Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

23 Μαΐου 2026

ζώ

 

ζήω-ῶ / ζάω-ῶ / ζόω-ῶ






1. Ερμηνεία

  • ζήω-ῶ & ζάω-ῶ & ζόω-ῶ (ιωνικός τύπος): ζω # είμαι ζωντανός # υπάρχω # ισχύω # διάγω # διαιτώμαι # ακμάζω # ανθώ # ζω και βασιλεύω # διαρκώ

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ζῶ

ζῶ

(ζῴην)

(ζῆ) \ ζῆθι

ζῆν

ζῶν, ῶσα,ῶν

Π

ἔζων

Μ

βιώσομαι

βιωσοίμην

βιώσεσθαι

βιωσόμενος, η,ον

Α

ἐβίων

βιῶ

βιῴην

βίωθι

βιῶναι

βιούς, οῦσα,όν

Π

βεβίωκα

βεβιώκω

βεβιωκώς ὦ

βεβιώκοιμι

βεβιωκώς εἴην

βεβιωκώς ἴσθι

βεβιωκέναι

βεβιωκώς, υῖα,ός

Υ

ἐβεβιώκειν


ΠΡΟΣΟΧΗ:

  • Το ρήμα ζήω-ῶ κλίνεται όπως τα συνηρημένα σε αω (τιμάω-ῶ), αλλά αντικαθιστά:
    • α  > η
    • ᾳ  > ῃ
    • (π.χ. ζῶ, ζῇς, ζῇ κλπ)
  •  Ο αόριστος β΄ ἐβίων κλίνεται κατά τους αορίστους β΄ των ρημάτων β΄  συζυγίας (βλ. γραμματική)

4. Παράγωγα



Ουσιαστικά — βασικά

  • ζωή → η βιολογική και πνευματική ύπαρξη
  • ζώο → το έμψυχο ον
  • ζωντανός → αυτός που ζει
  • ζωοτροφή → η τροφή των ζώων
  • ζωολογία → η επιστήμη των ζώων
  • ζωολόγος → ο επιστήμονας των ζώων
  • ζωοδόχος → αυτός που δίνει ζωή (θρησκευτικό)
  • ζωοπάρκο → ο τόπος φύλαξης ζώων
  • ζωγράφος → αυτός που γράφει/αποτυπώνει τη ζωή
  • ζωγραφιά → το αποτέλεσμα της ζωγραφικής
  • ζωγραφική → η τέχνη της απεικόνισης
  • ζωοφόρος → η διακοσμητική ζώνη με ζώα στην αρχιτεκτονική
  • ζωύφιο → το μικρό ζωάκι, το έντομο
  • άζωτο (nitrogen) → ονομάστηκε έτσι γιατί δεν συντηρεί τη ζωή από μόνο του (ἀ + ζωή) — ενώ το αντίθετο, το οξυγόνο, θεωρήθηκε αρχικά ότι παράγει οξύ. Και οι δύο ονομασίες είναι ελληνικές!
  • ευζωία → η καλή ζωή, η ευημερία, η ποιότητα ζωής (εὖ + ζωή)
  • μακροζωία → η μακρά ζωή, το να ζει κανείς πολλά χρόνια (μακρός + ζωή)

Ουσιαστικά — σύνθετα

  • βιοζωή (πλεονασμός) — αποφεύγεται
  • αναζωογόνηση → η επαναφορά στη ζωή
  • ζωτικότητα → η δύναμη της ζωής
  • ζωτικό → αυτό που είναι απαραίτητο για τη ζωή

Επίθετα

  • ζωντανός → αυτός που ζει
  • ζωτικός → απαραίτητος για τη ζωή
  • ζωηρός → αυτός που είναι γεμάτος ζωή
  • άζωος (λόγιο) → χωρίς ζωή
  • αζωτούχος → που περιέχει άζωτο
  • εύζωος (λόγιο) → αυτός που ζει καλά
  • βραχύζωος (λόγιο) → αυτός που ζει λίγο

Ρήματα

  • ζω → είμαι εν ζωή
  • ζωογονώ → δίνω ζωή, αναζωογονώ
  • αναζωογονώ → επαναφέρω στη ζωή
  • ζωντανεύω → αποκτώ/δίνω ζωή

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες:

  • zoo (αγγλικά) → από ζωολογικός κήπος
  • zoology → από ζωολογία
  • zodiac → από ζωδιακός (ζώδιο = μικρό ζώο/σύμβολο)
  • azoic → από άζωος
  • nitrogen → εννοιολογικά από άζωτο

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.