ἐλαύνω - ἐλαύνομαι
1. Ερμηνεία
- ἐλαύνω: ωθώ # σκουντώ # σπρώχνω # κινώ # κωπηλατώ # πλέω # ρέω # προχωρώ # οδηγώ # κάνω τα άλογα να τρέξουν # προωθούμαι # τρέχω # πορεύομαι # επέρχομαι # μακριά ωθώ # απάγω # πιέζω # στενοχωρώ # κακομεταχειρίζομαι # κακοποιώ # υποτάσσω # διώκω # πληγώνω # χτυπώ # σφυρηλατώ # εφέλκω
- ἐλαύνομαι: μακριά ωθώ # απάγω # οδηγώ μακριά # διώχνω # αρπάζω # απωθώ # σπρώχνω μακριά ή πέρα # σκουντώ # πληγώνομαι # κακοποιούμαι # στενοχωρούμαι # πιέζομαι # αρπάζομαι # διώκομαι # διακατέχομαι, ρήμα μέσο και παθητικό
2. Σύνταξη
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἐλαύνω |
ἐλαύνω |
ἐλαύνοιμι |
ἔλαυνε |
ἐλαύνειν |
ἐλαύνων, ουσα,ον |
|
Π |
ἤλαυνον |
|||||
|
Μ |
ἐλῶ |
ἐλάσοιμι |
ἐλᾶν |
ἐλῶν, ῶσα,ῶν |
||
|
Α |
ἤλασα |
ἐλάσω |
ἐλάσαιμι |
ἔλασον |
ἐλάσαι |
ἐλάσας, ασα,αν |
|
Π |
ἐλήλακα |
ἐληλάκω ἐληλακώς ὦ |
ἐληλάκω ἐληλακώς εἴην |
ἐληλακώς ἴσθι |
ἐληλακέναι |
ἐληλακώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐληλάκειν |
Ο συνηρημένος
μέλλοντας των παρακάτω ρημάτων κλίνονται κατά τα συνηρημένα ρήματα σε –αω
(τιμάω-ῶ) και όχι κατά τα συνηρημένα σε –εω (ποιέω-ῶ):
- βιβάζω > βιβῶ
- ἐξατάζω > ἐξετῶ
- ἐλαύνω > ἐλῶ
- κεράννυμι > κερῶ
- κρεμάννυμι > κρεμῶ
- πελάζω > πελῶ
- πετάννυμι > πετῶ
- σκεδάννυμι > σκεδῶ
- σκιάζω > σκιῶ
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἐλαύνομαι |
ἐλαύνωμαι |
ἐλαυνοίμην |
ἐλαύνου |
ἐλαύνεσθαι |
ἐλαυνόμενος, η,ον |
|
Π |
ἠλαυνόμην |
|||||
|
Μ |
ἐλάσομαι ἐλαθήσομαι |
ἐλασοίμην ἐλαθησοίμην |
ἐλάσεσθαι ἐλαθήσεσθαι |
ἐλασόμενος, η,ον ἐλαθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἠλασάμην ἠλάθην ἠλάσθην |
ἐλάσωμαι ἐλαθῶ |
ἐλασαίμην ἐλαθείην |
ἔλασαι ἐλάθητι |
ἐλάσασθαι ἐλαθῆναι |
ἐλασάμενος, η,ον ἐλαθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
ἐλήλαμαι |
ἐληλαμένος ὦ |
ἐληλαμένος εἴην |
ἐλήλασο |
ἐληλάσθαι |
ἐληλαμένος, η,ον |
|
Υ |
ἐληλάμην ἠληλάμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- απέλαση → η αναγκαστική απομάκρυνση ενός ξένου υπηκόου από τη χώρα
- απελάτης → ο φρουρός των συνόρων (κυρίως στο Βυζάντιο, όπως ο Διγενής Ακρίτας) που «απωθούσε» τους εχθρούς
- απελατίκι → το βυζαντινό πολεμικό ρόπαλο, το όπλο των απελατών
- επέλαση → η ορμητική και γρήγορη επίθεση (κυρίως του ιππικού ή στρατιωτικών δυνάμεων)
- παρέλαση → η οργανωμένη και επίσημη διέλευση τμημάτων (στρατού, μαθητών) μπροστά από επισήμους
- προέλαση → η κίνηση του στρατού προς τα εμπρός, η προχωρητική πορεία
- έλασμα → το λεπτό φύλλο μετάλλου (αυτό που έχει «ελαθεί» / σφυρηλατηθεί)
- ελατήριο → το μεταλλικό εξάρτημα που επανέρχεται στο σχήμα του, αλλά και (μεταφορικά) το κίνητρο μιας πράξης
- αρματηλάτης → ο οδηγός του πολεμικού ή αγωνιστικού άρματος
- στρατηλάτης → ο αρχηγός του στρατού, ο μεγάλος στρατηγός που οδηγεί τα στρατεύματα
- ζευγολάτης → ο γεωργός που οδηγεί το «ζεύγος» των ζώων στο όργωμα
- ονηλάτης → ο οδηγός γαϊδουριών (γαϊδουρολάτης)
- κωπηλάτης → αυτός που τραβάει κουπί, που οδηγεί τη βάρκα
- κωπηλασία → το άθλημα ή η δραστηριότητα της κωπηλασίας
- ποδηλάτης → αυτός που οδηγεί ποδήλατο
- ποδηλασία → το άθλημα της οδήγησης ποδηλάτου
- ποδήλατο → το γνωστό δίκυκλο όχημα (αυτό που «ελαύνεται» / κινείται με τα πόδια)
Επίθετα
- ελαστικός → αυτός που έχει την ιδιότητα να τεντώνει και να επανέρχεται, ο ευλύγιστος
- ιππήλατος → αυτός που σέρνεται ή κινείται από άλογα (π.χ. ιππήλατη άμαξα)
- ατμήλατος → αυτός που κινείται με τη δύναμη του ατμού (π.χ. ατμήλατος σιδηρόδρομος)
- τροχήλατος → αυτός που έχει τροχούς και κινείται πάνω σε αυτούς (π.χ. τροχήλατο κρεβάτι)
- σφυρήλατος → αυτός που έχει διαμορφωθεί με χτυπήματα σφυριού, ο δουλεμένος στο χέρι (π.χ. σφυρήλατο σίδερο)
Ρήματα
- ελαύνω / ελαύνομαι → κινούμαι ορμητικά προς τα εμπρός, οδηγώ
- απευλαύνω → διώχνω, εξορίζω κάποιον από τη χώρα
- επελαύνω → επιτίθεμαι ορμητικά
- παρελαύνω → παίρνω μέρος σε παρέλαση, περνώ σε σχηματισμό
- προελαύνω → προχωρώ μπροστά (για στρατιωτικές δυνάμεις)
- κωπηλατώ → κινώ το σκάφος χρησιμοποιώντας κουπιά
- ποδηλατώ → οδηγώ ποδήλατο
- σφυρηλατώ → χτυπώ το μέταλλο με το σφυρί για να του δώσω σχήμα, αλλά και (μεταφορικά) διαμορφώνω με κόπο (π.χ. σφυρηλατώ μια φιλία / το χαρακτήρα μου)
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες
- elastic (αγγλικά)
/ élastique (γαλλικά) → ο ελαστικός (από το ἐλαστικός)
- elasticity
(αγγλικά) → η ελαστικότητα
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.