ψύχω - ψύχομαι
1. Ερμηνεία
- ψύχω: φυσώ # πνέω # αναπνέω # αερίζω # στεγνώνω # ψύχω # κρυώνω # ψυχραίνω # δροσίζω # σκοτώνω
- ψύχομαι: κρυώνω # γίνομαι ψυχρός
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ψύχω |
ψύχω |
ψύχοιμι |
ψῦχε |
ψύχειν |
ψύχων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔψυχον |
|||||
|
Μ |
ψύξω |
ψύξοιμι |
ψύξειν |
ψύξων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔψυξα |
ψύξω |
ψύξαιμι |
ψῦξον |
ψύξαι |
ψύξας, ασα,αν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ψύχομαι |
ψύχωμαι |
ψυχοίμην |
ψύχου |
ψύχεσθαι |
ψυχόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐψυχόμην |
|||||
|
Μ |
ψυχθήσομαι ψυγήσομαι |
ψυχθησοίμην ψυγησοίμην |
ψυχθήσεσθαι ψυγήσεσθαι |
ψυχθησόμενος, η,ον ψυγησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐψύχθην ἐψύγην |
ψυχθῶ |
ψυχθείην |
ψύχθητι |
ψυχθῆναι |
ψυχθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
ἔψυγμαι |
ἐψυγμένος ὦ |
ἐψυγμένος εἴην |
ἔψυξο |
ἐψῦχθαι |
ἐψυγμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐψύγμην |
ΠΡΟΣΟΧΗ:
- Μην συγχέετε το ρήμα ψήχω / ψήχομαι με το ομόηχό του ψύχω / ψύχομαι.
4. Παράγωγα
- Ουσιαστικά
- ψύξη → η πράξη της ψύξης, η μείωση θερμοκρασίας
- ψυγείο → η συσκευή ψύξης τροφίμων
- ψυκτήρας → η συσκευή ή μηχανισμός ψύξης
- ψυκτικό → το υλικό που χρησιμοποιείται για ψύξη
- ψύχος → το κρύο, η χαμηλή θερμοκρασία (λόγιο/ποιητικό)
- ψυχρότητα → η έλλειψη ζεστασιάς — σωματική αλλά και συναισθηματική
- ψυχρολουσία → το κρύο λουτρό — αλλά και η απροσδόκητη δυσάρεστη έκπληξη!
- ψυχραιμία → η ηρεμία υπό πίεση — κυριολεκτικά «κρύο αίμα»
- κατάψυξη → η βαθιά ψύξη τροφίμων
- καταψύκτης → η συσκευή κατάψυξης
- αναψυχή → η ξεκούραση, η διασκέδαση — κυριολεκτικά «ξαναψύχομαι, ξαναπαίρνω αναπνοή»!
- αναψυκτήριο → ο χώρος αναψυχής και ανανέωσης
- αναψυκτικό → το κρύο ποτό ανανέωσης
- ψυχή → η αναπνοή, η ζωτική αρχή — και τελικά η ψυχή ως οντότητα!
- ψυχισμός → το σύνολο των ψυχικών λειτουργιών
- ψυχολογία → η επιστήμη της ψυχής (ψυχή + λόγος)
- ψυχολόγος → ο ειδικός της ψυχολογίας
- ψυχανάλυση → η ανάλυση της ψυχής — η φροϋδική μέθοδος
- ψυχαναλυτής → αυτός που ασκεί ψυχανάλυση
- ψυχίατρος → ο γιατρός της ψυχής (ψυχή + ιατρός)
- ψυχιατρική → η ιατρική ειδικότητα της ψυχής
- ψυχοθεραπεία → η θεραπεία μέσω της ψυχής
- ψυχοθεραπευτής → αυτός που ασκεί ψυχοθεραπεία
- ψυχοσύνθεση → η δομή της προσωπικότητας
- ψυχοσωματικός → αυτός που αφορά ψυχή και σώμα μαζί
- ψυχοφθόρος → αυτός που καταστρέφει την ψυχή
- ψυχαγωγία → η «αγωγή της ψυχής» — η διασκέδαση, η ψυχαγώγηση
- ψυχαγωγός → αυτός που ψυχαγωγεί
Επίθετα
- ψυχρός → ο κρύος — σωματικά αλλά και συναισθηματικά
- ψυκτικός → αυτός που προκαλεί ψύξη
- ψυχικός → αυτός που αφορά την ψυχή
- ψυχολογικός → αυτός που αφορά την ψυχολογία
- ψυχιατρικός → αυτός που αφορά την ψυχιατρική
- ψυχοσωματικός → αυτός που αφορά ψυχή και σώμα
- ψυχρόαιμος → αυτός που διατηρεί ψυχραιμία
- άψυχος → αυτός που δεν έχει ψυχή — αλλά και ο άβιος, ο νεκρός
- εύψυχος → αυτός που έχει δυνατή ψυχή, ο γενναίος
- δύσψυχος → αυτός που έχει αδύναμη ψυχή, ο δειλός
- μεγαλόψυχος → αυτός που έχει μεγάλη ψυχή, ο寛γενναιόδωρος
- ολιγόψυχος → αυτός που έχει λίγη ψυχή, ο δειλός
- ταπεινόψυχος → αυτός που έχει ταπεινή ψυχή
- υψηλόψυχος → αυτός που έχει υψηλή ψυχή, ο ευγενής
- ομόψυχος → αυτός που έχει την ίδια ψυχή/γνώμη
- σύμψυχος → αυτός που είναι ψυχικά ενωμένος με άλλον
Ρήματα
- ψύχω → κρυώνω, ψύχω — αλλά και «φυσώ», «αναπνέω» στα αρχαία
- ψύχομαι → κρυώνω, γίνομαι ψυχρός
- αναψύχω → ξεκουράζομαι, ανανεώνομαι — κυριολεκτικά «ξαναπαίρνω αναπνοή»
- καταψύχω → καταψύχω βαθιά
- ψυχολογώ → επηρεάζω ψυχολογικά, ασκώ ψυχολογική πίεση
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες
- psychology (αγγλικά) → από την ψυχολογία — αυτούσιο παγκοσμίως
- psychiatry (αγγλικά) → από την ψυχιατρική — αυτούσιο
- psyche (αγγλικά) → από την ψυχή — αυτούσιο
- psychosis (αγγλικά) → από ψύχωση — αυτούσιο στην ψυχιατρική
- psychoanalysis (αγγλικά) → από ψυχανάλυση — αυτούσιο
- psychosomatic (αγγλικά) → από ψυχοσωματικός — αυτούσιο
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.