λαμβάνω - λαμβάνομαι
1. Ερμηνεία
- λαμβάνω: πιάνω # παίρνω # συλλαμβάνω # αρπάζω # δράττω # καταλαμβάνω # πιάνω επ' αυτοφώρω # βρίσκω # πετυχαίνω # ενθουσιάζω (για θεότητα) # εννοώ # καταλαβαίνω # λαμβάνω υπ' όψιν # απολαμβάνω # αποκτώ # δέχομαι φιλικά # παραδέχομαι # υποδέχομαι # εξηγώ # ορίζω # δέχομαι # εκλαμβάνω
- λαμβάνομαι: ρήμα μέσο: επιλαμβάνομαι # δράττομαι # πιάνω # επικρίνω # αναχαιτίζω
- ρήμα παθητικό: καταλαμβάνομαι (από πνεύμα) # κατέχομαι από συναισθηματική κατάσταση # παθαίνω
2. Σύνταξη
Ενεργητικό:
- Με αιτιατική
- Με αιτιατική και γενική
- Με δύο αιτιατικές (η μία κατηγορούμενο της άλλης)
- Με αιτιατική και δοτική
- Με αιτιατική και κατηγορηματική μετοχή
Μέσο:
- Με γενική
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
λαμβάνω |
λαμβάνω |
λαμβάνοιμι |
λάμβανε |
λαμβάνειν |
λαμβάνων, ουσα,ον |
|
Π |
ἐλάμβανον |
|||||
|
Μ |
λήψομαι |
ληψοίμην |
λήψεσθαι |
ληψόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἔλαβον |
λάβω |
λάβοιμι |
λαβέ |
λαβεῖν |
λαβών, οῦσα,όν |
|
Π |
εἴληφα |
εἰληφώς ὦ |
εἰληφώς εἴην |
εἰληφώς ἴσθι |
εἰληφέναι |
εἰληφώς, υῖα,ός |
|
Υ |
εἰλήφειν εἰληφώς ἦν |
- Η προστακτική αορίστου του αορίστου β΄ τονίζεται στο β΄ ενικό πρόσωπο στην λήγουσα κατ’ εξαίρεση στα ρήματα:
- λαμβάνω: λαβέ
- ἔρχομαι: ἐλθέ
- λέγω: εἰπέ
- μανθάνω: μαθέ & μάθε
- εὑρίσκω: εὑρέ
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
λαμβάνομαι |
λαμβάνωμαι |
λαμβανοίμην |
λαμβάνου |
λαμβάνεσθαι |
λαμβανόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐλαμβανόμην |
|||||
|
Μ |
ληφθήσομαι |
ληφθησοίμην |
ληφθήσεσθαι |
ληφθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐλαβόμην ἐλήφθην |
λάβωμαι ληφθῶ |
λαβοίμην ληφθείην |
λαβοῦ λήφθητι |
λαβάσθαι ληφθῆναι |
λαβόμενος, η,ον ληφθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
εἴλημμαι |
εἰλημένος ὦ |
εἰλημένος εἴην |
εἴληψο |
εἰλῆφθαι |
εἰλημένος, η,ον |
|
Υ |
εἰλήμμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- λαβή → το σημείο πιασίματος, η λαβή αντικειμένου
- λαβίδα → το εργαλείο πιασίματος, τσιμπίδα — αλλά και το κουτάλι μετάληψης
- λήψη → η πράξη του λαμβάνειν
- ληπτής → αυτός που λαμβάνει
- λήμμα → αυτό που λαμβάνεται — και η λεξικογραφική μονάδα
- δίλημμα → η κατάσταση δύο αντίθετων επιλογών (δι + λήμμα)
- λάφυρο → το αρπαγμένο/ληφθέν σε πόλεμο
- χειρολαβή → η λαβή που κρατά το χέρι
- παραλαβή → η παραλαβή αντικειμένου/εργασίας
- παραλήπτης → αυτός που παραλαμβάνει
- ανάληψη → η ανάληψη καθήκοντος — και η Ανάληψη του Χριστού
- ανάλημμα → το ανάχωμα, η τοίχος αντιστήριξης
- περίληψη → η σύνοψη κειμένου
- πρόσληψη → η πρόσληψη εργαζομένου
- συλλαβή → η φωνητική μονάδα (κυριολεκτικά «αυτό που συλλαμβάνεται μαζί»)
- σύλληψη → η σύλληψη υπόπτου, αλλά και η σύλληψη ιδέας
- κατάληψη → η κατάληψη κτιρίου/εδάφους
- πρόληψη → η αποτροπή εκ των προτέρων, αλλά και η προκατάληψη
- μετάληψη → η θεία μετάληψη, η κοινωνία
- αντίληψη → η κατανόηση, η αντίδραση στα ερεθίσματα
- υπόληψη → η εκτίμηση, η φήμη («άτομο καλής υπόληψης»)
- επιληψία → η νευρολογική νόσος (κυριολεκτικά «αυτό που σε πιάνει»)
- ευλάβεια → η ευσέβεια, η προσοχή (κυριολεκτικά «καλό λάβωμα/πιάσιμο»)
- δωροληψία → η λήψη δώρων/χρημάτων παρανόμως
- δωρολήπτης → αυτός που λαμβάνει δώρα παρανόμως
- δανειοληψία → η λήψη δανείου
- δανειολήπτης → αυτός που λαμβάνει δάνειο
- εργολαβία → η ανάληψη έργου με σύμβαση
- εργολάβος → αυτός που αναλαμβάνει εργολαβία
- εργοληψία → η ανάληψη εργολαβίας (νομικός όρος)
- εργολήπτης → ο εργολάβος (νομικός όρος)
- δικολάβος → ο φιλόδικος, αυτός που «αρπάζει» δίκες
- δικολαβία → η φιλοδικία
- μεσολάβηση → η παρέμβαση ως μεσάζοντας
- μεσολαβητής → αυτός που μεσολαβεί
- θρησκοληψία → η υπερβολική θρησκευτικότητα
- θρησκόληπτος → αυτός που έχει θρησκοληψία
Επίθετα
- περιληπτικός → που αποδίδει περίληψη
- προληπτικός → που αποτρέπει εκ των προτέρων
- αντιληπτός → αυτός που γίνεται αντιληπτός
- ασύλληπτος → αυτός που δεν μπορεί να συλληφθεί/νοηθεί
- ευλαβής → αυτός που έχει ευλάβεια
- ευλαβικός → που εκφράζει ευλάβεια
- εύληπτος → αυτός που γίνεται εύκολα κατανοητός
- μουσόληπτος → αυτός που έχει εμπνευστεί από τις Μούσες
Ρήματα
- λαμβάνω / λαβαίνω → παίρνω
- λαβώνω → πληγώνω (από λαβή — όπως πληγή→πληγώνω)
- παραλαμβάνω → παίρνω παρεδόμενο
- αναλαμβάνω → αναλαμβάνω καθήκον
- περιλαμβάνω → συμπεριλαμβάνω
- προσλαμβάνω → προσλαμβάνω εργαζόμενο
- συλλαμβάνω → πιάνω, συλλαμβάνω
- καταλαμβάνω → καταλαμβάνω χώρο/κτίριο
- προλαμβάνω → αποτρέπω εκ των προτέρων
- μεταλαμβάνω → κοινωνώ
- εκλαμβάνω → εκλαμβάνω ως, εκτιμώ
- διαλαμβάνω → περιλαμβάνω, αναφέρω
- απολαμβάνω → απολαμβάνω, χαίρομαι
- αντιλαμβάνομαι → κατανοώ, αντιλαμβάνομαι
- μεσολαβώ → παρεμβαίνω ως μεσάζοντας
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.