ἁπτοίμην |
ἅπτου |
ἅπτεσθαι |
ἁπτόμενος, η,ον |
|
Π |
ἡπτόμην |
|||||
|
Μ |
ἅψομαι |
ἁψοίμην |
ἅψεσθαι |
ἁψόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἡψάμην ἥφθην |
ἅψωμαι ἁφθῶ |
ἁψαίμην ἁφθείην |
ἅψαι ἅφθητι |
ἅψασθαι ἁφθῆναι |
ἁψάμενος, η,ον ἁφθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
ἧμμαι |
ἡμμένος ὦ |
ἡμμένος εἴην |
ἧψο |
ἧφθαι |
ἡμμένος, η,ον |
|
Υ |
ἥμμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- επαφή → το άγγιγμα, η επικοινωνία ή η συνάντηση δύο επιφανειών (ἐπί + ἁφή)
- συνεφαπτομένη → (τριγωνομετρικός όρος) η εφαπτομένη του συμπληρώματος μιας γωνίας
- συνάφεια → η στενή σχέση, η λογική ή νοηματική σύνδεση πραγμάτων
- σύναψις (σύναψη) → η πράξη της ένωσης ή της σύναψης (π.χ. σύναψη δανείου/συμφωνίας), αλλά και η σύναψη στη βιολογία (η επικοινωνία των νευρώνων)
- άναμμα → το άναμμα της φωτιάς, αλλά και (μεταφορικά) το κοκκίνισμα ή η εσωτερική ζέστη
- προσάναμμα → τα μικρά ξυλαράκια ή χαρτιά που χρησιμοποιούμε για να βοηθήσουμε τη φωτιά να ανάψει
- καντηλανάφτης → αυτός που ανάβει τα καντήλια στην εκκλησία (σύνθετο με το ανάβω)
- φωταψία → η λαμπρή φωταγώγηση, ο εορταστικός φωτισμός ενός χώρου (φως + άπτω)
- αψιμαχία → η μικρής έκτασης και σύντομη συμπλοκή ανάμεσα σε στρατιωτικά τμήματα ή η φραστική αντιπαράθεση
- χειραψία → το πιάσιμο των χεριών, το παραδοσιακό σφίξιμο του χεριού ως χαιρετισμός
Επίθετα
- συναφής → αυτός που έχει άμεση σχέση ή συγγένεια με κάτι άλλο (π.χ. συναφή επαγγέλματα)
- συναπτός → ο συνεχόμενος, αυτός που είναι ενωμένος ο ένας μετά τον άλλον (π.χ. επί τρία συναπτά έτη)
- συνημμένος → αυτός που έχει ενωθεί ή επισυναφθεί σε κάτι άλλο (π.χ. συνημμένο αρχείο - από τον παρακείμενο συνῆμμαι)
- ευέξαπτος → αυτός που εξάπτεται/νευριάζει εύκολα, ο οργίλος
- αψίκορος → αυτός που χορταίνει ή βαριέται εύκολα κάτι, ο άστατος (από το ἅπτομαι + κόρος [χορτασμός], αυτός που μόλις αγγίξει κάτι, το βαριέται)
- αψίθυμος → αυτός που θυμώνει γρήγορα αλλά και του περνάει εύκολα (από το ἅπτω + θυμός)
- αψύς / αψιά / αψύ → ο οξύς, ο έντονος, ο πικάντικος (π.χ. αψιά γεύση) ή ο νευρικός και απότομος (π.χ. αψύς χαρακτήρας)
Ρήματα
- εφάπτομαι → αγγίζω μια επιφάνεια ή γραμμή σε ένα σημείο (στα μαθηματικά), αλλά και (μεταφορικά) σχετίζομαι στενά με κάτι
- προσάπτω → αποδίδω, κατηγορώ κάποιον για κάτι (π.χ. του προσάπτουν ευθύνες)
- συνάπτω → ξεκινώ ή κλείνω μια συμφωνία, μάχη ή σχέση (π.χ. συνάπτω φιλία, συνάπτω δάνειο)
- επισυνάπτω → προσθέτω, ενώνω ένα έγγραφο ή αρχείο μαζί με ένα άλλο
- ανάβω (< αρχαίο ανάπτω) → βάζω φωτιά, προκαλώ καύση ή ανάβω το φως
- εξάπτομαι → εκνευρίζομαι, εξοργίζομαι ή παρασύρομαι από έντονο πάθος (π.χ. εξάπτεται η φαντασία μου)
- αψιμαχώ → έρχομαι σε μικροσυμπλοκές ή σύντομους καυγάδες
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.