νέμω - νέμομαι
Η Νέμεσις και η Δίκη καταδιώκουν έναν εγκληματία (Pierre Paul Prud’hon, 1808)
1. Ερμηνεία
- νέμω: δίνω το μέρος που ανήκει # μοιράζω # διανέμω # διαμερίζω # διαμοιράζω # νέμω # δίνω μερίδια από σύνολο # χωρίζω σε μερίδια # παρέχω # απονέμω # αποδίδω # εξουσιάζω # διοικώ # διαχειρίζομαι # νομίζω # θεωρώ # εκλαμβάνω
- νέμομαι: ρήμα μέσον: απολαμβάνω τα ωφελήματα # κατέχω και καρπώνομαι # κέκτημαι # έχω # κατέχω
- ρήμα παθητικό: απολαμβάνω τα ωφελήματα # κατέχω και καρπώνομαι # κέκτημαι # έχω # κατέχω # κατοικώ # διοικώ # εξουσιάζω # καρπούμαι # απολαμβάνω # μοιράζομαι από κοινού # βόσκω # ποιμαίνω
2. Σύνταξη
Ενεργητικό:
- Με αιτιατική
- Με αιτιατική και δοτική
- Με δύο αιτιατικές (η μία κατηγορούμενο της άλλης)
Μέσο:
- Με αιτιατική
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
νέμω |
νέμω |
νέμοιμι |
νέμε |
νέμειν |
νέμων, ουσα,ον |
|
Π |
ἔνεμον |
|||||
|
Μ |
νεμῶ |
νεμοίην |
νεμεῖν |
νεμῶν, οῦσα,οῦν |
||
|
Α |
ἔνειμα |
νείμω |
νείμοιμι |
νεῖμον |
νεῖμαι |
νείμας, ασα,αν |
|
Π |
νενέμηκα |
νενεμηκώς ὦ |
νενεμηκώς εἴην |
νενεμηκώς ἴσθι |
νενεμηκέναι |
νενεμηκώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ἐνενεμήκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
νέμομαι |
νέμωμαι |
νεμοίμην |
νέμου |
νέμεσθαι |
νεμόμενος, η,ον |
|
Π |
ἐνεμόμην |
|||||
|
Μ |
νεμοῦμαι νεμηθήσομαι |
νεμοίμην νεμηθησοίμην |
νεμεῖσθαι νεμηθήσεσθαι |
νεμούμενος, η,ον νεμηθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ἐνειμάμην ἐνεμήθην |
νεμηθῶ |
νεμηθείην |
νεμήθητι |
νεμηθῆναι |
νεμηθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
νενέμημαι |
νενεμημένος ὦ |
νενεμημένος εἴην |
νενέμησο |
νενεμῆσθαι |
νενεμημένος, η,ον |
|
Υ |
ἐνενεμήμην |
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- νομή → η βοσκή, η διανομή
- νομός → η διοικητική περιφέρεια (κυριολεκτικά «ο μερισμένος τόπος»)
- νομάδας → αυτός που αλλάζει τόπο βοσκής
- νομαδισμός → ο νομαδικός τρόπος ζωής
- διανομή → η μοιρασιά
- διανομέας → αυτός που διανέμει
- νέμεση → η θεϊκή ανταπόδοση, η δικαία τιμωρία
- Νέμεση → η θεά της δικαίας ανταπόδοσης
- νόμος → ο κανόνας, ο νόμος (κυριολεκτικά «αυτό που μοιράζεται/απονέμεται»)
- νομοθεσία (το είδαμε στο τίθημι)
- νομιμότητα → η ιδιότητα του νόμιμου
- νομιμοφροσύνη → η πιστή τήρηση νόμων
- παρανομία → η παράβαση νόμου
- ανομία → η έλλειψη νόμου
- νομολογία → το σύνολο δικαστικών αποφάσεων
- οικονομία → η διαχείριση του οίκου (οίκος + νέμω)
- οικονόμος → αυτός που διαχειρίζεται
- αστρονομία → η επιστήμη των άστρων (άστρον + νέμω)
- αστρονόμος → ο επιστήμονας των άστρων
- γαστρονομία → η τέχνη της καλής μαγειρικής
- αγρονομία → η επιστήμη της γεωργίας
- αυτονομία → η αυτοδιοίκηση (αυτός + νέμω)
- ετερονομία → η εξάρτηση από εξωτερικούς νόμους
- νόμισμα → το κέρμα, το χρήμα (κυριολεκτικά «αυτό που καθιερώνεται από νόμο»)
- νομισματολογία → η επιστήμη μελέτης νομισμάτων
- νομισματολόγος → ο ειδικός νομισμάτων
Επίθετα
- νόμιμος → αυτός που ακολουθεί τον νόμο
- παράνομος → αυτός που παραβαίνει νόμο
- άνομος → αυτός που δεν έχει νόμο
- νομαδικός → που αφορά νομάδες
- οικονομικός → που αφορά οικονομία
- αυτόνομος → αυτός που έχει αυτονομία
- νομοταγής → ο νομοτηρής
- νομικός → που αφορά νόμο
- νομισματικός → που αφορά νόμισμα
Ρήματα
- νέμω → διανέμω, μοιράζω
- νέμομαι → κατέχω, βόσκω
- νομίζω → κυριολεκτικά «ακολουθώ τον νόμο/έθιμο» → θεωρώ, νομίζω
- διανέμω → μοιράζω
- απονέμω → αποδίδω, χορηγώ
- παρανομώ → παραβαίνω νόμο
- οικονομώ → διαχειρίζομαι, εξοικονομώ
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες:
- economy → από οικονομία
- astronomy → από αστρονομία
- autonomy → από αυτονομία
- nemesis → από Νέμεση
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.