Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

24 Μαΐου 2026

τίθημι - τίθεμαι / κείμαι

 

τίθημι - τίθεμαι / κεῖμαι











1. Ερμηνεία

  • τίθημι: βάζω # θέτω # στήνω # τοποθετώ # απιθώνω # εναποθέτω # καταθέτω # πληρώνω # ενεχυριάζω # στηρίζω # ακουμπώ # δίνω # βάζω στο μυαλό # αθλοθετώ # αφιερώνω # στοιχηματίζω # συγκαταλέγω # θεωρώ # φρονώ # ορίζω # διαθέτω # διευθετώ # κάνω # προξενώ
  • τίθεμαι: βάζω # θέτω # βάνω # στήνω # τοποθετώ # απιθώνω # αποθέτω # δανείζω με υποθήκη # παίρνω σαν ενέχυρο # συγκαταλέγω # θεωρώ # φρονώ # νομίζω # πιστεύω # συντάσσομαι # συγκατατίθεμαι
  • κείμαι: βρίσκομαι, κείμαι, είμαι τοποθετημένος — στην ουσία είναι ο παθητικός παρακείμενος του τίθημι

2. Σύνταξη

Ενεργητικό:

  • Με αιτιατική
  • Με αιτιατική και δοτική
  • Με τελικό απαρέμφατο
  • Με δύο αιτιατικές (η μία κατηγορούμενο της άλλης)

Μέσο:

  • Με αιτιατική
  • Με αιτιατική και δοτική
  • Με δύο αιτιατικές (η μία κατηγορούμενο της άλλης)

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

τίθημι

τιθῶ

τιθείην

τίθει

τιθέναι

τιθείς, εῖσα,έν

Π

ἐτίθην

Μ

θήσω

θήσοιμι

θήσειν

θήσων, ουσα,ον

Α

ἔθηκα

θῶ

θείην

θές

θεῖναι

θείς, εῖσα,έν

Π

τέθεικα

τεθείκω

τεθεικώς ὦ

τεθείκοιμι

τεθεικώς εἴην

τεθεικώς ἴσθι

τεθεικέναι

τεθεικώς, υῖα,ός

Υ

ἐτεθείκειν


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

τίθεμαι

τιθῶμαι

τιθείμην

τίθεσο

τιθέσθαι

τιθέμενος, η,ον

Π

ἐτιθέμην

Μ

θήσομαι

τεθήσομαι

θησοίμην

τεθησοίμην

θήσεσθαι

τεθήσεσθαι

θησόμενος, η,ον

τεθησόμενος, η,ον

Α

ἐθέμην

ἐτέθην

θῶμαι

τεθῶ

θείμην

τεθείην

θοῦ

τέθητι

θέσθαι

τεθῆναι

θέμενος, η,ον

τεθείς, εῖσα,έν

Π

τέθειμαι

κείμαι

τεθειμένος ὦ

κείμενος ὦ

τεθειμένος εἴην

κείμενος εἴην

τέθεισο

κεῖσο

τεθεῖσθαι

κεῖσθαι

τεθειμένος, η,ον

κείμενος, η,ον

Υ

ἐτεθείμην

ἐκείμην


4. Παράγωγα

α. τίθημι - τίθεμαι

Ουσιαστικά

  • θέση → η τοποθέτηση, η θέση στο χώρο/κοινωνία
  • θέμα → αυτό που τίθεται για συζήτηση
  • θήκη → ο τόπος τοποθέτησης/φύλαξης
  • θημωνιά → η στοίβα (σωρός τοποθετημένων πραγμάτων)
  • θέμις → το θεϊκό δίκαιο, αυτό που είναι θεσμοθετημένο
  • θεσμός → ο κανόνας, ο θεσμός
  • ανάθεση → η ανάθεση έργου/καθήκοντος
  • ανάθημα → το αφιέρωμα στο θεό
  • αντίθεση → η αντίθεση, η αντίφαση
  • απόθεση → η τοποθέτηση κατά μέρος
  • απόθεμα → το αποθηκευμένο απόθεμα
  • αποθήκη → ο τόπος αποθήκευσης
  • έκθεση → η δημόσια παρουσίαση, αλλά και η έκθεση σε κίνδυνο
  • έκθεμα → το εκτιθέμενο αντικείμενο
  • επίθεση → η επίθεση, η έναρξη μάχης
  • επίθεμα → το επίθεμα πληγής, αλλά και γλωσσολογικά
  • μετάθεση → η αλλαγή θέσης, η μεταφορά υπαλλήλου
  • νομοθεσία → το σύνολο των νόμων
  • νομοθέτης → αυτός που θεσπίζει νόμους
  • νομοθέτημα → ο θεσπισμένος νόμος
  • θεμέλιο → η βάση, η θεμελίωση
  • θεμελίωση → η εγκαθίδρυση βάσης
  • θεμελιωτής → αυτός που θεμελιώνει
  • θεσμοθέτης → αυτός που θεσμοθετεί
  • θεσμοθέτηση → η θέσπιση θεσμού
  • υποθήκη → το ενέχυρο ακινήτου (κυριολεκτικά «αυτό που τίθεται κάτω»)
  • υποθηκοφύλακας → ο φύλακας υποθηκών
  • θεματοφύλακας → ο φύλακας των ιερών και των οσίων

Επίθετα

  • θετός → αυτός που έχει τοποθετηθεί — και ο θετός γιος
  • θετικός → αυτός που έχει θετική θέση, καταφατικός
  • αντίθετος → αυτός που είναι σε αντίθεση
  • αντιθετικός → που εκφράζει αντίθεση
  • αποθετικός → που αποθηκεύεται (γραμματικός όρος)
  • έκθετος → αυτός που έχει εκτεθεί — και το έκθετο παιδί
  • επίθετος → αυτός που επιτίθεται, αλλά και το γραμματικό επίθετο
  • επιθετικός → αυτός που επιτίθεται
  • μεταθετός → αυτός που μπορεί να μετατεθεί
  • νομοθετικός → που αφορά νομοθεσία
  • θεμελιακός / θεμελιώδης → που αποτελεί θεμέλιο, βασικός
  • θεμιτός → αυτός που επιτρέπεται, ο νόμιμος
  • αθέμιτος → αυτός που δεν επιτρέπεται, ο παράνομος
  • θεσμικός → που αφορά θεσμό
  • αναθηματικός → που αφορά ανάθημα

Ρήματα

  • τίθημι / θέτω → τοποθετώ
  • αναθέτω → αναθέτω έργο/αφιερώνω
  • αντιτίθεμαι → εναντιώνομαι
  • αποθέτω → τοποθετώ κατά μέρος
  • εκθέτω → παρουσιάζω δημόσια, εκθέτω σε κίνδυνο
  • επιτίθεμαι → επιτίθεμαι, ξεκινώ επίθεση
  • μεταθέτω → αλλάζω θέση
  • νομοθετώ → θεσπίζω νόμους
  • θεμελιώνω → θέτω θεμέλια
  • θεσμοθετώ → θεσπίζω θεσμό
  • υποθηκεύω → εγγράφω υποθήκη
  • επιτίθεμαι → εξαπολύω επίθεση

Στις ευρωπαϊκές γλώσσες:

  • thesis, theme → από θέση, θέμα
  • synthesis, hypothesis, antithesis → από σύνθεση, υπόθεση, αντίθεση
  • thematic → από θεματικός
  • apothecary → από αποθήκη (ο φαρμακοποιός ήταν αρχικά ο «αποθηκάριος»!)

  

β. κείμαι

Ουσιαστικά

  • κείμενο → αυτό που κείται γραμμένο
  • κειμήλιο → αυτό που κείται φυλαγμένο, το πολύτιμο αντικείμενο
  • αντικείμενο → αυτό που κείται απέναντι στο υποκείμενο, αυτό που κείται απέναντι, ο εξωτερικός κόσμος
  • υποκείμενο → αυτό που κείται από κάτω, το σκεπτόμενο εγώ
  • αντικειμενικότητα → η ιδιότητα του αντικειμενικού
  • κοίτη → το κρεβάτι, αλλά και η κοίτη ποταμού
  • κοιτώνας → το υπνοδωμάτιο
  • κοιτασματολογία → η επιστήμη των κοιτασμάτων
  • κοίτασμα → η φυσική απόθεση ορυκτών
  • κοιμητήριο → ο τόπος της αιώνιας κατάκλισης, το νεκροταφείο
  • κοίμηση → η κατάκλιση — και η Κοίμηση της Θεοτόκου

Επίθετα

  • κατακείμενος → αυτός που είναι ξαπλωμένος, άρρωστος
  • ανακείμενος (λόγιο) → αυτός που είναι αφιερωμένος
  • αντικειμενικός → αυτός που βασίζεται στο αντικείμενο, ο αμερόληπτος
  • αντικείμενος (λόγιο) → αυτός που αντίκειται

Ρήματα

  • κείμαι → βρίσκομαι, είμαι τοποθετημένος
  • κοιμάμαι → κοιμούμαι
  • κατάκειμαι → είμαι κατάκοιτος
  • ανάκειμαι → είμαι αφιερωμένος
  • αντίκειμαι → βρίσκομαι απέναντι, αντιτίθεμαι 

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.