δύω - δύομαι
1. Ερμηνεία
δύω: χώνω μέσα #
βουτώ # βυθίζω # δύω # βασιλεύω # εισχωρώ # χώνομαι # εισέρχομαι # μπαίνω #
βουτώ # βουλώνω # μπαίνω κρυφά # εισδύω # διεισδύω # τρυπώνω # ντύνομαι #
περιβάλλομαι # φορώ # ντύνω
δύομαι: ρήμα μέσο: χώνω μέσα # βουτώ # βυθίζω # δύω # βασιλεύω # εισχωρώ # χώνομαι # εισέρχομαι # μπαίνω # βουτώ # βουλώνω # μπαίνω κρυφά ή με τη βία # εισδύω # διεισδύω # τρυπώνω # καθίζω # ντύνομαι # περιβάλλομαι # φορώ
ρήμα παθητικό: βυθίζομαι #
χώνομαι # βουλιάζω
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
δύω |
δύω |
δύοιμι |
δῦε |
δύειν |
δύων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔδυον |
|||||
|
Μ |
δύσω |
δύσοιμι |
δύσειν |
δύσων, ουσα,ον |
||
|
Α |
ἔδυσα |
δύσω |
δύσαιμι |
δῦσον |
δῦσαι |
δύσας, ασα,αν |
|
Π |
δέδυκα |
δεδύκω δεδυκώς ὦ |
δεδύκοιμι δεδυκώς εἴην |
δεδυκώς ἴσθι |
δεδυκέναι |
δεδυκώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐδεδύκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
δύομαι |
δύωμαι |
δυοίμην |
δύου |
δύεσθαι |
δυόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐδυόμην |
|||||
|
Μ |
δύσομαι δυθήσομαι |
δυσοίμην δυθησοίμην |
δύσεσθαι δυθήσεσθαι |
δυσόμενος, η,ον δυθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἔδυν ἐδύθην |
δύω |
δύοιμι |
δῦθι |
δῦναι |
δύς, ῦσα,ύν |
|
Π |
δέδυμαι |
δεδυμένος ὦ |
δεδυμένος εἴην |
δέδυσο |
δεδύσθαι |
δεδυμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐδεδύμην |
Ο αόριστος β΄ ἔδυν κλίνεται κατά τους αορίστους β΄ των ρημάτων β΄ συζυγίας (βλ. γραμματική)
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- δύση → το κατέβασμα του ήλιου κάτω από τον ορίζοντα, το δυτικό σημείο του ορίζοντα, αλλά και ο δυτικός πολιτισμός.
- δυσμάς (οι) → (αρχαιοπρεπές/λόγιο) η δύση (π.χ. «από ανατολών έως δυσμών»).
- επίδυση / κατάδυση → η βύθιση μέσα στο νερό.
- ένδυμα / ένδυση → το ρούχο, η πράξη του ντυσίματος.
- επένδυση → το πανωφόρι, αλλά και η τοποθέτηση κεφαλαίων (μεταφορικά: «ντύνω» κάτι με χρήματα).
- έκδυση → το γδύσιμο, ή η αποβολή του εξωτερικού περιβλήματος (π.χ. στα ερπετά).
- διείσδυση → η πράξη του να μπαίνει κανείς βαθιά μέσα σε κάτι.
- παρείσδυση → η κρυφή ή παράνομη εισχώρηση.
- λωποδύτης → (Λωποδύτης: αυτός που μπαίνει στα ρούχα του άλλου, ο κλέφτης ρούχων/πορτοφολάς).
Επίθετα
- δυτικός, -ή, -ό → αυτός που ανήκει ή αναφέρεται στη δύση.
- δύτης / δυτικός (ουσιαστικοποιημένο) → αυτός που βουτάει στο νερό.
- ενδεδυμένος, -η, -ο → ο ντυμένος.
- επενδυτικός, -ή, -ό → αυτός που σχετίζεται με τις οικονομικές επενδύσεις.
- διεισδυτικός, -ή, -ό → αυτός που μπαίνει βαθιά, ο παρατηρητικός (π.χ. «διεισδυτικό βλέμμα»).
Ρήματα
- δύω / δύομαι → (για τον ήλιο) κατεβαίνω στον ορίζοντα, ή (λόγιο) βυθίζομαι.
- ντύνω / ντύνομαι → (από το αρχαίο ενδύω) βάζω ρούχα.
- γδύνω / γδύνομαι → (από το αρχαίο εκδύω) βγάζω τα ρούχα.
- βουτώ / βυθίζομαι → (νοηματική εξέλιξη του δύομαι).
- καταδύομαι → κάνω βουτιά, βυθίζομαι στο νερό (π.χ. υποβρύχιο).
- διεισδύω → μπαίνω βαθιά μέσα σε έναν χώρο ή μια δομή (π.χ. «το νερό διεισδύει στους τοίχους»).
- παρεισδύω → εισχωρώ κάπου κρυφά και ανεπιθύμητα (π.χ. «παρεισέδυσαν λάθη στο κείμενο»).
- επενδύω → τοποθετώ χρήματα για κέρδος, ή καλύπτω μια επιφάνεια με υλικό (π.χ. «επενδύω τον τοίχο με πέτρα»).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.