ζώννυμι - ζώννυμαι
1. Ερμηνεία
- ζώννυμι & ζωννύω: δένω με ζώνη # ζώνω
- ζώννυμαι: ζώνομαι # ετοιμάζομαι για μάχη # ντύνομαι # προετοιμάζομαι
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ζώννυμι ζωννύω |
ζωννύω |
ζωννύοιμι |
ζώννυ |
ζωννύναι |
ζωννύς, ῦσα,ύν |
|
Π |
ἐζώννυν ἐζώννυον |
|||||
|
Μ |
ζώσω |
ζώσοιμι |
ζώσειν |
ζώσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔζωσα |
ζώσω |
ζώσαιμι |
ζῶσον |
ζῶσαι |
ζώσας, ασα,αν |
|
Π |
ζώσας ἔχω ἔζωκα |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Υ |
ζώσας εἶχον |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ζώννυμαι |
ζωννύωμαι |
ζωννυοίμην |
ζώννυσο |
ζώννυσθαι |
ζωννύμενος, η,ον |
|
Π |
ἐζωννύμην |
|||||
|
Μ |
ζωσθήσομαι |
ζωσθησοίμην |
ζωσθήσεσθαι |
ζωσθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐζώσθην ἐζωσάμην |
ζωσθῶ ζώσωμαι |
ζωσθείην ζωσαίμην |
ζώσθητι ζῶσαι |
ζωσθῆναι ζώσασθαι |
ζωσθείς, εῖσα,έν ζωσάμενος, η,ον |
|
Π |
ἔζωμαι ἔζωσμαι |
ἐζωμένος ὦ ἐζωσμένος ὦ |
ἐζωμένος εἴην ἐζωσμένος εἴην |
ἔζωσο |
ἐζῶσθαι |
ἐζωμένος, η,ον ἐζωσμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐζώσμην |
Το ρήμα κλίνεται στον ενεστώτα και παρατατικό ενεργητικής και μέσης φωνής κατά το δείκνυμι και δείκνυμαι (Β΄ συζυγία, συμφωνόληκτο)
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- ζώνη → η περίδεση, αλλά και η γεωγραφική/κλιματική ζώνη
- ζωνάρι → η λαϊκή ζώνη, η κορδέλα
- ζώνωση → η περιτείχιση, η δημιουργία ζώνης
- περίζωμα → αυτό που περιζώνει, το πανί γύρω από τη μέση
- υπόζωμα → αυτό που ζώνει από κάτω
- διάζωμα → η οριζόντια ζώνη που χωρίζει (αρχιτεκτονικά, αλλά και ανατομικά)
- εύζωνας → κυριολεκτικά «αυτός που είναι καλά ζωσμένος» (εὖ + ζώννυμι) — δηλαδή ελαφρά εξοπλισμένος, ευκίνητος στρατιώτης
- ανάζωμα (λόγιο) → το ανασήκωμα της ζώνης για δράση
Επίθετα
- άζωστος (λόγιο) → αυτός που δεν είναι ζωσμένος
- περίζωστος (λόγιο) → αυτός που είναι περιζωσμένος
Ρήματα
- ζώνω → περιζώνω, δένω γύρω
- περιζώνω → ζώνω ολόγυρα
- αναζώνομαι → σφίγγω τη ζώνη για δράση
Ιδιαίτερο
ενδιαφέρον:
Η ζώνη από απλό
ένδυμα έγινε:
- γεωγραφικός όρος → εύκρατη ζώνη, τροπική ζώνη
- στρατιωτικός όρος → ζώνη ασφαλείας, αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη
- πολεοδομικός όρος → ζώνη κατοικίας, βιομηχανική ζώνη
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες:
- zone (αγγλικά/γαλλικά) → απευθείας από ζώνη
- zona (ιταλικά/ισπανικά) → από την ίδια ρίζα
- zoster (ιατρικό) → από ζωστήρ (= ζώνη) → έρπης ζωστήρ (η νόσος που «ζώνει» τον κορμό)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.