ἐννοέω-ῶ - ἐννοοῦμαι
1. Ερμηνεία
- ἐννοέω -ῶ: έχω κατά νου # σκέπτομαι # διαλογίζομαι # σκοπεύω # μελετώ # διανοούμαι # φαντάζομαι # καταλαβαίνω # κατανοώ # εννοώ # έχω υπόψιν # ενθυμούμαι # σημαίνω # δηλώνω # επινοώ # εφευρίσκω
- ἐννοέομαι –οῦμαι: έχω κατά νου # σκέπτομαι # διαλογίζομαι # σκοπεύω # μελετώ # διανοούμαι # φαντάζομαι # καταλαβαίνω # κατανοώ # εννοώ # έχω υπόψιν # ενθυμούμαι # σημαίνω # δηλώνω
2. Σύνταξη
- Με αιτιατική = συλλογίζομαι
- Με γενική = έχω ιδέα κάποιου πράγματος
- Με κατηγορηματική μετοχή
- Με απαρέμφατο
- Με ειδική πρόταση
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἐννοῶ |
ἐννοῶ |
ἐννοοῖμι |
ἐννόει |
ἐννοεῖν |
ἐννοῶν, οῦσα,οῦν |
|
Π |
ἐνενόουν |
|||||
|
Μ |
ἐννοήσω |
ἐννοήσοιμι |
ἐννοήσειν |
ἐννοήσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἐνενόησα |
ἐννοήσω |
ἐννοήσαιμι |
- |
ἐννοῆσαι |
ἐννοήσας, ασα,αν |
|
Π |
ἐννενόηκα |
ἐννενοήκω ἐννενοηκώς ὦ |
ἐννενοήκω ἐννενοηκώς εἴην |
- |
ἐννενοηκώς εἶναι |
ἐννενοηκώς, υῖα,ος |
|
Υ |
ἐνενενοήκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἐννοοῦμαι |
ἐννοῶμαι |
ἐννοοίμην |
ἐννοοῦ |
ἐννοεῖσθαι |
ἐννοούμενος, η,ον |
|
Π |
ἐνενοούμην |
|||||
|
Μ |
||||||
|
Α |
ἐνενοήθην |
ἐννοηθῶ |
ἐννοηθείην |
ἐννοήθητι |
ἐννοηθῆναι |
ἐννοηθείς, εῖσα,εν |
|
Π |
ἐννενόημαι |
ἐννενοημένος ὦ |
ἐννενοημένος εἴην |
ἐννενόησο |
ἐννενοῆσθαι |
ἐννενοημένος, η,ον |
|
Υ |
ἐνενενοήμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- νους → το μυαλό, η διάνοια
- νόηση → η πράξη της σκέψης
- νόημα → το νοούμενο, η σημασία
- νοημοσύνη → η ικανότητα κατανόησης
- νόηµα → αυτό που εννοείται
- έννοια → η αφηρημένη ιδέα
- διάνοια → η ικανότητα σκέψης, το πνεύμα
- επίνοια → η εφεύρεση, η ιδέα
- πρόνοια → η προνοητικότητα (και η θεία Πρόνοια)
- εύνοια → η καλή διάθεση προς κάποιον
- δύσνοια → η κακή διάθεση
- παράνοια → η διαταραχή της σκέψης
- μετάνοια → η αλλαγή νου, η μεταστροφή
- κατάνοια (λόγιο) → η κατανόηση
- ανόητος → αυτός που δεν έχει νου
Επίθετα
- νοητός → αυτός που μπορεί να νοηθεί
- ανόητος → χωρίς νου
- εύνους → καλοδιάθετος
- δύσνους → κακοπροαίρετος
- πρόνοος / προνοητικός → αυτός που σκέφτεται μπροστά
- νοήμων → έξυπνος, συνετός
- παράνους (λόγιο) → αυτός που σκέφτεται στραβά
- άνους (λόγιο) → αυτός που στερείται νου
Ρήματα
- νοώ / νοώμαι → σκέφτομαι, αντιλαμβάνομαι
- εννοώ → σκέφτομαι, εννοώ κάτι συγκεκριμένο
- διανοούμαι → σχεδιάζω, σκέφτομαι βαθιά
- προνοώ → φροντίζω εκ των προτέρων
- μετανοώ → αλλάζω γνώμη, μετανιώνω
- παρανοώ (σπάνιο) → παρερμηνεύω
- κατανοώ → καταλαβαίνω πλήρως
- υπονοώ → εννοώ κάτι χωρίς να το λέω ρητά
- αντιλαμβάνομαι (έμμεσα συνδεδεμένο)
Σύνθετα —
επιστημονικά και φιλοσοφικά
- νοολογία → κλάδος της φιλοσοφίας του νου
- νοόσφαιρα → η σφαίρα της ανθρώπινης σκέψης (Teilhard de Chardin)
- νοητικός → που αφορά τη νόηση
- νοητικισμός → φιλοσοφική θέση
- υπόνοια → η απόκρυφη έννοια, η καχυποψία
- αυτονόητος → αυτός που νοείται από μόνος του
- ετερόνοητος
(λόγιο) → αυτός που νοείται μέσω άλλου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.