ἀγέλλω - ἀγγέλλομαι
1. Ερμηνεία
ἀγγέλλω = αναγγέλλω # γνωστοποιώ # κηρύττω # αναγγέλνω # ανακοινώνω # δηλοποιώ # δηλώνω # δημοσιοποιώ # ειδοποιώ # εξαγγέλλω # κηρύσσω # κοινοποιώ # μηνώ, ρήμα . - το μέσο ἀγγέλλομαι είναι σπάνιο και σημαίνει δίνω είδηση για μένα ή δίνεται αναγγελία για μένα συνταξη
2. Σύνταξη
- Με αιτιατική
- Με γενική της αιτίας
- Με αιτιατική του πράγματος και γενική του προσώπου
- Με γενική του προσώπου και μετοχή
- Με δοτική
- Με γενική του προσώπου και εξαρτημένη πρόταση (ὅτι, διότι)
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἀγγέλλω |
ἀγγέλλω |
ἀγγέλλοιμι |
ἄγγελλε |
ἀγγέλλειν |
ἀγγέλλων,ουσα,ον |
|
Π |
ἤγγελον |
|||||
|
Μ |
ἀγγελῶ |
ἀγγελεῖν |
ἀγγελῶν,οῦσα, οῦν |
|||
|
Α |
ἤγγειλα |
ἀγγείλω |
ἀγγείλαιμι |
ἄγγειλον |
ἀγγεῖλαι |
ἀγγείλας, ασα, αν |
|
Π |
ἤγγελκα |
ἠγγέλκω ἠγγελκώς ὦ |
ἠγγέλκοιμι ἠγγελκώς εἴην |
ἠγγελκώς ἴσθι |
ἠγγελκέναι |
ἠγγελκώς,υῖα, ός |
|
Υ |
ἠγγέλκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ἀγγέλλομαι |
ἀγγέλλωμαι |
ἀγγελλοίμην |
ἀγγέλλου |
ἀγγέλλεσθαι |
ἀγγελλόμενος,η,ον |
|
Π |
ἠγγελλόμην |
|||||
|
Μ |
ἀγγελοῦμαι ἀγγελθήσομαι |
ἀγγελθησοιμην |
ἀγγελθήσεσθαι |
ἀγγελθησόμενος,η, ον |
||
|
Α |
ἠγγέλθην |
ἀγγελθῶ |
ἀγγελθείην |
ἀγγέλθητι |
ἀγγελθῆναι |
ἀγγελθείς,εῖσα, εν |
|
Π |
ἤγγελμαι |
ἠγγελμένος ὦ |
ἠγγελμένος εἴην |
ἤγγελσο |
ἠγγέλθαι |
ἠγγελμένος, η, ον |
|
Υ |
ἠγγέλμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- άγγελος → ο αγγελιαφόρος, ο σταλμένος — αλλά και το ουράνιο ον
- άγγελμα → το μήνυμα, η αγγελία (αρχαίο/λόγιο)
- αγγελία → η ανακοίνωση, η αγγελία εφημερίδας ή εργασίας
- αγγελτήριο → το επίσημο έντυπο αγγελίας — γάμου, θανάτου, γέννησης
- αγγελιαφόρος → αυτός που φέρει αγγελία — (άγγελος + φέρω)
- προάγγελος → αυτός που αγγέλλει πριν, ο πρόδρομος
- προάγγελμα → το προηγούμενο σημάδι, η προειδοποίηση
- προαγγελία → η εκ των προτέρων ανακοίνωση
- αναγγελία → η επίσημη ανακοίνωση
- εξαγγελία → η δημόσια ανακοίνωση — κυρίως πολιτική
- εξάγγελος → αυτός που εξαγγέλλει, ο επίσημος εκπρόσωπος (αρχαίο)
- παραγγελία → η εντολή αγοράς ή κατασκευής, αλλά και η στρατιωτική εντολή
- παράγγελμα → η εντολή, η διαταγή — κυρίως στρατιωτική
- απαγγελία → η εκφώνηση κειμένου, η απόδοση ποιήματος
- καταγγελία → η επίσημη고
καταγγελία — νομική ή δημόσια
- διάγγελμα → η επίσημη προκήρυξη αρχηγού κράτους — κυριολεκτικά «αγγελία που διαπερνά τα πάντα»
- εισαγγελέας → ο εκπρόσωπος της κατηγορίας — κυριολεκτικά «αυτός που αγγέλλει μέσα [στο δικαστήριο]»
- εισαγγελία → η υπηρεσία του εισαγγελέα
- επάγγελμα → η επαγγελματική δραστηριότητα — κυριολεκτικά «αυτό που επαγγέλλεσαι»
- ευαγγέλιο → κυριολεκτικά «καλή αγγελία» — το ιερό κείμενο της χριστιανοσύνης
- ευαγγελισμός → η πράξη μετάδοσης του Ευαγγελίου — αλλά και ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου
- ευαγγελιστής → αυτός που φέρει το Ευαγγέλιο — Ματθαίος, Μάρκος, Λουκάς, Ιωάννης
- ευαγγελίστρια → αυτή που φέρει καλή αγγελία — επίθετο της Παναγίας
- παραγγελιοδόχος → αυτός που δέχεται παραγγελίες
Επίθετα
- αγγελικός → αυτός που αφορά άγγελο, ο ουράνιος
- αγγελόμορφος → αυτός που έχει μορφή αγγέλου
- αγγελοπρόσωπος → αυτός που έχει πρόσωπο αγγέλου
- εξαγγελτικός → αυτός που αφορά εξαγγελία
- προεξαγγελτικός → αυτός που προαναγγέλλει, ο προδρομικός
- καταγγελτικός → αυτός που έχει χαρακτήρα καταγγελίας
- εισαγγελικός → αυτός που αφορά τον εισαγγελέα
- επαγγελματικός → αυτός που αφορά το επάγγελμα
- αυτεπάγγελτος → αυτός που ενεργεί από μόνος του χωρίς εξωτερική παρακίνηση — νομικός όρος!
- ευαγγελικός → αυτός που αφορά το Ευαγγέλιο — αλλά και το προτεσταντικό δόγμα
Ρήματα
- αγγέλλω → αναγγέλλω, μεταφέρω μήνυμα
- προαγγέλλω → αναγγέλλω εκ των προτέρων, προειδοποιώ
- αναγγέλλω → ανακοινώνω επίσημα
- εξαγγέλλω → ανακοινώνω δημόσια — κυρίως για πολιτικές αποφάσεις
- προεξαγγέλλω → ανακοινώνω πριν από την επίσημη εξαγγελία
- παραγγέλλω / παραγγέλνω → δίνω εντολή, κάνω παραγγελία
- απαγγέλλω → εκφωνώ κείμενο, αποδίδω ποίημα
- καταγγέλλω → καταγγέλλω επίσημα, αποκαλύπτω
- επαγγέλλομαι → ασκώ επάγγελμα, αλλά και υπόσχομαι (αρχαίο)
- ευαγγελίζομαι → μεταδίδω το Ευαγγέλιο, φέρνω καλή αγγελία
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες
- angel (αγγλικά) → από τον άγγελο — αυτούσιο
- evangelist (αγγλικά) → από τον ευαγγελιστή — αυτούσιο
- evangelical (αγγλικά) → από τον ευαγγελικό — αυτούσιο
- archangel (αγγλικά) → από τον αρχάγγελο — αυτούσιο
- Los Angeles
(τοπωνύμιο) → από το ισπανικό los ángeles = οι άγγελοι — ίδια ρίζα!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.