Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

21 Μαΐου 2026

άρχω - άρχομαι

 

ἄρχω - ἄρχομαι










1. Ερμηνεία

ἄρχω: αρχινώ # αρχινίζω # αρχίζω # ξεκινώ # εκκινώ # προπαρασκευάζω # δείχνω (με δοτική) # κυβερνώ # διοικώ # ηγεμονεύω # ορίζω

ἄρχομαι: αρχινώ # αρχινίζω # αρχίζω # ξεκινώ # εκκινώ, ρήμα μέσον του ἄρχω # κυβερνιέμαι # εξουσιάζομαι # διοικούμαι, ρήμα παθητικό του ἄρχω

2. Σύνταξη

Ενεργητικό:

  • Με γενική
  • Με γενική και δοτική

Μέσο:

  • Με γενική
  • Με τελικό απαρέμφατο
  • Με κατηγορηματική μετοχή

3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ἄρχω

ἄρχω

ἄρχοιμι

ἄρχε

ἄρχειν

ἄρχων, ουσα,ον

Π

ἦρχον

Μ

ἄρξω

ἄρξοιμι

ἄρξειν

ἄρξων, ουσα,ον

Α

ἦρξα

ἄρξω

ἄρξαιμι

ἄρξον

ἄρξαι

ἄρξας, ασα,αν

Π

ἄρξας ἔχω

(ἦρχα)

-

-

-

-

-

Υ

ἄρξας εἶχον

(ἤρχειν)


β. Μέση / Παθητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ἄρχομαι

ἄρχωμαι

ἀρχοίμην

ἄρχου

ἄρχεσθαι

ἀρχόμενος, η,ον

Π

ἠρχόμην

Μ

ἄρξομαι

ἀρχθήσομαι

ἀρξοίμην

ἀρχθησοίμην

ἄρξεσθαι

ἄρχθησεσθαι

ἀρξόμενος, η,ον ἀρχθησόμενος, η,ον

Α

ἠρξάμην

ἤρχθην

ἄρξωμαι

ἀρχθῶ

ἀρξαίμην

ἀρχθείην

ἄρξαι

ἄρχθητι

ἄρξασθαι

ἀρχθῆναι

ἀρξάμενος, η,ον

ἀρχθείς, εῖσα,έν

Π

ἦργμαι

ἠργμένος ὦ

ἠργμένος εἴην

ἦρξο

ἠργμένος ἴσθι

ἦρχθαι

ἠργμένον εἶναι

ἠργμένος, η,ον

Υ

ἤργμην


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • αρχαιότητα → οι πολύ παλιοί χρόνοι της ιστορίας
  • αρχείο → ο χώρος φύλαξης ή το σύνολο παλαιών εγγράφων και τεκμηρίων (αρχικά ἀρχεῖον = το κτίριο των αρχόντων/της διοίκησης, όπου φυλάσσονταν τα δημόσια έγγραφα)
  • απαρχή → το ξεκίνημα, η πρώτη φάση ενός πράγματος ή η προσφορά των πρώτων καρπών
  • αρχέτυπο → το πρώτο, αυθεντικό υπόδειγμα ή πρότυπο (σύνθετο με το τύπος)
  • άρχοντας → ο πλούσιος, ο ευγενής ή αυτός που κατέχει αξίωμα (από τη μετοχή ἄρχων του ρήματος)
  • αρχοντιά → η ευγένεια στους τρόπους και η μεγαλοπρέπεια
  • αρχοντάνθρωπος → ο άνθρωπος που συμπεριφέρεται με αρχοντιά και αξιοπρέπεια
  • αρχηγός → ο επικεφαλής μιας ομάδας, ενός κράτους ή μιας προσπάθειας (αρχή + ηγούμαι)
  • αρχηγία → το αξίωμα ή η θητεία του αρχηγού
  • αναρχία → η έλλειψη εξουσίας, νόμων και κρατικής οργάνωσης (α- στερητικό + αρχή)
  • αρχιεπίσκοπος → ο πρώτος ή ανώτατος επίσκοπος μιας εκκλησιαστικής περιφέρειας
  • αρχιεπισκοπή → η έδρα ή η περιφέρεια του αρχιεπισκόπου
  • αρχίατρος → ο προϊστάμενος των γιατρών σε ένα νοσοκομείο ή ίδρυμα
  • αρχιτέκτονας → ο επιστήμονας που σχεδιάζει κτίρια (αρχικά: ο επικεφαλής των τεκτόνων/μαστόρων)
  • γυμνασιάρχης → ο διευθυντής του γυμνασίου
  • εθνάρχης → ο ηγέτης ενός έθνους σε κρίσιμες ιστορικές στιγμές
  • δήμαρχος → ο επικεφαλής της διοίκησης ενός δήμου
  • δημαρχία → η θητεία ή το αξίωμα του δημάρχου
  • δημαρχείο → το κτίριο όπου στεγάζονται οι υπηρεσίες του δήμου
  • κυριαρχία → η απόλυτη εξουσία, η επικράτηση
  • ληξίαρχος → ο δημόσιος υπάλληλος που καταγράφει τις γεννήσεις, τους γάμους και τους θανάτους (λήξις [κατάλογος] + ἄρχω)
  • αρχομανία → το παθολογικό πάθος για την απόκτηση εξουσίας και αξιωμάτων

Επίθετα

  • αρχικός, -ή, -ό → αυτός που βρίσκεται στην αρχή, ο πρώτος
  • αρχαίος, -α, -ο → αυτός που ανήκει στο μακρινό παρελθόν
  • αρχειακός, -ή, -ό → αυτός που σχετίζεται με το αρχείο (π.χ. αρχειακό υλικό)
  • αρχαϊκός, -ή, -ό → αυτός που ανήκει σε μια παλαιότερη, πρώιμη εποχή (π.χ. αρχαϊκή περίοδος της τέχνης)
  • άναρχος, -η, -ο → αυτός που δεν έχει αρχή, νόμους ή εξουσία (π.χ. άναρχη δόμηση)
  • αναρχικός, -ή, -ό → αυτός που υποστηρίζει την αναρχία ή στρέφεται κατά της εξουσίας
  • αρχοντικός, -ή, -ό → αυτός που ταιριάζει σε άρχοντα, ο μεγαλοπρεπής ή ευγενικός
  • αρχηγικός, -ή, -ό → αυτός που έχει τα χαρακτηριστικά ή το ύφος του αρχηγού
  • αρχιεπισκοπικός, -ή, -ό → αυτός που ανήκει ή σχετίζεται με τον αρχιεπίσκοπο
  • αρχιτεκτονικός, -ή, -ό → αυτός που σχετίζεται με την αρχιτεκτονική
  • αρχέγονος, -η, -ο → αυτός που υπάρχει από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας, ο πρωτόγονος (αρχή + γίγνομαι)
  • κυρίαρχος, -η, -ο → αυτός που εξουσιάζει, ο κυρίαρχος (π.χ. κυρίαρχο κράτος)
  • κυριαρχικός, -ή, -ό → αυτός που εκδηλώνει τάσεις εξουσίας ή επιβολής
  • δημαρχιακός / δημαρχικός, -ή, -ό → αυτός που ανήκει ή σχετίζεται με τον δήμαρχο ή τη δημαρχία
  • αρχομανής → αυτός που διακατέχεται από μανία για εξουσία

Ρήματα

  • άρχω → εξουσιάζω, διοικώ (χρησιμοποιείται σήμερα κυρίως στα σύνθετα)
  • άρχομαι → ξεκινώ (π.χ. «ήρξατο χείρ αδίκων» ή «άρχεται η συνεδρίαση»)
  • αρχίζω → κάνω την αρχή, ξεκινώ (η καθημερινή εξέλιξη του άρχομαι)
  • αρχαίζω → χρησιμοποιώ τύπους ή στοιχεία της αρχαίας γλώσσας ή τέχνης
  • δημαρχώ → υπηρετώ ως δήμαρχος

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.